न तेषामापदः सन्ति नाधयो व्याधयस्तथा। ये तवानन्यमनसा कुर्वन्त्यर्चनवन्दनम्
जे लोक तुझी एकाग्र मनाने पूजा आणि वंदन करतात, त्यांना कोणतीही आपत्ती, दु:ख किंवा आजार लागत नाहीत.
सर्वरोगैर्विरहिताः सर्वपापाविवर्जिताः। त्वद्भावभक्ताः सुखिनो भवन्ति चिरजीविनः
तुझ्या चिंतनात मग्न असणारे भक्त सर्व रोगांपासून मुक्त, सर्व पापांपासून दूर, सुखी आणि दीर्घायुषी होतात.
त्वं ममापन्नकामस्य सर्वातिथ्यं चिकीर्षतः। अन्नमन्नपते दातुमभितः श्रद्धयाऽर्हसि
अन्नपते, मी संकटात सापडलेला असून सर्व पाहुण्यांचे आदर करण्याची इच्छा बाळगतो, म्हणून श्रद्धेने तू मला अन्न देण्यास पात्र आहेस.
येच तेऽनुचराः सर्वे पादोपान्तं समाश्रिताः। माठरारुणदण्डाद्यास्तांस्तान्वन्देऽशनिक्षुभान्
तुझे जे सर्व सेवक पायाशी आश्रय घेतात—माठर, अरुण, दंड आणि इतर—त्या सर्व वज्रासारख्या वेगवानांना मी वंदन करतो.
क्षुभया सहिता मैत्री याश्चान्या भूतमातरः। ताश्च सर्वा नमस्यामि पान्तु मां शरणागतम् ।।]
जी इतर सर्व भूतांची मातृका आहेत, आणि ज्यांच्यात अस्वस्थता व मैत्री आहे, त्या सर्व मातांना मी वंदन करतो; त्यांनी मला, शरण आलेल्याला, संरक्षण द्यावे.
कण्ठदघ्ने जले स्थित्वा मन्त्रैः स्तोत्रैश्च तोषितः। ततो दिवाकरः प्रीतो दर्शयामास पाण्डवम्। दीप्यमानः स्ववपुषा ज्वलन्निव हुताशनः
कंठापर्यंत पाण्यात उभा राहून, मंत्र आणि स्तोत्रांनी तृप्त करून, मग प्रसन्न झालेला दिवाकर पांडवाला आपल्या तेजस्वी रूपाने, जणू यज्ञातील अग्नीप्रमाणे, प्रकट झाला.
यत्तेऽभिलषितं किंचित्तत्त्वं सर्वमवाप्स्यसि। अहमन्नं प्रदास्यामि सप्त पञ्च च ते समाः
तू खरं मनापासून जे काही इच्छिलंस, ते सर्व तुला मिळेल. मी तुला सात आणि पाच वर्षांसाठी अन्न देईन.
गृह्णीष्व पिठरं ताम्रं मया दत्तं नराधिप। यावद्वर्त्स्यति पाञ्चाली पात्रेणानेन सुव्रत
हे तांब्याचं भांडे मी तुला दिलंय, राजन, ते घे. पंचाली या भांड्याचा वापर करेल तोपर्यंत, हे अन्न कधीच संपणार नाही.
फलमूलामिषं शाकं संस्कृतं यन्महानसे। चतुर्विधं तदन्नाद्यमक्षय्यं ते भविष्यति। इतश्चतुर्दशे वर्षे भूयो राज्यमवाप्स्यसि
स्वयंपाकघरात तयार होणारे फळं, कंदमुळं, मांस आणि भाज्या — ही चार प्रकारची अन्नपदार्थं कधीच संपणार नाहीत. आणि चौदाव्या वर्षी तुला पुन्हा राज्य मिळेल.
एवमुक्त्वा तु भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत
असं म्हणून भगवंत तिथेच अदृश्य झाले.
लब्ध्वा वरं तु कौन्तेयो जलादुत्तीर्य धर्मवित्। जग्राह पादौ धौम्यस्य भ्रातॄंश्च परिषस्वजे
वर मिळाल्यावर, धर्माची जाण असलेला कुंतीपुत्र पाण्यातून बाहेर आला, त्याने धौम्यांच्या पायांना स्पर्श केला आणि भावांना मिठी मारली.
द्रौपद्या सह-संगम्य पश्यमानोऽपयात्प्राभुः। महानसे तदान्नं तु साधयामास पाण्डवः
द्रौपदीसोबत एकत्र येऊन, पांडवांनी स्वयंपाकघरात जाऊन अन्न तयार करायला सुरुवात केली.
संस्कृतं प्रसवं याति स्वल्पमन्नं चतुर्विधम्। अक्षय्यं वर्धते चान्नं तेनाभोजयत द्विजान्
तयार केलेलं ते थोडंसं चार प्रकारचं अन्न कधीच संपत नव्हतं, उलट वाढत होतं; त्याच्याने त्याने ब्राह्मणांना जेवू घातलं.
भुक्तवत्सु च विप्रेषु भोजयित्वाऽनुजानपि। शेषं विघससंज्ञं तुपश्चाद्भुङ्क्ते युधिष्ठिरः
ब्राह्मणांनी जेवल्यावर आणि भावांना जेवू घातल्यावर, युधिष्ठिर मग उरलेलं अन्न, ज्याला विघस म्हणतात, ते खात असे.
युधिष्ठिरं भोजयित्वा शेषमश्नाति पार्षती। [द्रौपद्यां भुज्यमानायां तदन्नं क्षयमेति च ।।]
युधिष्ठिराला जेवू घातल्यावर, द्रौपदी उरलेलं अन्न खायची; आणि द्रौपदीने जेवल्यावर अन्न संपून जायचं.
