आरम्भः सफलो देवि भविता यस्त्वयेप्सितः। जनयिष्यसि पुत्रौ द्वौ वीरौ त्रिभुवनेश्वरौ
देवी, तुझी इच्छा असलेला प्रयत्न फळाला येईल; तू दोन वीर पुत्रांना जन्म देशील, जे त्रैलोक्याचे स्वामी होतील.
तपसा वालखिल्यानां मम संकल्पतस्तथा। भविष्यतो महाभागौ पुत्रौ त्रैलोक्यपूजितौ
वालखिल्यांच्या तपामुळे आणि माझ्या संकल्पामुळे, दोन तेजस्वी पुत्र जन्माला येतील, जे तीनही लोकांत पूजले जातील.
उवाच चैनां भगवान्कश्यपः पुनरेव ह। धार्यतामप्रमादेन गर्भोऽयं सुमहोदयः
कश्यप ऋषींनी पुन्हा तिला सांगितले, 'हा महान आणि शुभ गर्भ अतिशय काळजीपूर्वक वाढव.'
एकः सर्वपतत्रीणामिन्द्रत्वं कारयिष्यति। लोकसंभावितो वीरः कामरूपो विहङ्गमः
त्यांपैकी एक सर्व पक्ष्यांचा इंद्र बनेल, जगात मान्यता मिळवणारा, इच्छेनुसार रूप धारण करणारा वीर पक्षी असेल.
शतक्रतुमथोवाच प्रीयमाणः प्रजापतिः। त्वत्सहायौ महावीर्यौ भ्रातरौ ते भविष्यतः
तेव्हा प्रजापती आनंदित होऊन शतक्रतूला म्हणाले, 'हे इंद्रा, हे दोन्ही महाबली भाऊ तुझे सहकारी होतील.'
नैताभ्यां भविता दोषः सकाशात्ते पुरंदर। व्येतु ते शक्र संतापस्त्वमेवेन्द्रो भविष्यसि
हे पुरंदर, या दोघांमुळे तुझ्यावर काही दोष येणार नाही; म्हणून, हे शक्र, तुझी चिंता दूर होऊ दे, कारण तूच इंद्र राहशील.
न चाप्येवं त्वया भूयः क्षेप्तव्या ब्रह्मवादिनः। न चावमान्या दर्पात्ते वाग्वज्रा भृशकोपनाः
आणि यापुढे ब्रह्मज्ञान सांगणाऱ्यांचा अपमान करू नकोस; तसेच, गर्वाने, वाणी वज्रासारखी कठोर आणि लवकर रागावणाऱ्यांना तुच्छ समजू नकोस.
एवमुक्तो जगामेन्द्रो निर्विशङ्कस्त्रिविष्टपम्। विनता चापि सिद्धार्था बभूव मुदिता तथा
असे सांगितल्यावर इंद्र निर्धास्तपणे स्वर्गात गेला; आणि विनता तिची इच्छा पूर्ण झाल्याने आनंदी झाली.
जनयामास पुत्रौ द्वावरुणं गरुडं तथा। विकलाङ्गोऽरुणस्तत्र भास्करस्य पुरःसरः
तिने दोन पुत्रांना जन्म दिला — अरुण आणि गरुड. त्यात अरुण अपंग होता, आणि तो सूर्याचा पुढे जाणारा होता.
पतत्त्रीणां च गरुडमिन्द्रत्वेनाभ्यषिञ्चत। तस्यैतत्कर्म सुमहच्छ्रूयतां भृगुनन्दन
गरुडाला पक्ष्यांचा इंद्र म्हणून अभिषेक केला; आता, हे भृगुनंदना, त्याचे महान कर्म ऐक.
ततस्तस्माद्गिरिवरात्समुदीर्णमहाबलः।' गरुडः पक्षिराट् तूर्णं संप्राप्तो विबुधान्प्रति
मग त्या पर्वतावरून महान बळाचा, पक्ष्यांचा राजा गरुड वेगाने देवांकडे गेला.
तं दृष्ट्वातिबलं चैव प्राकम्पन्त सुरास्ततः। परस्परं च प्रत्यघ्नन्सर्वप्रहरणान्युत
त्याला अतिशय बलवान पाहून सर्व देव घाबरले; आणि एकमेकांवर हल्ला करत सर्व शस्त्रे उचलली.
तत्र चासीदमेयात्मा विद्युदग्निसमप्रभः। भौमनः सुमहावीर्यः सोमस्य परिरक्षिता
तेथे एक अद्भुत स्वरूपाचा, वीज आणि अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, अपार सामर्थ्याचा, पृथ्वीपासून जन्मलेला आणि सोमाचा रक्षण करणारा असा एक महात्मा उपस्थित होता.
स तेन पतगेन्द्रेण पक्षतुण्डनखैः क्षतः। मुहूर्तमतुलं युद्धं कृत्वा विनिहतो युधि
त्या पक्ष्यांच्या राजाने पंख, चोच आणि नखांनी त्याला जखमी केले. काही काळ अत्यंत भयंकर युद्ध करून तो अखेर त्या युद्धात मारला गेला.
रजश्चोद्धूय सुमहत्पक्षवातेन खेचरः। कृत्वा लोकान्निरालोकांस्तेन देवानवाकिरत्
मग आकाशात उडणाऱ्या त्या पक्ष्याने आपल्या पंखांच्या वाऱ्याने मोठा धूळकण उडवला आणि साऱ्या जगावर अंधार पसरवून ती धूळ देवांवर उधळली.
