अद्य कृष्णमकृष्णं तु कुर्वन्तु मम सायकाः। इत्येवमुक्त्वा दुष्टात्मा शरवर्षं जनार्दने
“आज माझे बाण कृष्णाला कृष्ण नसावा असे करतील!” असे दुष्ट मनाचा तो म्हणाला आणि जनार्दनावर बाणांचा वर्षाव केला.
मुमोच पुरुषव्याघ्रो घोरं वै चेदिपुङ्गवः। शरसंङ्कृत्तगात्रस्तु क्षणेन यदुनन्दनः
मग पुरुषांमध्ये वाघ असलेल्या चेदीश्रेष्ठाने भीषण बाणांचा मारा केला; आणि क्षणातच यादवपुत्र सर्व अंगांनी बाणांनी जखमी झाला.
रुधिरं परिसुस्राव मदं मत्त इव द्विपः। न यन्ता न रथो वापि न चाश्वाः पर्वतोपमाः
त्याच्या शरीरातून रक्त वाहू लागले, जणू मदाने भरलेल्या हत्तीप्रमाणे; बाणांनी झाकल्यामुळे सारथी, रथ किंवा पर्वतासारखे घोडे कुणालाही दिसत नव्हते.
दृश्यन्ते शरसञ्छन्नाः केशवस्य महात्मनः। केशवं तदवस्थं तु दृष्ट्वा भूतानि चक्रुशुः
महात्मा केशव बाणांनी पूर्णपणे झाकला गेला होता; केशव अशा अवस्थेत पाहून सर्व प्राणी आश्चर्यचकित झाले.
दारुकस्तु तदा प्राह कृष्णं यादवनन्दनम्। नेदृशो दृष्टपूर्वो हि सङ्ग्रामो वै पुरा मया
त्या वेळी दारुकाने यादवांचा आनंद असलेल्या कृष्णाला म्हटले, “अशा प्रकारचे युद्ध मी याआधी कधीच पाहिले नव्हते.”
स्थातव्यमिति तिष्ठामि त्वत्प्रभावेण माधव। अन्यथा न च मे प्राणा धरायेयुर्जनार्दन
“माधव, तुझ्या सामर्थ्यामुळे मी इथे ठाम उभा आहे; नाहीतर जनार्दना, माझे प्राण या पृथ्वीवर राहिलेच नसते.”
अतः सञ्चिन्त्य गोविन्द क्षिप्रमस्य वधं कुरु। एवमुक्तस्तु सूतेन केशवो वाक्यमब्रवीत्
“म्हणून, गोविंदा, हे लक्षात घे आणि त्याचा वध लवकर कर.” असे सारथ्याने म्हटल्यावर केशवाने असे उत्तर दिले.
एष ह्यतिबलो दैत्यो हिरण्यकशिपुः पुरा। रिपुः सुराणामभवद्वरदानेन गर्वितः
“हा फार बलवान दैत्य पूर्वी हिरण्यकशिपू होता, ज्याला वर मिळाल्यामुळे गर्व झाला होता आणि जो देवतांचा शत्रू होता.”
तथाऽऽसीद्रावणो नाम राक्षसो ह्यतिवीर्यवान्। तेनैव बलवीर्येण बलं नागणयन्मम
“तसेच, रावण नावाचा अतिशय बलवान राक्षस होता; त्याच बळावर आणि सामर्थ्याने त्याने माझ्या शक्तीची कधीच पर्वा केली नाही.”
अहं मृत्युश्च भविता काले काले दुरात्मनः। न भेतव्यं तथा सूत नैष कश्चिन्मयि स्थिते
“मीच मृत्यू आहे आणि वेळोवेळी या दुष्टाचा मृत्यू मीच घडवीन; सारथ्या, घाबरू नकोस, कारण मी इथे असताना कुणीच काही करू शकत नाही.”
इत्येवमुक्त्वा भगवान्ननर्द गरुडध्वजः। पाञ्चजन्यं महाशङ्खं पूरयामास केशवः
असं म्हणून भगवंत गरुडध्वज केशवाने मोठा शंख पाञ्चजन्य वाजवला.
संमोहयित्वा भगवांश्चक्रं दिव्यं समाददे। चिच्छेद च सुनीथस्य शिरश्चक्रेण संयुगे
त्यांनी सर्वांना गोंधळवून, आपला दिव्य चक्र उचलला आणि युद्धात त्या चक्राने सुनिथाचं डोकं छाटलं.
स पपात महाबाहुर्वज्राहत इवाचलः। ततश्चेदिपतेर्देहात्तेजोऽग्र्यं ददृशुर्नृपाः
तो बलवान वीर जणू वज्राने फोडलेला डोंगर खाली पडावा तसा कोसळला; मग सर्व राजांनी चेदिराजाच्या देहातून निघणारे तेज पाहिले.
उत्पतन्तं महाराज गगनादिव भास्करम्। ततः कमलपत्राक्षं कृष्णं लोकनमस्कृतम्। ववन्दे तत्तदा तेजो विवेश च नराधिप
हे राजन, ते तेज आकाशातून उगवणाऱ्या सूर्यासारखं वर गेलं, मग कमळासारख्या डोळ्यांच्या, सर्व लोकांनी वंदिलेल्या कृष्णाला वंदन करून त्या नराधिपात प्रवेशलं.
तदद्भुतममन्यन्त दृष्ट्वा सर्वे महीक्षितः। यद्विवेश महाबाहुं तत्तेजः पुरुषोत्तमम्
तो अद्भुत प्रकार पाहून — की ते तेज त्या बलवान, श्रेष्ठ पुरुषात विलीन झालं — सर्व राजे आश्चर्यचकित झाले.
