चलेद्वि हिमवान्स्थानान्निष्प्रभः स्याद्दिवाकरः। शैत्यं सोमात्प्रणश्येत मत्सत्यं विचलेद्यदि
जर माझं सत्य डळमळलं, तर हिमालय आपलं स्थान सोडेल, सूर्य तेज हरवेल आणि चंद्राचं शीतलपण नाहीसं होईल.
न प्रदास्यति चेद्राज्यमितो वर्षे चतुर्दशे। दुर्योधनोऽभिसत्कृत्य सत्यमेतद्भविष्यति
चौदा वर्षांनंतर दुर्योधनाने राज्य परत दिलं नाही, तर त्याला आव्हान दिल्यावर हे सत्य नक्कीच घडेल.
इत्युक्तवति पार्थे तु श्रीमान्माद्रवतीसुतः। प्रगृह्य विपुलं बाहुं सहदेवः प्रतापवान्
अर्जुनाने असे बोलल्यावर, मद्रीचा तेजस्वी पुत्र, पराक्रमी सहदेवाने आपली मजबूत भुजा घट्ट धरली.
सौबलस्य वधं प्रेप्सुरिदं वचनमब्रवीत्। क्रोधसंरक्तनयनो निः श्वसन्निव पन्नगः
सौबलाचा वध करण्याची इच्छा धरून, रागाने डोळे लाल झालेले, सर्पासारखा जोरात श्वास घेत, त्याने असे शब्द उच्चारले.
अक्षान्यान्मन्यसे मूढ गान्धाराणां यशोहर। नैतेऽक्षा निशिता बाणास्त्वयैते समरे वृताः
अरे मूर्ख, गांधारांच्या कीर्तीचा नाश करणारा, तुला वाटते हे फक्त फासे आहेत; पण हे फासे नसून, हे युद्धात तुझ्यावर चालून आलेले तीक्ष्ण बाण आहेत.
यथा चैवोक्तवान्भीमस्त्वामुद्दिश्य सबान्धवम्। कर्ताहं कर्मणस्तस्य कुरु कार्याणि सर्वशः
भीमाने जसे तुझ्या आणि तुझ्या बांधवांच्या उद्देशाने सांगितले, तसे मी ते कृत्य करीन; तू सर्व कामे पूर्ण कर, हे कुरु.
हन्ताऽस्मि तरसा युद्धे त्वामेवहे सबान्धवम्। यदि स्थास्यसि सङ्ग्रामे क्षत्रधर्मेण सौबल
हे सौबल, जर तू क्षत्रियाच्या कर्तव्याने युद्धात उभा राहिलास, तर मी तुला आणि तुझ्या बांधवांना जोराने युद्धात ठार मारीन.
सहदेववचः श्रुत्वा नकुलोऽपि विशाम्पते। दर्शनीयतमो नॄणामिदं वचनमब्रवीत्
सहदेवाचे शब्द ऐकून, नरांमध्ये सर्वात सुंदर असलेल्या नकुलानेही असे शब्द सांगितले.
सुतेयं यज्ञसेनस्य द्यूतेऽस्मिन्धृतराष्ट्रजैः। यैर्वाचः श्राविता रूक्षाः स्थितैर्दुर्योधनप्रिये
यज्ञसेनाची ही कन्या, धृतराष्ट्रपुत्रांनी या फासे खेळात जिंकली, आणि दुर्योधनाच्या आनंदासाठी तिथे थांबून त्यांनी कठोर शब्द बोलले.
तान्धार्तराष्ट्रान्दुर्वृत्तान्मुमूर्षून्कालनोदितान्। गमयिष्यामि भूयिष्ठानहं वैवस्वतक्षयम्
धृतराष्ट्रपुत्र जे दुष्ट वर्तन करणारे, काळाने ठरवलेले आणि मृत्यूच्या इच्छेने वागणारे आहेत, त्यांना मी बहुतेक यमाच्या घरात पाठवीन.
