सब्रह्मकेषु लोकेषु सप्तस्वप्यखिलेषु च। न तद्भूतमहं मन्ये यदर्कादतिरिच्यते
ब्रह्मासह सातही लोकांत मला सूर्याहून श्रेष्ठ असे कोणतेही अस्तित्व आहे असे वाटत नाही.
सन्ति चान्यानि सत्वानिवीर्यवन्ति महान्ति च। न तु तेषां तथा दीप्तिः प्रभावो वायथा तव
इतरही सामर्थ्यवान आणि महान जीव आहेत, पण तुझ्यासारखी तेजस्विता किंवा शक्ती त्यांच्यात नाही.
ज्योतीषित्वयि सर्वाणि त्वं सर्वज्योतिषां पतिः। त्वयिसत्त्वं च सत्त्वं च सर्वेभावाश्च सात्त्विकाः
सर्व प्रकाश तुझ्यात आहे; तू सर्व तेजांचा स्वामी आहेस. तुझ्यातच सर्व सत्त्व आणि सत्वगुणी जीव आहेत.
त्वत्तेजसा कृतंचक्रं सुनाभं विश्वकर्मणा। देवारीणां मदो येन नाशितः शार्ङ्गधन्वना
तुझ्या तेजामुळे विश्वकर्म्याने सुंदर चाक तयार केले, ज्यामुळे शार्ङ्गधन्व्याने देवांच्या शत्रूंचा गर्व मोडला.
त्वमादायांशुभिस्तेजो निदाघे सर्वदेहिनाम्। सर्वौषधिरसानां च पुनर्वर्षासु मुञ्चसि
उन्हाळ्यात तू आपल्या किरणांनी सर्व सजीवांचे तेज खेचून घेतोस, आणि पावसाळ्यात ते पुन्हा सर्व वनस्पतींना परत देतोस.
तपन्त्यन्ते दहन्त्यन्ये गर्जन्त्यन्ये तथा घनाः। विद्योतन्ते प्रवर्षन्ति तव प्रावृषि रश्मयः
शेवटी काही जळवतात, काही भाजतात, काही गडगडतात—म्हणजे ढगांसारखे; तुझे किरण पावसाळ्यात चमकतात, गडगडतात आणि पाऊस पाडतात.
न तथा सुखयत्यग्निर्न प्रावारा न कम्बलाः। शीतवातार्दितं लोकं यथा तव मरीचयः
थंडी व वाऱ्याने त्रस्त लोकांना अग्नी, झगा किंवा कम्बळ इतकी शांती देत नाहीत, जितकी तुझे किरण देतात.
त्रयोदशद्वीपवतीं गोभिर्भासयसे महीम्। त्रयाणामपि लोकानां हितायैकः प्रवर्तसे
तू आपल्या किरणांनी तेरापासून बनलेल्या पृथ्वीला उजळवतोस; तीनही लोकांच्या कल्याणासाठी एकटाच कार्य करतोस.
तव यद्युदयो न स्यादन्धं जगदिदं भवेत्। न च धर्मार्थकामेषु प्रवर्तेरन्मनीषिणः
तुझा उदय झाला नसता तर हे जग अंधारात बुडाले असते, आणि ज्ञानी लोक धर्म, अर्थ, किंवा काम या गोष्टींमध्ये कधीच प्रवृत्त झाले नसते.
आधानपशुबन्धेष्टिमन्त्रयज्ञतपःक्रियाः। त्वत्प्रसादादवाप्यन्ते ब्रह्मक्षत्रविशां गणैः
संस्कार, पशुबळी, यज्ञ, मंत्र, तपस्या या सर्व क्रिया ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य यांच्या समुदायांना तुझ्या कृपेनेच साध्य होतात.
यदहर्ब्रह्मणः प्रोक्तं सहस्रयुगसंमितम्। तस्य त्वमादिरन्तश्च कालज्ञैः परिकीर्तितः
ब्रह्मदेवाचा जो दिवस हजार युगांच्या तुल्य मानला जातो, त्याचा आरंभ आणि शेवट तूच आहेस, असं काळ जाणणाऱ्यांनी सांगितलं आहे.
मनूनां मनुपुत्राणां जगतोऽमानवस्य च। मन्वन्तराणां सर्वेषामीश्वराणां त्वमीश्वरः
तू सर्व मनू, त्यांच्या पुत्रांचा, मानव आणि अमानव जगाचा, सर्व मन्वंतरांचा आणि सर्व राजांचा देखील स्वामी आहेस.
संहारकाले संप्राप्ते तव क्रोधविनिःसृतः। संवर्तकाग्निस्त्रैलोक्यं भस्मीकृत्यावतिष्ठते
संहारकाळ आला की तुझ्या रागातून निर्माण झालेला संवार्तक अग्नी तिन्ही लोकांना राख करून उभा राहतो.
त्वद्दीधितिसमुत्पन्ना नानावर्ण महाघनाः। सैरावताः साशनयः कुर्वन्त्याभूतसंप्लवम्
तुझ्या तेजातून निर्माण झालेले विविध रंगांचे, मोठे मेघ, वीजेसह, प्रलयाचा महापूर घडवतात.
कृत्वा द्वादशधाऽऽत्मानं द्वादशादित्यतां गतः। संहृत्यैकार्णवं सर्वं त्वं शोषयसि रश्मिभिः
तू स्वतःला बारा भागांत विभागून, बारा आदित्यांचा रूप घेतोस आणि तुझ्या किरणांनी सर्व जग एकाच समुद्रात वाळवून टाकतोस.
