तथेत्युक्त्वाऽब्रुवन्सर्वे यथा नो वदसेऽनघ। त्वं पितृव्यः पितृसमो वयं च त्वत्परायणाः
तसेच होईल असे म्हणून सर्वांनी उत्तर दिले, "जसे तुम्ही सांगता तसेच करू. तुम्ही आमचे काका आहात, वडिलांसारखेच आहात, आणि आम्ही सर्वजण तुमच्यावर पूर्ण विश्वास ठेवतो."
यथाऽऽज्ञापयसे विद्वंस्त्वं हि नः परमो गुरुः। यच्चान्यदपि कर्तव्यं तद्विधत्स्व महामते
जसे तुम्ही सांगता तसेच करू, कारण तुम्ही आमचे श्रेष्ठ गुरु आहात. अजून काही करायचे असेल तर तेही सांगा, हे मोठ्या बुद्धीचे महात्मा.
युधिष्ठिर विजानीहि ममेदं भरतर्षभ। नाधर्मेण जितः कश्चिद्व्यथते वै पराजये
युधिष्ठिरा, हे माझ्याकडून जाणून ठेव, हे भरतवंशातील श्रेष्ठा—अन्यायाने जिंकलेला कोणीही पराभवात दुःखी होत नाही.
त्वं वै धर्मं विजानीषे युद्धे जेता धनञ्जयः। हन्ताऽरीणां भीमसेनो नकुलस्त्वर्थसङ्ग्रही
तुला धर्माची नीट समज आहे; युद्धात धनंजय जिंकेल; भीमसेन शत्रूंना संपवेल; आणि नकुल संपत्ती जमा करेल.
संयन्ता सहदेवस्तु धौम्यो ब्रह्मविदुत्तमः। धर्मार्थकुशला चैव द्रौपदी धर्मचारिणी
सहदेव सर्वांना संयमित ठेवेल; धौम्य श्रेष्ठ ब्रह्मवेत्ता आहे; आणि द्रौपदी धर्म व अर्थ यात कुशल असून नेहमी धर्माचरण करणारी आहे.
अन्योन्यस्य प्रियाः सर्वे तथैव प्रियदर्शनाः। परैरभेद्याः सन्तुष्टाः को वोन न स्पृहयेदिह
तुम्ही सर्वजण एकमेकांचे प्रिय आहात, एकमेकांना पाहून आनंद वाटतो; बाहेरच्यांनी तुम्हाला फोडता येणार नाही, आणि तुम्ही समाधानी आहात—मग येथे कोणाला तुमच्यासारखे व्हावेसे वाटणार नाही?
एष वै सर्वकल्याणः समाधिस्तव भारत। नैनं शत्रुर्विषहते शक्रेणापि समोऽप्युत
हे भरतवंशीय, हा तुझा संकल्प सर्वार्थाने मंगलमय आहे. याला कोणताही शत्रू, अगदी इंद्रासारखा असला तरी, तोंड देऊ शकत नाही.
हिमवत्यनुशिष्टोऽसि मेरुसावर्णिना पुरा। द्वैपायनेन कृष्णेन नगरे वारणावते
तुला हिमालयाने, मेरूच्या सुवर्णवर्णीने, आणि कृष्ण द्वैपायनाने वाराणावत नगरीत उपदेश केला आहे.
भृगुतुङ्गे च रामेण दृष्टद्वत्यां च शम्भुना। अश्रौषीरसि तस्यापि महर्षेरञ्जनं प्रति
भृगुच्या शिखरावर रामाने, दृष्टद्वतीवर शंभूने तुला शिकवले; आणि त्या महर्षीकडून अंजनाबद्दलचे ज्ञानही तू ऐकलेस.
कल्माषीतीरसंस्थस्य गतस्त्वं शिष्यतां भृगोः। द्रष्टा सदा नारदस्ते धौम्यस्तेऽयं पुरोहितः
कळमाषीच्या काठी राहणाऱ्या भृगूकडे तू शिष्य म्हणून गेला होतास; नारद नेहमी तुला भेटतो; आणि धौम्य तुझा पुरोहित आहे.
