एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः। जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत
हे ऐकून, फसवणुकीचा निर्धार करून, शकुनी युधिष्ठिराला म्हणाला, 'तू हरलास.'
अयं मया पाण्डवानां धनिर्धरः पराजितः पाण्डवः सव्यसाची। भीमेन राजन्दयितेन दीव्य यत्कैतवं पाण्डव तेऽवशिष्टम्
पांडवांमध्ये धन राखणारा, डावीकडून बाण सोडणारा हा पांडव मी हरवला आहे, हे पांडवा. या फसवणुकीत तुझ्याकडे जे काही उरले आहे, ते म्हणजे राजाचा आवडता भीम.
यो नो नेता यो युधि नः प्रणेता यथा वज्री दानवशत्रुरेकः। तिर्यक्प्रेक्षी सन्नतभ्रूर्महात्मा सिंहस्कन्धो यश्च सदाऽत्यमर्षी
जो आमचा नेता आहे, युद्धात आम्हाला मार्गदर्शक आहे, वज्रधारीसारखा दानवांचा एकटा नाश करणारा आहे; जो तिरक्या नजरेने पाहतो, भुवया वाकवतो, मोठ्या मनाचा आहे, सिंहासारखे खांदे आहेत, आणि नेहमीच हट्टी आहे—
बलेन तुल्यो यस्यप पुमान्न विद्यते गदाभृतामग्र्य इहारिमर्दनः। अनर्हता राजपुत्रेण तेन दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन्
ज्याच्या बळाशी कुणीही माणूस समकक्ष नाही, गदाधारकांमध्ये श्रेष्ठ, शत्रूंचा संहार करणारा—तो राजपुत्र भीमसेन, जो पैजेसाठी योग्य नाही, त्याच्यावर मी जुगार खेळतो, राजन.
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः। जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत
हे ऐकून, फसवणुकीचा निर्धार करून, शकुनी युधिष्ठिराला म्हणाला, 'तू हरलास.'
बहुवित्तं पराजैषीर्भ्रातॄंश्च सहयद्विपान्। आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम्
तू खूप धन, आपले भाऊ आणि मदतीचे हत्ती हरवलेस. अजून काही जिंकता न आलेले धन असेल, तर ते सांग, कुंतीपुत्रा.
अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा। कुर्यामहं जितः कर्म स्वयमात्मन्युपल्पुते
मी सर्व भावांमध्ये श्रेष्ठ आणि प्रिय आहे. जर मी हरलो, तर स्वतःला हरलेले मानून मी स्वतःच ते कृत्य करीन.
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः। जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत
हे ऐकून, फसवणुकीचा निर्धार करून, शकुनी युधिष्ठिराला म्हणाला, 'तू हरलास.'
एतत्पापिष्ठमकरोर्यदात्मानं पराजयेः। शिष्टे सति धने राजन्पाप आत्मपराजयः
राजन, अजून धन असताना स्वतःला हरवणे हे मोठे पाप आहे; तू स्वतःला हरवून अत्यंत पाप केलेस.
एवमुक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वानवस्थितान्। पराजयल्लोकवीरानुक्त्वा राज्ञां पृथक् पृथक्
असे म्हणून, त्या जुगारीने सर्व प्रसिद्ध वीरांना राजांना काहीही न सांगता एकामागून एक जुगारात हरवले.
अस्ति ते वै प्रिया राजन् ग्लह एकोऽपराजितः। पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर्जय
राजन, अजून एक तुझ्या प्रिय व्यक्ती आहे, जिला जुगारात कुणी हरवू शकलेले नाही. तु पंचाळी कृष्णेला पैज लाव, आणि तिच्या जोरावर स्वतःला पुन्हा जिंक.
नैव ह्रस्वा न महती न कृशा नातिरोहिणी। नीलकुञ्चितकशी च तया दीव्याम्यहं त्वया
ती ना फार लहान, ना फार मोठी, ना फार सडपातळ, ना फार स्थूल; तिचे केस काळे व कुरळे आहेत. तिच्यावर मी तुझ्याशी जुगार खेळतो.
शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया। शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया
जिचे डोळे शरद ऋतूतील कमळासारखे, शरीराला शरद ऋतूतील कमळाचा सुगंध, कमळाची सेवा करणारी, आणि सौंदर्यात लक्ष्मीच्या समान—
तथैव स्यादानुशंस्यात्तथ स्याद्रूपसम्पदा। तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्पुरुषः स्त्रियम्
ती दयाळूपणात, सौंदर्यात, आणि चांगुलपणात अशीच आहे—जशी प्रत्येक पुरुषाला पत्नी म्हणून हवीशी वाटेल.
सर्वैर्गुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम्। यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नरः स्त्रियम्
सर्व गुणांनी संपन्न, मनापासून साथ देणारी, गोड बोलणारी—धर्म, काम आणि अर्थ मिळवण्यासाठी पुरुषाला जशी स्त्री हवी असते, तशीच ती आहे.
चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते। आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम्
ती शेवटी झोपते आणि सर्वांत आधी उठते; गवळ्यांनी आणि मेंढपाळांनी काय केले आणि काय नाही, ते तिला सर्व माहीत असते.