अनभ्रे प्रववर्ष द्यौः पपात ज्वलिताशनिः। कृष्णेन निहते चैद्ये चचाल न वसुन्धरा
आकाशात ढग नसतानाही पाऊस पडला, जळणारी वीज कोसळली; पण कृष्णाने चेदिराजाचा वध केला तेव्हा पृथ्वी हलली नाही.
ततः केचिन्महीपाला नाब्रुवंस्तत्र किञ्चन। अतीतवाक्पथे काले प्रेक्षमाणा जनार्दनम्
मग काही राजांनी तिथे काहीच बोललं नाही, कारण बोलण्याची वेळ निघून गेली होती; ते फक्त जनार्दनाकडे पाहत राहिले.
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिंषन्नमर्षिताः। अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्छिताः
काही राजे रागाने हातांनी बोटांच्या टोकांना दाबू लागले; तर काहीजण क्रोधाने ओठ दातांनी चावू लागले.
रहश्च केचिद्वार्ष्णेयं प्रशशंसुर्नराधिपाः। केचिदेव सुसंरब्धा मध्यस्थास्त्वपरेऽभवन्
काही राजांनी गुपचूप वृष्णिवंशीचं कौतुक केलं, काही फारच संतापले, तर काही मध्यमस्थ राहिले.
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः। ब्राह्मणाश्च महात्मानः पार्थिवाश्च महाबलाः। शशंसुर्निर्वृताः सर्वे दृष्ट्वा कृष्णस्य विक्रमम्
महर्षी, महात्मा ब्राह्मण आणि बलवान राजे आनंदाने केशवाजवळ जाऊन त्याची स्तुती करू लागले; सर्वांनी हर्षाने कृष्णाच्या पराक्रमाचं गौरव केलं.
सदेवगन्धर्वगणा राजानो भुवि विश्रुताः। प्रणामं हि हृषीकेशे प्राकुर्वत महात्मनि
पृथ्वीवरील प्रसिद्ध राजे, देव आणि गंधर्व यांच्या समूहांसह, त्या महात्मा हृषीकेशाला नमस्कार करू लागले.
ये त्वासुरगणाः पक्षाः सम्भूताः क्षत्रिया इह। ते निन्दन्ति हृषीकेशं दुरात्मानो गतायुषः
पण जे असुरस्वभावाचे क्षत्रिय इथे होते, ते दुष्ट आणि मृत्युपंथी हृषीकेशाची निंदा करू लागले.
प्रजापतिगणा ये तु मध्यस्थाश्च महात्मनि। ब्रह्मर्षयश्च सिद्धाश्च गन्धर्वोरगचारणाः
पण प्रजापतींचे समूह, जे त्या महात्म्याबद्दल मध्यमस्थ होते, तसेच ब्रह्मर्षी, सिद्ध, गंधर्व, नाग आणि चारण—
ते वै स्तुवन्ति गोविन्दं दिव्यैर्मङ्गलसंयुतैः। परस्परं च नृत्यन्ति गीतेन विविधेन च। उपतिष्ठन्ति गोविन्दं प्रीतियुक्ता महात्मनि
ते सर्वजण गोविंदाची दिव्य, मंगल स्तोत्रांनी स्तुती करतात; एकमेकांसोबत नाचतात, विविध गाणी गातात आणि भक्तीभावाने त्या महात्मा गोविंदाजवळ येतात.
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः। ब्राह्मणाश्चापि सुप्रीताः पाण्डवाश्च महाबलाः
महर्षी आनंदाने केशवाजवळ जाऊन त्याची स्तुती करू लागले; ब्राह्मणही अत्यंत प्रसन्न झाले आणि बलवान पांडवांनीही तसेच केलं.
पाण्डवस्त्वब्रवीद्भातॄन्सत्कारेण महीपतिम्। दमघोषात्मजं शूरं संस्कारयत मा चिरम्
पांडवाने आदराने आपल्या भावांना आणि राजाला सांगितले: 'दमघोषाचा शूर पुत्र आहे, त्याचे अंतिम संस्कार लवकर करा.'
कुरुराजवचः श्रुत्वा भ्रातरस्ते त्वरान्विताः। तथा च कृतवन्तस्ते भ्रातुर्वै शासनं तदा
कुरुराजाचं वचन ऐकून त्याचे भाऊ तातडीने उठले आणि त्या वेळी भावाच्या आज्ञेप्रमाणे सर्व काही केलं.
चेदीनामाधिपत्ये च पुत्रं तस्याज्ञया हरेः। अभ्यषिञ्चत तं पार्थः सहितैर्वसुधाधिपैः
हरिच्या आज्ञेने, पार्थाने पृथ्वीवरील इतर राजांसह त्या चेदिराजाच्या मुलाला चेदिराज्याच्या गादीवर बसवलं.
ततः प्रववृते यज्ञो धर्मराजस्य धीमतः। शान्तविघ्नार्हणक्षोभो महर्षिगणसङ्कुलः
मग धर्मराज या बुद्धिमान राजाचा यज्ञ सुरू झाला. तो यज्ञ शांततेने, कोणताही अडथळा न येता, मोठ्या ऋषींच्या गर्दीत पार पडत होता.
तं तु यज्ञं महाबाहुरासमाप्तेर्जनार्दनः। ररक्ष भगवाञ्छौरिः शार्ङ्गचक्रगदाधरः
त्या यज्ञात बलवान जनार्दन, भगवंत शौरि, शार्ङ्ग, चक्र आणि गदा धारण करणारा, यज्ञाची पूर्णता होईपर्यंत त्याचे रक्षण करत होता.