गाङ्गेयं वार्युपस्पृश्य प्राणायामेन तस्थिवान्। [शुचिः प्रयतवाग्भूत्वा स्तोत्रमारब्धवांस्ततः
गंगेचा पुत्र पाणी स्पर्श करून, श्वास आवळून स्थिर उभा राहिला; तो शुद्ध, शांत आणि एकाग्र मनाने स्तोत्र म्हणायला लागला.
त्वं भानो जगतश्चक्षुस्त्वमात्मा सर्वदेहिनाम्। त्वं योनिः सर्वभूतानां त्वमाचारः क्रियावतां
हे तेजस्वी सूर्य, तू जगाचा डोळा आहेस; सर्व सजीवांचा आत्मा आहेस. सर्व प्राण्यांचा तू उगम आहेस; आणि कृती करणाऱ्यांचा आचारही तूच आहेस.
त्वं गतिः सर्वसाङ्ख्यानां योगिनां त्वं परायणम्। अनावृतार्गलद्वारं त्वं गतिस्त्वं मुमुक्षताम्
सर्व ज्ञान शोधणाऱ्यांचा तू अंतिम ध्येय आहेस; योगींच्या तू श्रेष्ठ आश्रय आहेस. मुक्ती इच्छिणाऱ्यांसाठी तू सहज आणि मोकळा मार्ग आहेस.
त्वया संधार्यते लोकस्त्वया लोकः प्रकाश्यते। त्वयापवित्रीक्रियते निर्व्याजं पाल्यते त्वया
तुझ्यामुळेच जग टिकून आहे; तुझ्यामुळेच जग प्रकाशित होते. तूच जग शुद्ध करतोस आणि कोणताही कपट न करता, तूच त्याचे रक्षण करतोस.
त्वामुपस्थाय काले तु ब्राह्मणा वेदपारगाः। स्वशाखाविहितैर्मन्त्रैरर्चन्त्यृषिगणार्चित
वेळप्रमाणे वेदपारंगत ब्राह्मण आणि ऋषीगण आपल्या शाखेनुसार मंत्रांनी तुझी पूजा करतात.
तव दिव्यं रथं यान्तमनुयान्ति वरार्थिनः। सिद्धचारणगन्धर्वा यक्षगुह्यकपन्नगाः
वर मागणारे सिद्ध, चारण, गंधर्व, यक्ष, गुह्यक आणि नाग तुझ्या दिव्य रथामागे चालतात.
त्रयस्त्रिंशच्च वै देवास्तथा वैमानिका गणाः। सोपेन्द्राः समहेन्द्राश्च त्वामिष्ट्वासिद्धिमागताः
त्र्यस्त्रिंश देव, तसेच इंद्र, उपेंद्र आणि इतर देवगण तुझी पूजा करून सिद्धी प्राप्त करतात.
उपयान्त्यर्चयित्वा तु त्वां वै प्राप्तमनोरथाः। दिव्यमन्दारमालाभिस्तूर्णं विद्याधरोत्तमाः
मनातील इच्छा पूर्ण करून, दिव्य मंदारमाळा घेऊन श्रेष्ठ विद्याधर तुझ्या पूजेसाठी लवकर येतात.
गुह्याः पितृगणाः सप्त ये दिव्या ये च मानुषाः। ते पूजयित्वा त्वामेव गच्छन्त्याशु प्रधानताम्
गुप्त पितरगण, सात दिव्य आणि मानवी, तुझी पूजा करून लगेचच श्रेष्ठत्व प्राप्त करतात.
वसवो मरुतो रुद्रा ये च साध्या मरीचिपाः। वालखिल्यादयः सिद्धाः श्रेष्ठत्वं प्राणिनां गताः
वसु, मरुत, रुद्र, साध्य, मरीचिप, वाळखिल्य आणि इतर सिद्ध यांनी प्राण्यांमध्ये श्रेष्ठत्व मिळवले आहे.
सब्रह्मकेषु लोकेषु सप्तस्वप्यखिलेषु च। न तद्भूतमहं मन्ये यदर्कादतिरिच्यते
ब्रह्मासह सातही लोकांत मला सूर्याहून श्रेष्ठ असे कोणतेही अस्तित्व आहे असे वाटत नाही.
सन्ति चान्यानि सत्वानिवीर्यवन्ति महान्ति च। न तु तेषां तथा दीप्तिः प्रभावो वायथा तव
इतरही सामर्थ्यवान आणि महान जीव आहेत, पण तुझ्यासारखी तेजस्विता किंवा शक्ती त्यांच्यात नाही.
ज्योतीषित्वयि सर्वाणि त्वं सर्वज्योतिषां पतिः। त्वयिसत्त्वं च सत्त्वं च सर्वेभावाश्च सात्त्विकाः
सर्व प्रकाश तुझ्यात आहे; तू सर्व तेजांचा स्वामी आहेस. तुझ्यातच सर्व सत्त्व आणि सत्वगुणी जीव आहेत.
त्वत्तेजसा कृतंचक्रं सुनाभं विश्वकर्मणा। देवारीणां मदो येन नाशितः शार्ङ्गधन्वना
तुझ्या तेजामुळे विश्वकर्म्याने सुंदर चाक तयार केले, ज्यामुळे शार्ङ्गधन्व्याने देवांच्या शत्रूंचा गर्व मोडला.
त्वमादायांशुभिस्तेजो निदाघे सर्वदेहिनाम्। सर्वौषधिरसानां च पुनर्वर्षासु मुञ्चसि
उन्हाळ्यात तू आपल्या किरणांनी सर्व सजीवांचे तेज खेचून घेतोस, आणि पावसाळ्यात ते पुन्हा सर्व वनस्पतींना परत देतोस.