आभाति पद्मवद्वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च। वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्या नातिलोमशा
तिचं मुख कमळासारखं तेजस्वी दिसतं, आणि घामानं मल्लिकेच्या फुलासारखं वाटतं. सभेत बसलेली, तिचे केस लांब, ओठ तांबडे, आणि अंगावर फारसा केस नाहीत.
तयैवंविधया राजन्पाञ्चाल्याहं सुमध्यमा। ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल
राजा, अशी सुंदर बांध्याची, नाजूक कंबर असलेली द्रौपदी — पांडवांची प्रिय पत्नी — मी आता या जुगारात पणाला लावतो, हे सौबल.
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता। धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां निः सृता गिरः
धर्मराजानं हे शब्द उच्चारल्यावर, सभेतील वयोवृद्ध लोक फक्त 'धिक्कार आहे, धिक्कार आहे' असं म्हणू लागले.
चुक्षुभे सा सभा राजन्राज्ञां सञ्जत्रिरे शुचः। भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत
राजा, ती सभा अस्वस्थ झाली, राजांच्या मनात दुःख भरलं; भीष्म, द्रोण, कृप आणि इतरांच्या अंगावर घाम फुटला.
शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्व इवाभवत्। आस्ते ध्यायन्नधोवक्त्रो निः श्वसन्निव पन्नगः
विदुरानं डोकं धरलं आणि तो जणू जिवंतपणाच हरवून बसला; तो खाली मान घालून, सापासारखा खोल श्वास घेत बसला.
बाह्लीकः सोमदत्तश्च प्रातिपेयश्च सञ्जयः। द्रौणिर्भूरिश्रवाश्चैव युयुत्सुर्धृतराष्ट्रजः। आसुर्वीक्ष्य त्वधोवक्त्रा निश्वसन्त इवोरगाः
बाह्लीक, सोमदत्त, प्रतिपाचा मुलगा संजय, द्रोणाचा मुलगा, भूरिश्रवा आणि धृतराष्ट्राचा मुलगा युयुत्सु — हे सगळे खाली मान घालून, सापासारखे दीर्घ श्वास घेत बसले.
धृतराष्ट्रस्तु संहृष्टः पर्यपृच्छत्पुनः पुनः। किं जितं किं जितमिति ह्याकारं नाभ्यरक्षत
पण धृतराष्ट्र मात्र आनंदित झाला आणि पुन्हा पुन्हा विचारू लागला, 'काय जिंकलं? काय जिंकलं?' आणि आपला आनंद लपवला नाही.
जहर्ष कर्णोऽतिभृशं सह दुःशासनादिभिः। इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्यः प्रापतञ्जलम्
कर्ण दुष्शासन वगैरे सोबत फार आनंदी झाला; पण इतर सभासदांच्या डोळ्यांतून अश्रू ओघळले.
सौबलस्त्वभिघायैव जितकाशी मदोत्कटः। जितमित्येव तानक्षान्पुररेवान्वपद्यत
सौबल गर्वानं फुगून फासे फेकले आणि इतरांच्या आधीच 'जिंकलं, जिंकलं' असं मोठ्यानं जाहीर केलं.
एहि क्षत्तर्द्रौपदीमानस्व प्रियां भार्यां संमतां पाण्डवानाम्। संमार्जतां वेश्म परैतु शीघ्रं तत्रास्तु दासीभिरपुण्यशीला
ए रे सभेच्या सेवका, द्रौपदीला इथे घेऊन ये — पांडवांची प्रिय आणि मान्य पत्नी. तिनं हे महाल झाडावं, ती लवकर यावी आणि पापी स्वभावाच्या दासींमध्ये राहावी.
दर्विभाषं भाषितं त्वादृशेन न मन्द सम्बुद्ध्यसि पाशबद्धः। प्रपाते त्वं लम्बमानो न वेत्सि व्याघ्रान्मृगः कोपयसेऽतिवेलम्
तू असं बोलतोस, पण तुला काही समजत नाही, कारण तू जणू जाळ्यात अडकला आहेस. कड्यावर लोंबकळणारा, वाघांना सतावत असलेला हरिणासारखा, तू स्वतःचं संकट ओळखत नाहीस.
आशीविषास्ते शिरसि पूर्णकोपा महाविषाः। मा कोपिष्ठाः सुमन्दात्मन्मा गमस्त्वं यमक्षयम्
तुझ्या डोक्यावर रागानं भरलेल्या विषारी सापांसारखे लोक आहेत; अरे मूर्खा, त्यांना चिडवू नकोस, यमाच्या घरी जाऊ नकोस.
न हि दासीत्वमापन्ना कृष्णा भवितुमर्हति। जनीशेन हि राज्ञैषा पणे न्यस्तेति मे मतिः
कृष्णेला दासी बनवण्याचा अधिकार नाही; कारण ती राजाने पणाला लावण्यासारखी नव्हती — माझं असं मत आहे.
अयं दत्ते वेणुरिवात्मघाती फलं राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रः। द्यूतं हि वैराय महाभयाय मत्तो न बुध्यत्ययमन्तकालम्
धृतराष्ट्राचा हा मुलगा जणू स्वतःचं नुकसान करणाऱ्याच्या हातात दिलेला वाद्य आहे; जुगार शत्रुत्व आणि मोठं संकट आणतो, पण तो नशेत आहे म्हणून शेवटचं संकट ओळखत नाही.