श्यामो युवा लोहिताक्षः सिंहस्कन्धो महाभुजः। नकुलो ग्लह एवैकी विद्ध्येतन्मम तद्धनम्
शुभ्रवर्ण, तरुण, लाल डोळ्यांचा, सिंहासारखा खांदा असलेला, बलवान भुजांचा—नकुल हा एकटाच या खेळात पणाला आहे; हेच माझं धन आहे असं समज.
प्रियस्ते नकुलो राजन्राजपुत्रो युधिष्ठिर। अस्माकं वशतां प्राप्तो भूयः केनेह दीव्यसे
राजन युधिष्ठिरा, नकुल हा तुला प्रिय आहे, तो राजपुत्र आता आमच्या अधीन आला आहे; तरीही तू इथे का खेळत राहिलास?
एवमुक्त्वा तु तानक्षाञ्शकुनिः प्रत्यदीव्यत। जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत
असं म्हणून, त्या फासे खेळांबद्दल शकुनीने पुन्हा खेळ केला; आणि युधिष्ठिराला सांगितलं, 'तू हरलास.'
अयं धर्मान्सहदेवोऽनुशास्ति लोके ह्यस्मिन्पण्डिताख्यां गतश्च। अनर्हता राजपुत्रेण तेन दीव्याम्यहं चाप्रियवत्प्रियेण
हा सहदेव धर्म शिकवतो; या जगात त्याची विद्वान म्हणून ख्याती आहे. या राजपुत्राला, जो योग्य नाही, मी पणाला लावतो, जसा प्रिय आणि अप्रिय दोघांनाही लावावं.
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः। जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत
हे ऐकून, ठरवून आणि फसवणूक स्वीकारून, शकुनीने युधिष्ठिराला सांगितलं, 'तू हरलास.'
माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया। गरीयांसौ तु मन्ये भीमसेनधनञ्जयौ
राजा, हे माद्रीचे दोन पुत्र तुला प्रिय आहेत, ते मी जिंकले; पण भीमसेन आणि धनंजय हे मला अधिक मोठे वाटतात.
अधर्मं चरसे नूनं यो नावेक्षसि वै नयम्। यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुमिच्छसि
तू नक्कीच अधर्म करतोस, कारण योग्य मार्गाचा विचार करत नाहीस; तू मूर्ख आहेस, जो आमच्यासारख्या चांगल्या मनाच्या लोकांमध्ये फूट पाडू इच्छितोस.
गर्ते मत्तः प्रपतते प्रमत्तः स्थाणुमृच्छति। ज्येष्ठो राजन्व्ररिष्ठोऽसि नमस्ते भरतर्षभ
मद्यधुंद माणूस खड्ड्यात पडतो, बेफिकीर माणूस झाडाला धरतो; तू ज्येष्ठ आहेस, राजन, भरतांमध्ये श्रेष्ठ आहेस; तुला नमस्कार.
स्वप्ने तानि न दृश्यन्ते जाग्रतो वा युधिष्ठिर। कितवा यानि दीव्यन्तः प्रलपन्त्युत्कटा इव
हे युधिष्ठिरा, ज्या गोष्टी कपटी जुगारी वेड्यासारख्या बोलतात, त्या ना स्वप्नात दिसतात, ना जागेपणी कुणाला दिसतात.
यो नः सङ्ख्ये नौरिव पारनेता जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी। अनर्हता लोकवीरेण तेन दीव्याम्यहं शकुने फाल्गुनेन
जो युद्धात आम्हाला नौकेसारखा पार नेतो, शत्रूंना जिंकणारा वेगवान राजपुत्र—तो फाळ्गुन, जो पैजेसाठी योग्य नाही, त्याच्यावर मी जुगार खेळतो, शकुनी.
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः। जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत
हे ऐकून, फसवणुकीचा निर्धार करून, शकुनी युधिष्ठिराला म्हणाला, 'तू हरलास.'
अयं मया पाण्डवानां धनिर्धरः पराजितः पाण्डवः सव्यसाची। भीमेन राजन्दयितेन दीव्य यत्कैतवं पाण्डव तेऽवशिष्टम्
पांडवांमध्ये धन राखणारा, डावीकडून बाण सोडणारा हा पांडव मी हरवला आहे, हे पांडवा. या फसवणुकीत तुझ्याकडे जे काही उरले आहे, ते म्हणजे राजाचा आवडता भीम.
यो नो नेता यो युधि नः प्रणेता यथा वज्री दानवशत्रुरेकः। तिर्यक्प्रेक्षी सन्नतभ्रूर्महात्मा सिंहस्कन्धो यश्च सदाऽत्यमर्षी
जो आमचा नेता आहे, युद्धात आम्हाला मार्गदर्शक आहे, वज्रधारीसारखा दानवांचा एकटा नाश करणारा आहे; जो तिरक्या नजरेने पाहतो, भुवया वाकवतो, मोठ्या मनाचा आहे, सिंहासारखे खांदे आहेत, आणि नेहमीच हट्टी आहे—
बलेन तुल्यो यस्यप पुमान्न विद्यते गदाभृतामग्र्य इहारिमर्दनः। अनर्हता राजपुत्रेण तेन दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन्
ज्याच्या बळाशी कुणीही माणूस समकक्ष नाही, गदाधारकांमध्ये श्रेष्ठ, शत्रूंचा संहार करणारा—तो राजपुत्र भीमसेन, जो पैजेसाठी योग्य नाही, त्याच्यावर मी जुगार खेळतो, राजन.