माहासीः साम्पराये त्वं बुद्धिं तामृषिपूजिताम्। पुरूरवसमैलं त्वं बुद्ध्या जयसि पाण्डव
युद्धात तुला मोठ्या आशीर्वादांची प्राप्ती आहे, तीच ऋषींनी पूजलेली बुद्धी तुझ्याकडे आहे; त्या बुद्धीमुळे, पांडवा, तू पुरूरवा आणि इला यांनाही मागे टाकतोस.
शक्त्या जयसि राज्ञोऽन्यानृषीन्धर्गोपसेवया। ऐन्द्रे जये धृतमना याम्ये कोपविधारणे
तुझ्या सामर्थ्याने तू इतर राजांना जिंकतोस, ऋषींची सेवा करून; इंद्राच्या विजयात तू दृढ आहेस, यमाच्या विजयात तू रागावर ताबा ठेवतोस.
तथा विसर्गे कौबेरे वारुणे कोपविधारणे।। आत्मप्रदानं सौम्यत्वमद्भ्यश्चैवोपजीवनम्
त्याचप्रमाणे, कुबेराच्या आणि वरुणाच्या क्षेत्रातही तू रागावर ताबा ठेवतोस; स्वतःला अर्पण करतोस, सौम्यता दाखवतोस, आणि जलावर उपजीविका करतोस.
भूमेः क्षमा च तेजश्च समग्रं सूर्यमण्डलात्। वायोर्बलं प्राप्नुहि त्वं भूतेभ्यश्चात्मसम्पदम्
पृथ्वीपासून तू क्षमा आणि तेज मिळव, सूर्याच्या तेजातून सर्व सामर्थ्य घे; वाऱ्यापासून बळ मिळव, आणि सर्व प्राण्यांपासून आत्मसंपत्ती मिळव.
अगदं वोऽस्तु भद्रं वो द्रष्टाऽस्मि पुनरागतान्। आपद्धर्मार्थकृच्छ्रेषु सर्वकार्येषु वा पुनः
तुम्हाला रोगरहितता आणि कल्याण लाभो; तुम्ही परत आल्यावर मी पुन्हा भेटेन. संकटाच्या वेळी, धर्म आणि अर्थाच्या कामात किंवा कुठल्याही गोष्टीत, मी पुन्हा येईन.
यथावत्प्रतिपद्येथाः काले काले युधिष्ठिर। आपृष्टोऽसीह कौन्तेय स्वस्ति प्राप्नुहि भारत
युधिष्ठिरा, प्रत्येक वेळी योग्य तेच वाग. आता तुझी परवानगी दिली आहे, कुंतीपुत्रा; भरतवंशीय, तुला शुभेच्छा.
कृतार्थं स्वस्मिमन्तं त्वां द्रक्ष्यामः पुनरागतम्। न हि वो वृजिनं किञ्चिद्वेद कश्चित्पुराकृतम्
तुम्ही परत आल्यानंतर आम्ही तुम्हाला पूर्ण समाधान आणि यशस्वी अवस्थेत पाहू. पूर्वी तुम्ही काहीही वाईट केले आहे असे कोणालाही ठाऊक नाही.
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा पाण्डवः सत्यविक्रमः। भीष्मद्रोणौ नमस्कृत्य प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः
असे म्हणून, सत्यप्रताप पांडवाने 'तसेच होईल' असे उत्तर दिले, आणि भीष्म व द्रोण यांना नमस्कार करून युधिष्ठिर निघून गेला.
ततः सम्प्रस्थिते तत्र धर्मराजे तदा नृप। जनाः समन्ताद्द्रष्टुं तं समारुरुहुरातुराः
त्या वेळी धर्मराज निघाले तेव्हा सर्व बाजूंनी लोक त्यांना पाहायला जमले, त्यांच्या मनात खूप दुःख होतं.
