स्नाता मङ्गलसंयुक्तास्ततः प्राश्नीत पन्नगाः। भवद्भिरिदमासीनैर्यदुक्तं तद्वचस्तदा
स्नान करून, मंगलकार्यांनी युक्त होऊन, मग साप हे अमृत घेतील. तुम्ही इथे बसलेले जसे बोललात, तसेच होईल.
अदासी चैव मातेयमद्यप्रभृति चास्तु मे। यथोक्तं भवतामेतद्वचो मे प्रतिपादितम्
आजपासून ही माता माझी असो; तुम्ही जसे सांगितले, तसे तुमचे शब्द माझ्यासाठी पूर्ण झाले.
ततः स्नातुं गताः सर्पाः प्रत्युक्त्वा तं तथेत्युत। शक्रोऽप्यमृतमाक्षिप्य जगाम त्रिदिवं पुनः
मग साप 'तसेच होवो' असे उत्तर देऊन स्नानाला गेले. शक्रानेही अमृत उचलले आणि पुन्हा स्वर्गात गेला.
अथागतास्तमुद्देशं सर्पाः सोमार्थिनस्तदा। स्नाताश्च कुतजप्याश्च प्रहृष्टाः कृतमङ्गलाः
मग सोम मिळविण्याची इच्छा असलेले साप त्या ठिकाणी आले, स्नान केले, जप म्हणले, आनंदित झाले आणि मंगलकार्यांनी युक्त झाले.
परस्परकृतद्वेषाः सोमप्राशनकर्मणि। अहं पूर्वमहं पूर्वमित्युक्त्वा ते समाद्रवन्
एकमेकावर राग धरून, ते सर्वजण 'मी आधी, मी आधी' असे म्हणत सोमपानासाठी धावले.
यत्रैतदमृतं चापि स्थापितं कुशसंस्तरे। तद्विज्ञाय हृतं सर्पाः प्रतिमायाकृतं च तत्
जेव्हा अमृत कुशाच्या आसनावर ठेवले होते, तेव्हा सर्पांना कळले की ते कुणीतरी घेऊन गेले आहे आणि त्याजागी बनावट ठेवले आहे.
सोमस्थानमिदं चेति दर्भांस्ते लिलिहुस्तदा। ततो द्विधा कृता जिह्वाः सर्पाणां तेन कर्मणा
'हेच सोमाचे स्थान आहे' असे समजून सर्पांनी त्या वेळी कुशाची पाती चाटली; त्यामुळे त्यांच्या जीभा दोन भागात विभागल्या गेल्या.
अभवंश्चामृतस्पर्शाद्दर्भास्तेऽथ पवित्रिणः। `नागाश्च वञ्चिता भूत्वा विसृज्य विनतां ततः। विषादमगमंस्तीव्रं गरुडस्य बलात्प्रभो
अमृताचा स्पर्श झाल्यामुळे ते कुश शुद्ध आणि अमर झाले; पण सर्प फसले गेले आणि विनताला सोडून, गरुडाच्या सामर्थ्यामुळे ते फार दुःखी झाले.
एवं तदमृतं तेन हृतमाहृतमेव च। द्विजिह्वाश्च कृताः सर्पा गरुडेन महात्मना
अशा प्रकारे, ते अमृत गरुडाने नेले आणि सर्पांच्या जीभा त्याने दोन भागात केल्या.
ततः सुपर्णः परमप्रहर्षवा- न्विहृत्य मात्रा सह तत्र कानने। भुजंगभक्षः परमार्चितः खगै- रहीनकीर्तिर्विनतामनन्दयत्
मग सुपर्ण गरुड अत्यंत आनंदित होऊन, सर्व पक्ष्यांनी 'सर्पभक्षक' म्हणून त्याचा सन्मान केला, जरी त्याची कीर्ती काहीशी कमी झाली, तरी त्याने वनात आपल्या आई विनताला आनंद दिला.
इमां कथां यः शृणुयान्नरः सदा पठेत वा द्विजगणमुख्यसंसदि। असंशयं त्रिदिवमियात्स पुण्यभा- ङ्महात्मनः पतगपतेः प्रकीर्तनात्
जो मनुष्य ही कथा नेहमी ऐकतो किंवा श्रेष्ठ ब्राह्मणांच्या सभेत वाचतो, तो नक्कीच पुण्य मिळवून स्वर्गात जातो, कारण तो महान गरुडाची कीर्ती गातो.
भुजङ्गमानां शापस्य मात्रा चैव सुतेन च। विनतायास्त्वया प्रोक्तं कारणं सूतनन्दन
सुतानंदा, तूं सर्पांच्या शापाचे कारण आणि विनता व तिच्या पुत्राची गोष्ट सांगितली आहे.
वरप्रदानं भर्त्रा च कद्रूविनतयोस्तथा। नामनी चैव ते प्रोक्ते पक्षिणोर्वैनतेययोः
तूं कद्रू आणि विनता यांना त्यांच्या पतीने दिलेले वर, आणि विनतेच्या दोन पक्षीपुत्रांची नावेही सांगितलीस.
पन्नगानां तु नामानि न कीतर्यसि सूतज। प्राधान्येनापि नामानि श्रोतुमिच्छामहे वयम्
पण सुतपुत्रा, तूं अजून सर्पांची नावे सांगितली नाहीस; आम्हाला त्यांच्या मुख्य नावांची ऐकण्याची इच्छा आहे.