एवं दिवाकरात्प्राप्य दिवाकरसमप्रभः। कामान्मनोभिलषितान्ब्राह्मणेभ्योऽददात्प्रभुः
अशा प्रकारे, सूर्यापासून मिळवून, सूर्यासारखा तेजस्वी तो प्रभू ब्राह्मणांना त्यांच्या मनातील सर्व इच्छा पूर्ण करून देई.
पुरोहितपुरोगाश्च तिथिनक्षत्रपर्वसु। इज्यार्थे संप्रवर्तन्ते विधिमन्त्रप्रमाणतः
पुरोहितांच्या पुढाकाराने, तिथी, नक्षत्र आणि सण यावेळी, त्यांनी विधी आणि मंत्राप्रमाणे यज्ञ केले.
ततः कृतस्वस्त्ययना धौम्येन सह पाण्डवाः। द्विजसङ्घैः परिवृताः प्रययुः काम्यकं वनम्
धौम्यांसोबत शुभ कार्य करून, पांडव ब्राह्मणांच्या समूहासह काम्यक वनाकडे निघाले.
पुष्पोपहारबलिभिर्बहुशश्च यथाविधि। सर्वात्मभूतं संपूज्य यतप्राणो जितेन्द्रियः
फुलांच्या आणि नैवेद्याच्या अर्पणांनी, अनेक वेळा आणि योग्य पद्धतीने, सर्वत्र व्यापणाऱ्या परमात्म्याची पूजा करून, संयमी आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेला —
स्तवेन केन विप्रर्षे स तु राजा युधिष्ठिरः। विप्रार्थमाराधितवान्सूर्यमद्भुतविक्रमम्
एका स्तोत्राने, हे श्रेष्ठ ऋषी, त्या राजाने — युधिष्ठिराने — ब्राह्मणांसाठी अद्भुत सामर्थ्य असलेल्या सूर्याची आराधना केली.
मयि स्नेहोऽस्ति चेद्ब्रह्मन्यद्यनुग्रहभागहम्। भगवन्नास्ति चेद्गुद्यं तच्च मे ब्रूहि सांप्रतम्
माझ्यावर तुझं प्रेम असेल, ब्राह्मण, आणि मी तुझ्या कृपेचा पात्र असेन, भगवंत, तर आत्ता मला जे करावं लागेल ते सांग.
शृणुष्वांवहितो राजञ्शुचिर्भूत्वा समाहितः। क्षणं च कुरु राजेन्द्र गुह्यं वक्ष्यामि ते हितम्
राजा, नीट लक्ष देऊन ऐक, शुद्ध होऊन एकाग्र हो. राजाधिराज, थोडा वेळ थांब, मी तुझ्या हिताचं एक गुपित सांगतो.
धौम्येन तु यथाप्रोक्तं पार्थाय सुमहात्मने। नाम्नामष्टोत्तरं पुण्यं शतं तच्छृणु भूपते
धौम्यांनी जसं सांगितलं, तसं ऐक, महात्मा पार्था, हे पुण्याचं शंभर आणि आठ नावं; ते ऐक, राजन.
सूर्योऽर्यभा भगस्त्वष्टा पूषाऽर्कः सविता रविः। गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्धाता प्रभाकरः
सूर्य, अर्यमान, भग, त्वष्टा, पूषा, अर्क, सविता, रवि, गभस्तिमान, अज, काळ, मृत्यू, धाता, प्रभाकर —
पृथिव्यापश्च तेजश्च खं वायुश्च परायणम्। सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोऽङ्गारक एव च
पृथ्वी, पाणी, अग्नी, आकाश आणि वारा हे तुझे निवासस्थान आहेत; सोम, बृहस्पती, शुक्र, बुध आणि अंगारक हेही तुझ्यातच आहेत.
इन्द्रो विवस्वान्दीप्तांशुः शुचिः शौरिः शनैश्चरः। ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः
इंद्र, विवस्वान, तेजस्वी, पवित्र, शौरि, शनैश्चर, ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, स्कंद, कुबेर आणि यम हेही तुझ्यातच आहेत.
वैद्युतो जाठरश्चाग्निरैन्धनस्तेजसां पतिः। धर्मध्वजो वेदकर्ता वेगाङ्गो वेदवाहनः
विजळी, पोटातील ज्वाळा, यज्ञातील अग्नी, तेजाचा स्वामी, धर्माचा ध्वज, वेदांचा कर्ता, वेगवान, वेदांचे वहाणारे हेही तुझ्यातच आहेत.
कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः। कला काष्ठा मुहूर्ताश्च पक्षा मासा ऋतुस्तथा
कृतयुग, त्रेतायुग, द्वापरयुग आणि कलियुग — हे सर्व देवांचे आश्रय आहेत; कला, क्षण, मुहूर्त, पक्ष, महिने आणि ऋतू हेही तुझ्यातच आहेत.
संवत्सरकरोऽश्वत्थः कालचक्रो विभावसुः। पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः
वर्षाचा निर्माता, अश्वत्थ वृक्ष, काळाचा चक्र, तेजस्वी, शाश्वत पुरुष, योगी, प्रकट आणि अप्रकट, सनातन हेही तुझ्यातच आहेत.
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः। वरुणः सागरोंशश्च जीमूतो जीवनोऽरिहा
सर्व लोकांचा अधिपती, देवांचा स्वामी, विश्वाचा शिल्पकार, अंधार दूर करणारा, वरुण, समुद्र, समुद्राचा अंश, मेघ, जीवन देणारा आणि शत्रूंचा नाश करणारा हेही तुझ्यातच आहेत.