उलूकं च दुरात्मानं सौबलस्य सुतं प्रियम्। क्रूरं हन्ताऽस्मि समरे तं वै क्रूरं नराधमम्
सौबलाचा प्रिय, दुष्ट आणि क्रूर पुत्र उलूक, त्या क्रूर नराधमाला मी युद्धात नक्कीच ठार मारीन.
निदेशाद्धर्मराजस्य द्रौपद्याः पदवीं चरन्। निर्धार्तराष्ट्रां पृथिवीं कर्ताऽस्मि नचिरादिव
युधिष्ठिराच्या आज्ञेने, द्रौपदीच्या मार्गाने चालत, मी लवकरच पृथ्वी धृतराष्ट्रपुत्रांपासून मुक्त करीन.
एवं ते पुरुषव्याघ्राः सर्वे व्यायतबाहवः। प्रतिज्ञा बहुलाः कृत्वा धृतराष्ट्रमुपागमन्
अशा प्रकारे, त्या सर्व वाघासारख्या पुरुषांनी, आपली भुजा मजबूत करून, अनेक प्रतिज्ञा घेतल्या आणि धृतराष्ट्राजवळ गेले.
आमन्त्रयामि भरतांस्तथा वृद्धं पितामहम्।। राजानं सोमदत्तं च महाराजं च बाह्लिकम्
मी भरतवंशीय, वृद्ध पितामह, राजा सोमदत्त आणि बाहीक या महान राजाला निरोप देतो.
द्रोणं कृपं नृपांश्चान्यानश्वत्थामानमेव च। विदुरं धृतराष्ट्रं च धार्तराष्ट्रांश्च सर्वशः
मी द्रोण, कृप, इतर राजे, अश्वत्थामा, विदुर, धृतराष्ट्र आणि सर्व धृतराष्ट्रपुत्र यांना निरोप देतो.
सौमदत्तिं महावीर्यं विकर्णं च महामतिम्'। युयुत्सुं सञ्जयं चैव तथैवान्यान्सभासदः
मी सामर्थ्यवान सौमदत्त, बुद्धिमान विकर्ण, युयुत्सु, संजय आणि सभेतील इतर सर्व सदस्यांना निरोप देतो.
गान्धारीं च महाभागां मातरं च तथा पृथाम्'। सर्वानामन्त्र्य गच्छामि द्रष्टाऽस्मि पुनरेत्य वः
मी महान भाग्यवती गांधारी आणि माझी आई पृथाही यांना निरोप देतो; सर्वांना निरोप देऊन मी निघतो, आणि परत आल्यावर तुम्हा सर्वांना पुन्हा भेटेन.
न च किञ्चिदथोचुस्तं ह्रियाऽऽसन्ना युधिष्ठिरम्। मनोभिरेव कल्याणं दध्युस्ते तस्य धीमतः
पण त्यांनी लाजेखातर युधिष्ठिरासमोर काहीही बोलले नाही; फक्त त्यांच्या मनात त्या बुद्धिमानासाठी शुभेच्छा दिल्या.
आर्या पृथा राजपुत्री नारण्यं गन्तुमर्हति। सुकुमारी च वृद्धा च नित्यं चैव सुखोचिता
आर्य पृथेला, राजकन्येला, वनात जाणे योग्य नाही; ती नाजूक, वयस्कर आणि नेहमीच सुखात वाढलेली आहे.
इह वत्स्यति कल्याणी सत्कृता मम वेश्मनि। इति पार्था विजानीध्वमगदं वोऽस्तु सर्वशः
ही पुण्यवती येथेच राहू दे, माझ्या घरी सन्मानाने वागवली जाईल; म्हणून, हे पार्थ, हे जाणून घ्या आणि तुम्हा सर्वांना दुःख न होवो.