तेनावकीर्णा रजसा देवा मोहमुपागमन्। न चैवं ददृशुश्छन्ना रजसाऽमृतरक्षिणः
त्या धुळीने झाकले गेल्यामुळे देवांना गोंधळून गेले; आणि त्या धुळीत झाकले गेले म्हणून त्यांना अमृताचे रक्षण करणारा दिसलाच नाही.
एवं संलोडयामास गरुडस्त्रिदिवालयम्। पक्षतुण्डप्रहारैस्तु देवान्स विददार ह
गुरुडाने असे करून त्रिदिवाचे घर हादरवले आणि आपल्या पंख, चोच यांच्या प्रहारांनी देवांना फाडून टाकले.
ततो देवः सहस्राक्षस्तूर्णं वायुमचोदयत्। विक्षिपेमां रजोवृष्टिं तवेदं कर्म मारुत
तेव्हा हजार डोळ्यांचा देवाने वायुला त्वरेने सांगितले, 'ही धुळीची वृष्टी दूर कर, हे तुझे काम आहे, मारुत!'
अथ वायुरपोवाह तद्रजस्तरसा बली। ततो वितिमिरे जाते देवाः शकुनिमार्दयन्
मग वायूने आपल्या सामर्थ्याने ती धूळ झटकून टाकली; अंधार नाहीसा होताच देवांनी त्या पक्ष्यावर हल्ला केला.
ननादोच्चैः स बलवान्महामेघ इवाम्बरे। वध्यमानः सुरगणैः सर्वभूतानि भीषयन्
तो बलवान पक्षीराज आकाशात मोठ्या मेघासारखा गर्जला, आणि देवांच्या सैन्यांनी हल्ला करताच सर्व प्राण्यांना भीती वाटू लागली.
उत्पपात महावीर्यः पक्षिराट् परवीरहा। समुत्पत्यान्तरिक्षस्थं देवानामुपरि स्थितम्
तो महान, पराक्रमी, शत्रूंचा संहार करणारा पक्षीराज आकाशात उंच उडून देवांपेक्षा वर जाऊन उभा राहिला.
वर्मिमो विबुधाः सर्वे नानाशस्त्रैरवाकिरन्। पट्टिशैः परिधैः शूलैर्गदाभिश्च सवासवाः
सर्व देवांनी, इंद्रासह, त्याच्यावर विविध शस्त्रांचा वर्षाव केला—भाले, गदा, शूल आणि मोठ्या काठ्या.
क्षुरप्रैर्ज्वलितैश्चापि चक्रैरादित्यरूपिभिः। नानाशस्त्रविसर्गैस्तैर्वध्यमानः समन्ततः
ते ज्वलंत, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, धारदार चक्रे आणि अनेक शस्त्रांनी त्याला सर्व बाजूंनी घेरून मारू लागले.
कुर्वन्सुतुमुलं युद्धं पक्षिराण्ण व्यकम्पत। निर्दहन्निव चाकाशे वैनतेयः प्रतापवान्। पक्षाभ्यामुरसा चैव समन्ताद्व्यक्षिपत्सुरान्
पक्षीराजाने अत्यंत भयंकर युद्ध केले, पण तो हलला नाही; विनतेचा पराक्रमी पुत्र जणू आकाश जाळतो आहे असे वाटावे, अशा रीतीने आपल्या पंख, छाती आणि चोच याने देवांना सर्वत्र उडवून दिले.
ते विक्षिप्तास्ततो देवा दुद्रुवुर्गरुडार्दिताः। नखतुण्डक्षताश्चैव सुस्रुवुः शोणितं बहु
गुरुडाच्या प्रहारांनी घायाळ होऊन देव सर्वत्र पळाले; त्याच्या नखांनी आणि चोचीने जखमी होऊन त्यांचे पुष्कळ रक्त वाहू लागले.
साध्याः प्राचीं सगन्धर्वा वसवो दक्षिणां दिशम्। प्रजग्मुः सहिता रुद्राः पतगेन्द्रप्रधर्षिताः
साध्यांनी आणि गंधर्वांनी पूर्वेकडे, वसूंनी दक्षिणेकडे, आणि रुद्रांनी एकत्रितपणे, सर्वजण पक्षीराजाच्या भीतीने वेगवेगळ्या दिशांना पळ काढला.
दिशं प्रतीचीमादित्या नासत्यावुत्तरां दिशम्। मुहुर्मुहुः प्रेक्षमाणा युध्यमानं महौजसः
आदित्यांनी पश्चिमेकडे, अश्विनींनी उत्तरेकडे धाव घेतली; आणि ते पुन्हा पुन्हा मागे वळून त्या पराक्रमी योद्ध्याकडे पाहू लागले.
अश्वक्रन्देन वीरेण रेणुकेन च पक्षिराट्। क्रथनेन च शूरेण तपनेन च खेचरः
पक्षीराजाने अश्वक्रंद नावाच्या वीराशी, रेणुकाशी, शूर क्रथनाशी आणि आकाशात फिरणाऱ्या तपनाशी युद्ध केले.
उलूकश्वसनाभ्यां च निमेषेण च पक्षिराट्। प्ररुजेन च संग्रामं चकार पुलिनेन च
त्याने उलूक, श्वसन, निमेष, प्ररुज आणि पुलिन यांच्याशीही युद्ध केले.
तान्पक्षनखतुण्डाग्रैरभिनद्विनतासुतः। युगान्तकाले संक्रुद्धः पिनाकीव परंतप
विनतेच्या पुत्राने, जणू युगाच्या शेवटी रागावलेल्या शंकरासारखा, आपल्या पंख, नख आणि चोचीच्या टोकांनी त्यांना घायाळ केले आणि शत्रूंना जाळून टाकले.