तपन्त्यन्ते दहन्त्यन्ये गर्जन्त्यन्ये तथा घनाः। विद्योतन्ते प्रवर्षन्ति तव प्रावृषि रश्मयः
शेवटी काही जळवतात, काही भाजतात, काही गडगडतात—म्हणजे ढगांसारखे; तुझे किरण पावसाळ्यात चमकतात, गडगडतात आणि पाऊस पाडतात.
न तथा सुखयत्यग्निर्न प्रावारा न कम्बलाः। शीतवातार्दितं लोकं यथा तव मरीचयः
थंडी व वाऱ्याने त्रस्त लोकांना अग्नी, झगा किंवा कम्बळ इतकी शांती देत नाहीत, जितकी तुझे किरण देतात.
त्रयोदशद्वीपवतीं गोभिर्भासयसे महीम्। त्रयाणामपि लोकानां हितायैकः प्रवर्तसे
तू आपल्या किरणांनी तेरापासून बनलेल्या पृथ्वीला उजळवतोस; तीनही लोकांच्या कल्याणासाठी एकटाच कार्य करतोस.
तव यद्युदयो न स्यादन्धं जगदिदं भवेत्। न च धर्मार्थकामेषु प्रवर्तेरन्मनीषिणः
तुझा उदय झाला नसता तर हे जग अंधारात बुडाले असते, आणि ज्ञानी लोक धर्म, अर्थ, किंवा काम या गोष्टींमध्ये कधीच प्रवृत्त झाले नसते.
आधानपशुबन्धेष्टिमन्त्रयज्ञतपःक्रियाः। त्वत्प्रसादादवाप्यन्ते ब्रह्मक्षत्रविशां गणैः
संस्कार, पशुबळी, यज्ञ, मंत्र, तपस्या या सर्व क्रिया ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य यांच्या समुदायांना तुझ्या कृपेनेच साध्य होतात.
यदहर्ब्रह्मणः प्रोक्तं सहस्रयुगसंमितम्। तस्य त्वमादिरन्तश्च कालज्ञैः परिकीर्तितः
ब्रह्मदेवाचा जो दिवस हजार युगांच्या तुल्य मानला जातो, त्याचा आरंभ आणि शेवट तूच आहेस, असं काळ जाणणाऱ्यांनी सांगितलं आहे.
मनूनां मनुपुत्राणां जगतोऽमानवस्य च। मन्वन्तराणां सर्वेषामीश्वराणां त्वमीश्वरः
तू सर्व मनू, त्यांच्या पुत्रांचा, मानव आणि अमानव जगाचा, सर्व मन्वंतरांचा आणि सर्व राजांचा देखील स्वामी आहेस.
संहारकाले संप्राप्ते तव क्रोधविनिःसृतः। संवर्तकाग्निस्त्रैलोक्यं भस्मीकृत्यावतिष्ठते
संहारकाळ आला की तुझ्या रागातून निर्माण झालेला संवार्तक अग्नी तिन्ही लोकांना राख करून उभा राहतो.
त्वद्दीधितिसमुत्पन्ना नानावर्ण महाघनाः। सैरावताः साशनयः कुर्वन्त्याभूतसंप्लवम्
तुझ्या तेजातून निर्माण झालेले विविध रंगांचे, मोठे मेघ, वीजेसह, प्रलयाचा महापूर घडवतात.
कृत्वा द्वादशधाऽऽत्मानं द्वादशादित्यतां गतः। संहृत्यैकार्णवं सर्वं त्वं शोषयसि रश्मिभिः
तू स्वतःला बारा भागांत विभागून, बारा आदित्यांचा रूप घेतोस आणि तुझ्या किरणांनी सर्व जग एकाच समुद्रात वाळवून टाकतोस.
त्वामिन्द्रमाहुस्त्वं रुद्रस्त्वं विष्णुस्त्वं प्रजापतिः। त्वमग्निस्त्वं मनः सूक्ष्मं प्रभुस्त्वं ब्रह्मशाश्वतं
लोक तुला इंद्र म्हणतात; तू रुद्र आहेस, तू विष्णू आहेस, तू प्रजापती आहेस; तू अग्नी आहेस, तू सूक्ष्म मन आहेस, तू शाश्वत ब्रह्म आणि परमेश्वर आहेस.
त्वं हंसः सविता भानुरंशुमाली वृषाकपिः। विवस्वान्मिहिरः पूषा मित्रो धर्मस्तथैव च
तू हंस, सविता, भानू, किरणांनी शोभणारा, वृषाकपी, विवस्वान, मिहिर, पूषा, मित्र आणि धर्म देखील आहेस.
सहस्ररश्मिरादित्यस्तपनस्त्वं गवां पतिः। मार्तण्डोऽर्को रविः सूर्यः शरण्यो दिनकृत्तथा
तू हजार किरणांचा आदित्य, ताप देणारा, गायींचा स्वामी, मार्तंड, अर्क, रवि, सूर्य, शरणदाता आणि दिवस घडवणारा आहेस.
दिवाकरः सप्तसप्तिर्धामकेशी विरोचनः। आशुगामी तमोघ्नश्च हरिताश्वश्च कीर्त्यसे
तू दिवाकर, सप्तसप्ती, धामकेशी, विरोचन, वेगवान, अंधार घालवणारा आणि हिरव्या घोड्यांचा स्वामी म्हणून प्रसिद्ध आहेस.
सप्तम्यागथवा षष्ठ्यां भक्त्या पूजां करोति यः। अनिर्विण्णोऽनहंकारी तं लक्ष्मीर्भजते नरम्
जो कोणी सप्तमी किंवा षष्ठीला भक्तीने, कंटाळा किंवा अहंकार न ठेवता पूजा करतो, त्याला लक्ष्मी देवी आपली कृपा देते.