तथेत्युक्त्वाऽब्रुवन्सर्वे यथा नो वदसेऽनघ। त्वं पितृव्यः पितृसमो वयं च त्वत्परायणाः
तसेच होईल असे म्हणून सर्वांनी उत्तर दिले, "जसे तुम्ही सांगता तसेच करू. तुम्ही आमचे काका आहात, वडिलांसारखेच आहात, आणि आम्ही सर्वजण तुमच्यावर पूर्ण विश्वास ठेवतो."
यथाऽऽज्ञापयसे विद्वंस्त्वं हि नः परमो गुरुः। यच्चान्यदपि कर्तव्यं तद्विधत्स्व महामते
जसे तुम्ही सांगता तसेच करू, कारण तुम्ही आमचे श्रेष्ठ गुरु आहात. अजून काही करायचे असेल तर तेही सांगा, हे मोठ्या बुद्धीचे महात्मा.
युधिष्ठिर विजानीहि ममेदं भरतर्षभ। नाधर्मेण जितः कश्चिद्व्यथते वै पराजये
युधिष्ठिरा, हे माझ्याकडून जाणून ठेव, हे भरतवंशातील श्रेष्ठा—अन्यायाने जिंकलेला कोणीही पराभवात दुःखी होत नाही.
त्वं वै धर्मं विजानीषे युद्धे जेता धनञ्जयः। हन्ताऽरीणां भीमसेनो नकुलस्त्वर्थसङ्ग्रही
तुला धर्माची नीट समज आहे; युद्धात धनंजय जिंकेल; भीमसेन शत्रूंना संपवेल; आणि नकुल संपत्ती जमा करेल.
संयन्ता सहदेवस्तु धौम्यो ब्रह्मविदुत्तमः। धर्मार्थकुशला चैव द्रौपदी धर्मचारिणी
सहदेव सर्वांना संयमित ठेवेल; धौम्य श्रेष्ठ ब्रह्मवेत्ता आहे; आणि द्रौपदी धर्म व अर्थ यात कुशल असून नेहमी धर्माचरण करणारी आहे.
अन्योन्यस्य प्रियाः सर्वे तथैव प्रियदर्शनाः। परैरभेद्याः सन्तुष्टाः को वोन न स्पृहयेदिह
तुम्ही सर्वजण एकमेकांचे प्रिय आहात, एकमेकांना पाहून आनंद वाटतो; बाहेरच्यांनी तुम्हाला फोडता येणार नाही, आणि तुम्ही समाधानी आहात—मग येथे कोणाला तुमच्यासारखे व्हावेसे वाटणार नाही?
एष वै सर्वकल्याणः समाधिस्तव भारत। नैनं शत्रुर्विषहते शक्रेणापि समोऽप्युत
हे भरतवंशीय, हा तुझा संकल्प सर्वार्थाने मंगलमय आहे. याला कोणताही शत्रू, अगदी इंद्रासारखा असला तरी, तोंड देऊ शकत नाही.
हिमवत्यनुशिष्टोऽसि मेरुसावर्णिना पुरा। द्वैपायनेन कृष्णेन नगरे वारणावते
तुला हिमालयाने, मेरूच्या सुवर्णवर्णीने, आणि कृष्ण द्वैपायनाने वाराणावत नगरीत उपदेश केला आहे.
भृगुतुङ्गे च रामेण दृष्टद्वत्यां च शम्भुना। अश्रौषीरसि तस्यापि महर्षेरञ्जनं प्रति
भृगुच्या शिखरावर रामाने, दृष्टद्वतीवर शंभूने तुला शिकवले; आणि त्या महर्षीकडून अंजनाबद्दलचे ज्ञानही तू ऐकलेस.
कल्माषीतीरसंस्थस्य गतस्त्वं शिष्यतां भृगोः। द्रष्टा सदा नारदस्ते धौम्यस्तेऽयं पुरोहितः
कळमाषीच्या काठी राहणाऱ्या भृगूकडे तू शिष्य म्हणून गेला होतास; नारद नेहमी तुला भेटतो; आणि धौम्य तुझा पुरोहित आहे.