बहुत्वान्नामधेयानि पन्नगानां तपोधन। न कीर्तयिष्ये सर्वेषां प्राधान्येन तु मे शृणु
तपस्व्या, सर्पांची नावे फार आहेत, म्हणून मी सर्व सांगणार नाही; पण त्यातील मुख्य नावे ऐक.
शेषः प्रथमतो जातो वासुकिस्तदनन्तरम्। ऐरावतस्तक्षकश्च कर्कोटकधनञ्जयौ
सर्वात आधी शेष जन्मला, मग वासुकी; त्यानंतर ऐरावत, तक्षक, कर्कोटक आणि धनंजय हे सर्प जन्मले.
कालियो मणिनागश्च नागश्चापूरणस्तथा। नागस्तथा पिञ्जरक एलापत्रोऽथ वामनः
काळिय, मणिनाग, आपूरण, पिंजरक, एलापत्र आणि वामन हेही सर्प जन्मले.
नीलानीलौ तथा नागौ कल्माषशबलौ तथा। आर्यकश्चोग्रकश्चैव नागः कलशपोतकः
नीळ आणि अनिल, काळमेघ आणि शबल, आर्यक आणि उग्रक, तसेच कलशपोतक हे सर्प होते.
सुमनाख्यो दधिमुखस्तथा विमलपिण्डकः। आप्तः कोटरकश्चैव शङ्खो वालिशिखस्तथा
सुमनाख्य, दधिमुख, विमलपिंडक, आप्त, कोटरक, शंख आणि वालिशिख हे सर्प होते.
निष्टानको हेमगुहो नहुषः पिङ्गलस्तथा। बाह्यकर्णो हस्तिपदस्तथा मुद्गरपिण्डकः
निष्टानक, हेमगुह, नहुष, पिंगळ, बाह्यकर्ण, हस्तिपद आणि मुद्गरपिंडक हेही सर्प होते.
कम्बलाश्वतरौ चापि नागः कालीयकस्तथा। वृत्तसंवर्तकौ नागौ द्वौ च पद्माविति श्रुतौ
कंबळ आणि अश्वतर, काळिय, वृत्तसंवर्तक हे दोन सर्प आणि पद्म नावाचे दोन सर्प असेही होते.
नागः शङ्खमुखश्चैव तथा कूष्माण्डकोऽपरः। क्षेमकश्च तथा नागो नागः पिण्डारकस्तथा
शंखमुख, कूष्मांडक, क्षेमक आणि पिंडारक हेही सर्प होते.
करवीरः पुष्पदंष्ट्रो बिल्वको बिल्वपाण्डुरः। मूषकादः शङ्खशिराः पूर्णभद्रो हरिद्रकः
करवीर, पुष्पदंष्ट्र, बिल्वक, बिल्वपांडुर, मूषकाद, शंखशिरा, पूर्णभद्र आणि हरिद्रक हे नाग आहेत.
अपराजितो ज्योतिकश्च पन्नगः श्रीवहस्तथा। कौरव्यो धृतराष्ट्रश्च शङ्खपिण्डश्च वीर्यवान्
अपराजित, ज्योतिक, पन्नग, श्रीवह, कौरव्य, धृतराष्ट्र आणि बलवान शंखपिंड हेही नाग आहेत.
विरजाश्च सुबाहुश्च शालिपिण्डश्च वीर्यवान्। हस्तिपिण्डः पिठरकः सुमुखः कौणपाशनः
विरज, सुबाहू, बलवान शालिपिंड, हस्तिपिंड, पिठरक, सुमुख आणि कौणपाशन हे देखील नाग आहेत.
कुठऱः कुञ्जरश्चैव तथा नागः प्रभाकरः। कुमुदः कुमुदाक्षश्च तित्तिरिर्हलिकस्तथा
कुठर, कुंजर, तसेच नाग, प्रभाकर, कुमुद, कुमुदाक्ष, तित्तिरी आणि हलिक हेही नाग आहेत.
कर्दमश्च महानागो नागश्च बहुमूलकः। कर्कराकर्करौ नागौ कुण्डोदरमहोदरौ
कर्दम, महानाग, बहुमूलक नाग, कर्कर आणि अकरकर हे नाग, तसेच कुंडोदर आणि महोदर हेही आहेत.
एते प्राधान्यतो नागाः कीर्तिता द्विजसत्तम। बहुत्वान्नामधेयानामितरे नानुकीर्तिताः
हे द्विजश्रेष्ठ, हे सर्व मुख्य नाग सांगितले गेले; बाकीचे खूप असल्यामुळे त्यांची नावे घेतली नाहीत.
एतेषां प्रसवो यश्च प्रसवस्य च संततिः। असङ्ख्येयेति मत्त्वा तान्न ब्रवीमि तपोधन
या नागांची आणि त्यांच्या संततीची संख्या मोजता येणार नाही, म्हणून मी ती सांगत नाही, हे तपस्वी.
बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च। अशक्यान्येव सङ्ख्यातुं पन्नगानां तपोधन
इथे हजारो, लाखो आणि कोटी नाग आहेत, त्यांची संख्या सांगणे अशक्य आहे, हे तपस्वी.