शिवे देशे समे चैव न्यवसत्पाण्डवस्तदा। ततोराजन्समाहूय शोकविह्वलया गिरा
सुंदर आणि समतल अशा जागी पांडव थांबले; त्यानंतर, राजा, त्याने शोकाने भरलेल्या स्वरात विदुराला बोलावले.
तद्वाक्यं च सर्वस्वं धृतराष्ट्रचिकीर्षितम्। आचचक्षे यथावृत्तं विदुरोऽथ नृपस्य ह
मग विदुराने राजाला, धृतराष्ट्र काय करायचे ठरवत होता ते सर्व घडले तसे सांगितले.
तच्छ्रुत्वा भाषितं तेन धर्मराजोऽब्रवीदिदम्। न मर्षयाम्यहं क्षत्तः समाह्वानं व्रतं हि मे। स्वस्त्यस्तु लोके विप्राणां प्रजानां चैव सर्वदा
ते ऐकून धर्मराज म्हणाला, 'हे क्षत्त, मला बोलावले गेले याचा राग नाही, कारण तेच माझे व्रत आहे. ब्राह्मण आणि सर्व लोकांचे नेहमीच कल्याण होवो.'
प्रविवेश ततो राजा नगरं नागसाह्वयम्। धृतराष्ट्रेण चाहूतः कालस्य समयेन च
मग राजा, धृतराष्ट्राने ठरवलेल्या वेळी, नागसाह्वय नावाच्या नगरीत प्रवेश केला.
स हास्तिनपुरं गत्वा धृतराष्ट्रगृहं ययौ। समियाय च धर्मात्मा धृतराष्ट्रेण पाण्डवः
तो हस्तिनापुरला गेला आणि धृतराष्ट्राच्या घरात गेला; धर्मशील पांडव धृतराष्ट्राला भेटला.
तथा भीष्मेण द्रोणेन कर्णेन च कृपेण च। समियाय यथान्यायं द्रौणिना च विभुः सह
त्याने भीष्म, द्रोण, कर्ण, कृप आणि द्रौणि अश्वत्थामा यांना योग्य त्या रीतीने भेट दिली.
समेत्य च महाबाहुः सोमदत्तेन चैव ह। दूर्योधनेन सभ्रात्रा सौबलेन च वीर्यवान्
महाबाहू पांडवाने सोमदत्त, दुर्योधन आणि त्याचे भाऊ, तसेच पराक्रमी सौबल यांना भेटले.
ये चान्ये तत्र राजानः पूर्वमेव समागताः। दुःशासनेन वीरेण सर्वैर्भ्रातृभिरेव च
तेथे आधीच जमलेले इतर राजे, वीर दुःशासन आणि त्याचे सर्व भाऊ, हेही त्याला भेटले.
जयद्रथेन च तथा कुरुभिश्चापि सर्वशः। ततः सर्वैर्महाबाहुर्भ्रातृभिः पिरवारितः
त्याने जयद्रथ आणि सर्व कुरू यांना भेटले; नंतर आपल्या भावंडांनी वेढलेला तो महाबाहू पांडव आत गेला.
प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः। ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिमनुव्रताम्
तो बुद्धिमान राजा धृतराष्ट्राच्या घरात गेला आणि तिथे आपल्या पतीला निष्ठावान असलेल्या गांधारी देवीला पाहिले.
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्ताराभिरिव रोहिणीम्। अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः
ती आपल्या सूनांनी वेढलेली होती, जशी रोहिणी तारकांनी वेढलेली असते; त्याने गांधारीला नमस्कार केला आणि तिने त्याचे स्वागत केले.
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम्
त्याने आपल्या वृद्ध वडिलांना पाहिले, ज्यांच्या बुद्धीच त्यांचे डोळे होते.
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः। चत्वारः पाण्डवा राजन्भीमसेनपुरोगमाः
राजाने त्यांच्या डोक्याचा वास घेतला आणि त्या कौरवकुलातील चारही पांडव, भीमसेन पुढे असलेले, तिथे होते.
ततो हर्षः समभवत्कौरवाणां विशाम्पते। तान्दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रियदर्शनान्
पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, त्या वाघासारख्या पांडवांना पाहून कौरवांना मोठा आनंद झाला.
विविशुस्तेऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाणि च। ददृशुश्चोपयातारो द्रोपदीप्रमुखाः स्त्रियः
त्यांना परवानगी मिळाल्यावर त्यांनी रत्नांनी सजवलेली घरे प्रवेशली; आणि त्यांनी द्रौपदीसह आलेल्या स्त्रियांना पाहिले.
याज्ञसेन्याः परामृद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलितामिव। स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसोऽभवन्
याज्ञसेनीच्या तेजस्वी आणि संपन्न ऐश्वर्याला जळता अग्नीप्रमाणे पाहून धृतराष्ट्राच्या सूनांना फारसा आनंद झाला नाही.
