स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्ताराभिरिव रोहिणीम्। अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः
ती आपल्या सूनांनी वेढलेली होती, जशी रोहिणी तारकांनी वेढलेली असते; त्याने गांधारीला नमस्कार केला आणि तिने त्याचे स्वागत केले.
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम्
त्याने आपल्या वृद्ध वडिलांना पाहिले, ज्यांच्या बुद्धीच त्यांचे डोळे होते.
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः। चत्वारः पाण्डवा राजन्भीमसेनपुरोगमाः
राजाने त्यांच्या डोक्याचा वास घेतला आणि त्या कौरवकुलातील चारही पांडव, भीमसेन पुढे असलेले, तिथे होते.
ततो हर्षः समभवत्कौरवाणां विशाम्पते। तान्दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रियदर्शनान्
पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, त्या वाघासारख्या पांडवांना पाहून कौरवांना मोठा आनंद झाला.
विविशुस्तेऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाणि च। ददृशुश्चोपयातारो द्रोपदीप्रमुखाः स्त्रियः
त्यांना परवानगी मिळाल्यावर त्यांनी रत्नांनी सजवलेली घरे प्रवेशली; आणि त्यांनी द्रौपदीसह आलेल्या स्त्रियांना पाहिले.
याज्ञसेन्याः परामृद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलितामिव। स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसोऽभवन्
याज्ञसेनीच्या तेजस्वी आणि संपन्न ऐश्वर्याला जळता अग्नीप्रमाणे पाहून धृतराष्ट्राच्या सूनांना फारसा आनंद झाला नाही.
ततस्ते पुरुषव्याघ्रा ग्तवा स्त्रीभिस्तु संविदम्। कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च
मग त्या वाघासारख्या पुरुषांनी स्त्रियांशी संवाद साधला आणि नेहमीची कामे व आवश्यक कर्तव्ये पार पाडली.
ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनभूषिताः। कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च
नंतर सर्वांनी आपली दैनंदिन पूजा केली, दिव्य चंदन लावले आणि शुभ मनाने ब्राह्मणांकडून आशीर्वाद घेतले.
मनोज्ञमशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ। उपगीयमाना नारीभिरस्वपन्कुरुपुङ्गवाः
आनंददायक भोजन करून, राजकुमारांसारखे, स्त्रियांच्या गाण्याच्या साथीत त्यांनी आपापली निवासस्थाने गाठली.
जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम्। स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्रामथात्यजन्
ती रात्र त्यांच्यासाठी शुभ गेली, आनंदात रमणाऱ्यांसाठी ती रात्र आनंददायक होती; स्तुती ऐकून ते विश्रांती घेतले आणि योग्य वेळी झोपेतून उठले.
मुखोषितास्ते रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः। सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैरभिनन्दिताः
रात्र घालवून, सकाळी सर्वांनी आपली दैनंदिन पूजा केली; मग ते सुंदर सभागृहात गेले, जिथे जुगार खेळणाऱ्यांनी त्यांचे स्वागत केले.
प्रविश्य तां सभां पार्था युधिष्ठिरपुरोगमाः। समेत्य पार्थिवान्सर्वान्पूजार्हानभिपूज्य च
युधिष्ठिर पुढे असलेल्या पांडवांनी त्या सभागृहात प्रवेश केला; सर्व राजांना भेटून, ज्यांना सन्मान द्यावा असा होता त्यांचा योग्य सन्मान केला.
यथावयः समेयाना उपविष्टा यथार्हतः। आसनेषु विचित्रेषु स्पर्द्ध्यास्तरणवत्सु च
सर्वजण समवयस्क असल्यामुळे, त्यांनी योग्यतेनुसार विविध सुंदर आसनांवर आणि स्पर्धात्मक गालिच्यांवर बसावे.
तेषु तत्रोपविष्टेषु सर्वेष्वथ नृपेषु च। शकुनिः सौबलस्तत्र युधिष्ठिरमभाषत
तेथे सर्व राजे बसल्यावर, सुभलाचा पुत्र शकुनी युधिष्ठिराला म्हणाला.
उपस्तीर्णा सभा राजन्सर्वे त्वयि कृतक्षणाः। अक्षानुप्त्वा देवनस्य समयोऽस्तु युधिष्ठिर
राजा, सभा सज्ज आहे आणि सर्वजण तुझी वाट पाहत आहेत; युधिष्ठिरा, ठरलेल्या वेळी आपण फासे खेळू या.
नितिर्देवनं पापं न क्षात्रोऽत्र पराक्रमः। न च नीतिर्ध्रुवा राजन्किं त्वं द्यूतं प्रशंससि
फासे खेळात नेहमी फसवणूकच होते, येथे क्षत्रियांची शौर्याची गरज नसते; आणि या खेळाचे नियमही ठरलेले नाहीत, राजा, मग तू जुगाराचे कौतुक का करतोस?
हि मानं प्रशंसन्ति निकृतौ कितवस्य हि। शकुने मैवं नोऽजैषीरमार्गेण नृशंसवत्
खरंच, जुगारीच्या फसवणुकीतील चातुर्याचं लोक कौतुक करतात; शकुनी, आपण निष्ठुर मार्गाने विजय मिळवू नये.