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः। जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत
हे ऐकून, फसवणुकीचा निर्धार करून, शकुनी युधिष्ठिराला म्हणाला, 'तू हरलास.'
बहुवित्तं पराजैषीर्भ्रातॄंश्च सहयद्विपान्। आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम्
तू खूप धन, आपले भाऊ आणि मदतीचे हत्ती हरवलेस. अजून काही जिंकता न आलेले धन असेल, तर ते सांग, कुंतीपुत्रा.
अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा। कुर्यामहं जितः कर्म स्वयमात्मन्युपल्पुते
मी सर्व भावांमध्ये श्रेष्ठ आणि प्रिय आहे. जर मी हरलो, तर स्वतःला हरलेले मानून मी स्वतःच ते कृत्य करीन.
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः। जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत
हे ऐकून, फसवणुकीचा निर्धार करून, शकुनी युधिष्ठिराला म्हणाला, 'तू हरलास.'
एतत्पापिष्ठमकरोर्यदात्मानं पराजयेः। शिष्टे सति धने राजन्पाप आत्मपराजयः
राजन, अजून धन असताना स्वतःला हरवणे हे मोठे पाप आहे; तू स्वतःला हरवून अत्यंत पाप केलेस.
एवमुक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वानवस्थितान्। पराजयल्लोकवीरानुक्त्वा राज्ञां पृथक् पृथक्
असे म्हणून, त्या जुगारीने सर्व प्रसिद्ध वीरांना राजांना काहीही न सांगता एकामागून एक जुगारात हरवले.
अस्ति ते वै प्रिया राजन् ग्लह एकोऽपराजितः। पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर्जय
राजन, अजून एक तुझ्या प्रिय व्यक्ती आहे, जिला जुगारात कुणी हरवू शकलेले नाही. तु पंचाळी कृष्णेला पैज लाव, आणि तिच्या जोरावर स्वतःला पुन्हा जिंक.
नैव ह्रस्वा न महती न कृशा नातिरोहिणी। नीलकुञ्चितकशी च तया दीव्याम्यहं त्वया
ती ना फार लहान, ना फार मोठी, ना फार सडपातळ, ना फार स्थूल; तिचे केस काळे व कुरळे आहेत. तिच्यावर मी तुझ्याशी जुगार खेळतो.
शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया। शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया
जिचे डोळे शरद ऋतूतील कमळासारखे, शरीराला शरद ऋतूतील कमळाचा सुगंध, कमळाची सेवा करणारी, आणि सौंदर्यात लक्ष्मीच्या समान—
तथैव स्यादानुशंस्यात्तथ स्याद्रूपसम्पदा। तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्पुरुषः स्त्रियम्
ती दयाळूपणात, सौंदर्यात, आणि चांगुलपणात अशीच आहे—जशी प्रत्येक पुरुषाला पत्नी म्हणून हवीशी वाटेल.
सर्वैर्गुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम्। यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नरः स्त्रियम्
सर्व गुणांनी संपन्न, मनापासून साथ देणारी, गोड बोलणारी—धर्म, काम आणि अर्थ मिळवण्यासाठी पुरुषाला जशी स्त्री हवी असते, तशीच ती आहे.
चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते। आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम्
ती शेवटी झोपते आणि सर्वांत आधी उठते; गवळ्यांनी आणि मेंढपाळांनी काय केले आणि काय नाही, ते तिला सर्व माहीत असते.
आभाति पद्मवद्वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च। वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्या नातिलोमशा
तिचं मुख कमळासारखं तेजस्वी दिसतं, आणि घामानं मल्लिकेच्या फुलासारखं वाटतं. सभेत बसलेली, तिचे केस लांब, ओठ तांबडे, आणि अंगावर फारसा केस नाहीत.
तयैवंविधया राजन्पाञ्चाल्याहं सुमध्यमा। ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल
राजा, अशी सुंदर बांध्याची, नाजूक कंबर असलेली द्रौपदी — पांडवांची प्रिय पत्नी — मी आता या जुगारात पणाला लावतो, हे सौबल.
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता। धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां निः सृता गिरः
धर्मराजानं हे शब्द उच्चारल्यावर, सभेतील वयोवृद्ध लोक फक्त 'धिक्कार आहे, धिक्कार आहे' असं म्हणू लागले.
चुक्षुभे सा सभा राजन्राज्ञां सञ्जत्रिरे शुचः। भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत
राजा, ती सभा अस्वस्थ झाली, राजांच्या मनात दुःख भरलं; भीष्म, द्रोण, कृप आणि इतरांच्या अंगावर घाम फुटला.