ततः प्रासादवर्याणि विमानशिखराणि च। गोपुराणि च सर्वाणि वृक्षानन्यांश्च सर्वशः
लोकांनी उत्तम राजवाड्यांच्या गच्च्या, उंच मनोरे, सर्व दरवाजे आणि झाडांवर चढून जागा मिळवली.
अथाधिरुह्य सस्त्रीका उदासीना व्यलोकयन्। न हि रथ्यास्तदा शक्या गन्तुं ताश्च जनाकुलाः
आपल्या बायका सोबत घेऊन लोक वर चढले आणि शांतपणे पाहू लागले; रस्ते इतके भरले होते की चालताही येत नव्हतं.
आरुह्य स्मानतास्तत्र दीनाः पश्यन्ति पाण्डवान्। पदातिं वर्जितच्छत्रं चेलभूषणवर्जितम्
दुःखी लोक वर चढून पांडवांकडे पाहू लागले, राजकुमार छत्राशिवाय, दागिने आणि सुंदर वस्त्रांशिवाय चालत होता.
वल्कलाजिनसंवीतं पार्थं दृष्ट्वा जनास्तदा। ऊचुर्बहुविधा वाचो भृशोपहतचेतसः
जेव्हा लोकांनी पार्थाला झाडाच्या साली आणि मृगाच्या कातड्यात पाहिलं, तेव्हा त्यांची मनं फारच व्यथित झाली आणि त्यांनी अनेक प्रकारे बोलायला सुरुवात केली.
यं यान्तमनुयाति स्म चतुरङ्गबलं महत्। तमेकं कृष्णया सार्धमनुगच्छन्ति पाण्डवाः
ज्याच्यामागे पूर्वी मोठं सैन्य जायचं, त्याच्या मागे आता फक्त पांडव आणि कृष्णा चालत आहेत.
चत्वारो भ्रातरश्चैव धौम्यश्चैव पुरोहितः। भीमार्जुनौ वारयित्वा निकृत्या बद्धकार्मुकौ
चारही भाऊ आणि पुरोहित धौम्य, भीम आणि अर्जुन, ज्यांची धनुष्य कपटाने बांधली गेली आहेत, ते सर्व त्याच्यासोबत आहेत.
धर्म एवास्थितो येन त्यक्त्वा राज्यं महात्मना। या न शक्या पुरा द्रष्टुं भूतैराकाशगैरपि
जो धर्मावर ठाम राहिला आणि मोठ्या मनाने राज्य सोडलं, ज्याला पूर्वी आकाशातील सुद्धा कोणी पाहू शकत नव्हतं.
तामद्य कृष्णां पश्यन्ति राजमार्गगता जनाः। अङ्गरागोचितां कृष्णां रक्तचन्दनसेविनीम्
आज राजमार्गावरचे लोक कृष्णेला पाहतात, जी नेहमी सुगंधी उटणे आणि लाल चंदन लावायची.
वर्षमुष्णं च शीतं च नेष्यत्याशु विवर्णताम्। अद्य नूनं पृथा देवी सत्यमाविश्य भाषते
उन्हं आणि थंडी लवकरच तिचा रंग फिकट करतील; आज खरंच, राणी पृथानं जे सांगितलं ते खरं ठरेल.
पुत्रान्स्नुषां च देवी तु द्रष्टुमद्याथ नार्हति। निर्गुणस्यापि पुत्रस्य कथं स्याहुः स्वदर्शनम्
राणीला आज आपल्या मुलांना आणि सूनबाईला पाहायला नको होतं; गुण नसलेल्या मुलालाही पाहणं तिला कसं सहन होईल?
किम्पुनर्यस्य लोकोऽयं जितो वृत्तेन केवलम्। आनृशंस्यमनुक्रोशो धृतिः शीलं दमः शमः
मग ज्याने फक्त आपल्याच वर्तनाने जग जिंकलं, त्याचं काय? त्याच्यात करुणा, दया, धैर्य, चांगुलपणा, संयम आणि शांतता आहेत.