ततस्ते पुरुषव्याघ्रा ग्तवा स्त्रीभिस्तु संविदम्। कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च
मग त्या वाघासारख्या पुरुषांनी स्त्रियांशी संवाद साधला आणि नेहमीची कामे व आवश्यक कर्तव्ये पार पाडली.
ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनभूषिताः। कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च
नंतर सर्वांनी आपली दैनंदिन पूजा केली, दिव्य चंदन लावले आणि शुभ मनाने ब्राह्मणांकडून आशीर्वाद घेतले.
मनोज्ञमशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ। उपगीयमाना नारीभिरस्वपन्कुरुपुङ्गवाः
आनंददायक भोजन करून, राजकुमारांसारखे, स्त्रियांच्या गाण्याच्या साथीत त्यांनी आपापली निवासस्थाने गाठली.
जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम्। स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्रामथात्यजन्
ती रात्र त्यांच्यासाठी शुभ गेली, आनंदात रमणाऱ्यांसाठी ती रात्र आनंददायक होती; स्तुती ऐकून ते विश्रांती घेतले आणि योग्य वेळी झोपेतून उठले.
मुखोषितास्ते रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः। सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैरभिनन्दिताः
रात्र घालवून, सकाळी सर्वांनी आपली दैनंदिन पूजा केली; मग ते सुंदर सभागृहात गेले, जिथे जुगार खेळणाऱ्यांनी त्यांचे स्वागत केले.
प्रविश्य तां सभां पार्था युधिष्ठिरपुरोगमाः। समेत्य पार्थिवान्सर्वान्पूजार्हानभिपूज्य च
युधिष्ठिर पुढे असलेल्या पांडवांनी त्या सभागृहात प्रवेश केला; सर्व राजांना भेटून, ज्यांना सन्मान द्यावा असा होता त्यांचा योग्य सन्मान केला.
यथावयः समेयाना उपविष्टा यथार्हतः। आसनेषु विचित्रेषु स्पर्द्ध्यास्तरणवत्सु च
सर्वजण समवयस्क असल्यामुळे, त्यांनी योग्यतेनुसार विविध सुंदर आसनांवर आणि स्पर्धात्मक गालिच्यांवर बसावे.
तेषु तत्रोपविष्टेषु सर्वेष्वथ नृपेषु च। शकुनिः सौबलस्तत्र युधिष्ठिरमभाषत
तेथे सर्व राजे बसल्यावर, सुभलाचा पुत्र शकुनी युधिष्ठिराला म्हणाला.
उपस्तीर्णा सभा राजन्सर्वे त्वयि कृतक्षणाः। अक्षानुप्त्वा देवनस्य समयोऽस्तु युधिष्ठिर
राजा, सभा सज्ज आहे आणि सर्वजण तुझी वाट पाहत आहेत; युधिष्ठिरा, ठरलेल्या वेळी आपण फासे खेळू या.
नितिर्देवनं पापं न क्षात्रोऽत्र पराक्रमः। न च नीतिर्ध्रुवा राजन्किं त्वं द्यूतं प्रशंससि
फासे खेळात नेहमी फसवणूकच होते, येथे क्षत्रियांची शौर्याची गरज नसते; आणि या खेळाचे नियमही ठरलेले नाहीत, राजा, मग तू जुगाराचे कौतुक का करतोस?
हि मानं प्रशंसन्ति निकृतौ कितवस्य हि। शकुने मैवं नोऽजैषीरमार्गेण नृशंसवत्
खरंच, जुगारीच्या फसवणुकीतील चातुर्याचं लोक कौतुक करतात; शकुनी, आपण निष्ठुर मार्गाने विजय मिळवू नये.
यो वेत्ति सङ्ख्या निकृतौ विधिज्ञ- श्चेष्टास्वखिन्नः कितवोऽक्षजासु। महामतिर्यश्च जानाति द्यूतं स वै सर्वं सहते प्रक्रियासु
जो फसवणुकीत मोजमाप जाणतो, नियमांची माहिती ठेवतो, कधीही थकत नाही, आणि फासे खेळात कुशल आहे, तोच सर्व प्रकारच्या प्रक्रियांना समर्थपणे तोंड देतो.
अक्षग्लहः सोऽभिभवेत्परं न- स्तेनैव दोषो भवतीह पार्थ। दीव्यामहे पार्थिव मा विशङ्कां कुरुष्व पाणं च चिरं च मा कृथाः
जो फासे खेळात पारंगत असतो तो दुसऱ्याला हरवतो; यातच दोष आहे, पार्था. आपण खेळू या, राजन—संशय करू नकोस, आपली बाजी लाव आणि वेळ दवडू नकोस.
एवमाहायमसितो देवलो मुनिसत्तमः। इमानि लोकद्वाराणि यो वै भ्राम्यति सर्वदा
असिता यांचा पुत्र, श्रेष्ठ मुनी देवल म्हणाले—'हीच ती लोकांची दारे आहेत, ज्यातून माणूस नेहमी फिरत असतो.'