यो वेत्ति सङ्ख्या निकृतौ विधिज्ञ- श्चेष्टास्वखिन्नः कितवोऽक्षजासु। महामतिर्यश्च जानाति द्यूतं स वै सर्वं सहते प्रक्रियासु
जो फसवणुकीत मोजमाप जाणतो, नियमांची माहिती ठेवतो, कधीही थकत नाही, आणि फासे खेळात कुशल आहे, तोच सर्व प्रकारच्या प्रक्रियांना समर्थपणे तोंड देतो.
अक्षग्लहः सोऽभिभवेत्परं न- स्तेनैव दोषो भवतीह पार्थ। दीव्यामहे पार्थिव मा विशङ्कां कुरुष्व पाणं च चिरं च मा कृथाः
जो फासे खेळात पारंगत असतो तो दुसऱ्याला हरवतो; यातच दोष आहे, पार्था. आपण खेळू या, राजन—संशय करू नकोस, आपली बाजी लाव आणि वेळ दवडू नकोस.
एवमाहायमसितो देवलो मुनिसत्तमः। इमानि लोकद्वाराणि यो वै भ्राम्यति सर्वदा
असिता यांचा पुत्र, श्रेष्ठ मुनी देवल म्हणाले—'हीच ती लोकांची दारे आहेत, ज्यातून माणूस नेहमी फिरत असतो.'
इदं वै देवनं पापं निकृत्या कितवैः सह। धर्मेण तु जयो युद्धे तत्परं न तु देवनम्
हे जुगार फसवणूक करून जुगाऱ्यांमध्ये खेळले जाते म्हणून पाप आहे; पण युद्धात धर्माने मिळवलेला विजय श्रेष्ठ असतो, जुगार नव्हे.
नार्या म्लेच्छन्ति भाषाभिर्मायया न चरन्त्युत। अजिह्यमशठं युद्धमेतत्सत्पुरुषव्रतम्
स्त्रिया कधीही असभ्य भाषा बोलत नाहीत, ना फसवणूक करतात; सरळ आणि प्रामाणिक लढाई हेच सज्जनांचे व्रत आहे.
शक्तितो ब्राह्मणार्थाय शिक्षितुं प्रयतामहे। तद्वै वित्तं मातिदेवीर्माजैषीः शकुने परान्
आपल्या शक्तीनुसार आपण ब्राह्मणासाठी विद्या शिकण्याचा प्रयत्न करतो; तीच खरी संपत्ती आहे, शकुनी, तू फसवणुकीने इतरांवर विजय मिळवू नकोस.
निकृत्या कामये नाहं सुखान्युत धनानि वा। कितवस्येह कृतिनो वृत्तमेतन्न पूज्यते
मला फसवणुकीने सुख किंवा धन हवे नाही, ना मला चतुर जुगाऱ्याचे मिळकती आवडतात; अशा वागणुकीचे येथे कोणीही कौतुक करत नाही.
श्रोत्रियः श्रोत्रियानेति निकृत्यैव युधिष्ठिर। विद्वानविदुषोऽभ्येति नाहुस्तां निकृतिं जनाः
विद्वान दुसऱ्या विद्वानाला फक्त फसवणुकीने हरवतो, युधिष्ठिरा; ज्ञानी आणि अज्ञानी दोघांनाही हरवता येते, पण लोक अशी फसवणूक पसंत करत नाहीत.
अक्षैर्हि शिक्षितोऽभ्येति निकृत्यैव युधिष्ठिर। विद्वानविदुषोऽभ्येति नाहुस्तां निकृतिं जनाः
जो फासे खेळात कुशल आहे तो फक्त फसवणुकीने इतरांना हरवतो, युधिष्ठिरा; ज्ञानी आणि अज्ञानी दोघांनाही हरवता येते, पण लोक अशी फसवणूक पसंत करत नाहीत.
अकृतास्त्रं कृतास्रश्च दुर्बलं बलवत्तरः। एवं कर्मसु सर्वेषु निकृत्यैव युधिष्ठिरः। विद्वानविदुषोभ्येति नाहुस्तां निकृतिं जनाः
जो शस्त्रविद्येत निपुण नाही त्याला निपुण हरवतो, दुर्बलाला बलवान हरवतो; तसेच सर्व कर्मांत, युधिष्ठिरा, फसवणुकीने ज्ञानी आणि अज्ञानी दोघांनाही हरवता येते, पण लोक अशी फसवणूक पसंत करत नाहीत.
एवं त्वं मामिहाभ्येत्य निकृतिं यदि मन्यसे। देवनाद्विनिवर्तस्व यदि ते विद्यते भयम्
जर तू मला येथे फसवणुकीचा विचार करून सामोरा येत असशील, तर तुला भीती वाटत असेल तर जुगारापासून दूर राहा.
आहूतो न निवर्तेयमिति मे व्रतमाहितम्। विधिश्च बलवान्राजन्दिष्टस्यास्मि वशे स्थितः
माझे व्रत असे आहे की, एकदा आव्हान मिळाले की मी मागे हटत नाही; आणि विधी बलवान आहे, राजन—मी नशिबाच्या अधीन आहे.
अस्मिन्समागमे केन देवनं मे भविष्यति। प्रतिपाणश्च कोऽन्योस्ति ततो द्यूतं प्रवर्तताम्
या सभेत माझ्याशी फासे कोण खेळणार? माझ्याविरुद्ध बाजी कोण लावणार? मग जुगार सुरू होऊ द्या.