त्वामिन्द्रमाहुस्त्वं रुद्रस्त्वं विष्णुस्त्वं प्रजापतिः। त्वमग्निस्त्वं मनः सूक्ष्मं प्रभुस्त्वं ब्रह्मशाश्वतं
लोक तुला इंद्र म्हणतात; तू रुद्र आहेस, तू विष्णू आहेस, तू प्रजापती आहेस; तू अग्नी आहेस, तू सूक्ष्म मन आहेस, तू शाश्वत ब्रह्म आणि परमेश्वर आहेस.
त्वं हंसः सविता भानुरंशुमाली वृषाकपिः। विवस्वान्मिहिरः पूषा मित्रो धर्मस्तथैव च
तू हंस, सविता, भानू, किरणांनी शोभणारा, वृषाकपी, विवस्वान, मिहिर, पूषा, मित्र आणि धर्म देखील आहेस.
सहस्ररश्मिरादित्यस्तपनस्त्वं गवां पतिः। मार्तण्डोऽर्को रविः सूर्यः शरण्यो दिनकृत्तथा
तू हजार किरणांचा आदित्य, ताप देणारा, गायींचा स्वामी, मार्तंड, अर्क, रवि, सूर्य, शरणदाता आणि दिवस घडवणारा आहेस.
दिवाकरः सप्तसप्तिर्धामकेशी विरोचनः। आशुगामी तमोघ्नश्च हरिताश्वश्च कीर्त्यसे
तू दिवाकर, सप्तसप्ती, धामकेशी, विरोचन, वेगवान, अंधार घालवणारा आणि हिरव्या घोड्यांचा स्वामी म्हणून प्रसिद्ध आहेस.
सप्तम्यागथवा षष्ठ्यां भक्त्या पूजां करोति यः। अनिर्विण्णोऽनहंकारी तं लक्ष्मीर्भजते नरम्
जो कोणी सप्तमी किंवा षष्ठीला भक्तीने, कंटाळा किंवा अहंकार न ठेवता पूजा करतो, त्याला लक्ष्मी देवी आपली कृपा देते.
न तेषामापदः सन्ति नाधयो व्याधयस्तथा। ये तवानन्यमनसा कुर्वन्त्यर्चनवन्दनम्
जे लोक तुझी एकाग्र मनाने पूजा आणि वंदन करतात, त्यांना कोणतीही आपत्ती, दु:ख किंवा आजार लागत नाहीत.
सर्वरोगैर्विरहिताः सर्वपापाविवर्जिताः। त्वद्भावभक्ताः सुखिनो भवन्ति चिरजीविनः
तुझ्या चिंतनात मग्न असणारे भक्त सर्व रोगांपासून मुक्त, सर्व पापांपासून दूर, सुखी आणि दीर्घायुषी होतात.
त्वं ममापन्नकामस्य सर्वातिथ्यं चिकीर्षतः। अन्नमन्नपते दातुमभितः श्रद्धयाऽर्हसि
अन्नपते, मी संकटात सापडलेला असून सर्व पाहुण्यांचे आदर करण्याची इच्छा बाळगतो, म्हणून श्रद्धेने तू मला अन्न देण्यास पात्र आहेस.
येच तेऽनुचराः सर्वे पादोपान्तं समाश्रिताः। माठरारुणदण्डाद्यास्तांस्तान्वन्देऽशनिक्षुभान्
तुझे जे सर्व सेवक पायाशी आश्रय घेतात—माठर, अरुण, दंड आणि इतर—त्या सर्व वज्रासारख्या वेगवानांना मी वंदन करतो.
क्षुभया सहिता मैत्री याश्चान्या भूतमातरः। ताश्च सर्वा नमस्यामि पान्तु मां शरणागतम् ।।]
जी इतर सर्व भूतांची मातृका आहेत, आणि ज्यांच्यात अस्वस्थता व मैत्री आहे, त्या सर्व मातांना मी वंदन करतो; त्यांनी मला, शरण आलेल्याला, संरक्षण द्यावे.
कण्ठदघ्ने जले स्थित्वा मन्त्रैः स्तोत्रैश्च तोषितः। ततो दिवाकरः प्रीतो दर्शयामास पाण्डवम्। दीप्यमानः स्ववपुषा ज्वलन्निव हुताशनः
कंठापर्यंत पाण्यात उभा राहून, मंत्र आणि स्तोत्रांनी तृप्त करून, मग प्रसन्न झालेला दिवाकर पांडवाला आपल्या तेजस्वी रूपाने, जणू यज्ञातील अग्नीप्रमाणे, प्रकट झाला.
यत्तेऽभिलषितं किंचित्तत्त्वं सर्वमवाप्स्यसि। अहमन्नं प्रदास्यामि सप्त पञ्च च ते समाः
तू खरं मनापासून जे काही इच्छिलंस, ते सर्व तुला मिळेल. मी तुला सात आणि पाच वर्षांसाठी अन्न देईन.
गृह्णीष्व पिठरं ताम्रं मया दत्तं नराधिप। यावद्वर्त्स्यति पाञ्चाली पात्रेणानेन सुव्रत
हे तांब्याचं भांडे मी तुला दिलंय, राजन, ते घे. पंचाली या भांड्याचा वापर करेल तोपर्यंत, हे अन्न कधीच संपणार नाही.
फलमूलामिषं शाकं संस्कृतं यन्महानसे। चतुर्विधं तदन्नाद्यमक्षय्यं ते भविष्यति। इतश्चतुर्दशे वर्षे भूयो राज्यमवाप्स्यसि
स्वयंपाकघरात तयार होणारे फळं, कंदमुळं, मांस आणि भाज्या — ही चार प्रकारची अन्नपदार्थं कधीच संपणार नाहीत. आणि चौदाव्या वर्षी तुला पुन्हा राज्य मिळेल.
एवमुक्त्वा तु भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत
असं म्हणून भगवंत तिथेच अदृश्य झाले.