प्रावर्तन्ताथ देवानामुत्पाता भयशंसिनः। इन्द्रस्य वज्रं दयितं प्रजज्वाल भयात्ततः
मग देवांमध्ये भयानक अपशकुन दिसू लागले. इंद्राचा प्रिय वज्र भीतीने प्रज्वलित झाला.
सधूमा न्यपतत्सार्चिर्दिवोल्का नभसश्च्युता। तथा वसूनां रुद्राणामादित्यानां च सर्वशः
धूर आणि ज्वाळा असलेला उल्का आकाशातून पडला. तसेच वसु, रुद्र आणि सर्व आदित्यांमध्येही अपशकुन दिसू लागले.
साध्यानां मरुतां चैव ये चान्ये देवतागणाः। स्वं स्वं प्रहरणं तेषां परस्परमुपाद्रवत्
साध्य, मरुत आणि इतर सर्व देवतागणांनी आपापली शस्त्रे उचलली आणि एकमेकांवर धावून गेले.
अभूतपूर्वं संग्रामे तदा देवासुरेऽपि च। ववुर्वाताः सनिर्घाताः पेतुरुल्काः सहस्रशः
त्या देव-दानवांच्या युद्धात, जे कधीच घडले नव्हते, वाऱ्यांनी गडगडाट केला आणि हजारो उल्का पडू लागल्या.
निरभ्रमेव चाकाशं प्रजगर्ज महास्वनम्। देवानामपि यो देवः सोऽप्यवर्षत शोणितम्
आकाश निरभ्र असूनही मोठ्या आवाजाने गरजले. देवांचा देवसुद्धा रक्ताचा पाऊस पडू लागला.
मम्लुर्माल्यानि देवानां नेशुस्तेजांसि चैव हि। उत्पातमेघा रौद्राश्च ववृषुः शोणितं बहु
देवतांच्या माळा कोमेजल्या आणि त्यांचा तेज कमी झाला. भयंकर काळ्या ढगांनी पुष्कळ रक्ताचा पाऊस पाडला.
रजांसि मुकुटान्येषामुत्थितानि व्यधर्षयन्। ततस्त्राससमुद्विग्नः सह देवैः शतक्रतुः। उत्पातान्दारुणान्पश्यन्नित्युवाच बृहस्पतिम्
धूळ उडून त्यांच्या मुकुटांवर आदळली. मग इंद्र आणि सर्व देवता घाबरून, हे भयंकर अपशकुन पाहून, बृहस्पतीला म्हणाले.
किमर्थं भगवन्घोरा उत्पाताः सहसोत्थिताः। न च शत्रुं प्रपश्यामि युधि यो नः प्रधर्षयेत्
"भगवन्, हे भयंकर अपशकुन अचानक का झाले? युद्धात आपल्याला हरवू शकेल असा कोणताही शत्रू मला दिसत नाही."
तवापराधाद्देवेन्द्र प्रमादाच्च शतक्रतो। तपसा वालखिल्यानां महर्षीणां महात्मनाम्
हे देवेन्द्रा, तुझ्या चुकीमुळे आणि दुर्लक्षामुळे, वाळखिल्य ऋषींच्या कठोर तपामुळे—
कश्यपस्य मुनेः पुत्रो विनतायाश्च खेचरः। हर्तुं सोममभिप्राप्तो बलवान्कामरूपधृक्
कश्यप ऋषींचा पुत्र, विनतेचा आकाशात उडणारा बळवान आणि इच्छेनुसार रूप घेणारा गरुड, सोम मिळवण्यासाठी निघाला आहे.
समर्थो बलिनां श्रेष्ठो हर्तुं सोमं विहंगमः। सर्वं संभावयाम्यस्मिन्नसाध्यमपि साधयेत्
तो पक्षी बलवानांमध्ये श्रेष्ठ आहे, सोम घेण्यास समर्थ आहे; मला वाटते, त्याच्यासाठी अशक्य काहीच नाही.
श्रुत्वैतद्वचनं शक्रः प्रोवाचामृतरक्षिणः। महावीर्यबलः पक्षी हर्तुं सोममिहोद्यतः
हे ऐकून, इंद्राने अमृताचे रक्षण करणाऱ्यांना सांगितले—'एक अत्यंत बलवान आणि सामर्थ्यशाली पक्षी सोम घेण्यासाठी सज्ज झाला आहे.'
युष्मान्संबोधयाम्येष `गृहीत्वावरणायुधान्। परिवार्यामृतं सर्वे यूयं मद्वचनादिह
'मी तुम्हा सर्वांना सावध करतो—तुमच्या शस्त्रास्त्रांसह तयार राहा आणि माझ्या आज्ञेप्रमाणे अमृताच्या चोहोबाजूंनी घेरा.'
रक्षध्वं विबुधा वीरा' यथा न स हरेद्बलात्। अतुलं हि बलं तस्य बृहस्पतिरुवाच ह
'हे वीर देवांनो, अमृताचे रक्षण करा, जेणेकरून तो जबरदस्तीने ते घेऊ शकणार नाही; कारण त्याचे बळ अतुलनीय आहे,' असे बृहस्पती म्हणाले.
तच्छ्रुत्वा विबुधा वाक्यं विस्मिता यत्नमास्थिताः। परिवार्यामृतं तस्थूर्वज्री चेन्द्रः प्रतापवान्
हे ऐकून, सर्व देव आश्चर्यचकित झाले आणि निर्धाराने जागा घेतली; त्यांनी अमृताला घेरले आणि वज्रधारी तेजस्वी इंद्र तिथे उभा राहिला.
धारयन्तो विचित्राणि काञ्चनानि मनस्विनः। कवचानि महार्हाणि वैदूर्यविकृतानि च
त्यांनी सुंदर सोन्याची, मौल्यवान रत्नांनी सजवलेली आणि वैडूर्याने जडवलेली मजबूत कवचं परिधान केली होती.
चर्माण्यपि च गात्रेषु भानुमन्ति दृढानि च। विविधानि च शस्त्राणि घोररूपाण्यनेकशः
त्यांच्या अंगावर चमकदार आणि मजबूत झिलईचे कवच होते आणि त्यांनी अनेक प्रकारची भीषण शस्त्रे हातात घेतली होती.
शिततीक्ष्णाग्रधाराणि समुद्यम्य सुरोत्तमः। सविस्फुलिङ्गज्वालानि सधूमानि च सर्वशः
सर्वोत्तम देवांनी धारदार, तीक्ष्ण आणि ज्वालांनी व धुराने उजळणारी शस्त्रे उंचावली.
चक्राणि परघांश्चैव त्रिशूलानि परश्वधान्। शक्तीश्च विविधास्तीक्ष्णाः करवालांश्च निर्मलान्। स्वदेहरूपाण्यादाय गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः
त्यांनी चक्र, गदा, त्रिशूळ, परशू, अनेक तीक्ष्ण भाले, स्वच्छ तलवारी आणि आपल्या रूपानुसार भयंकर गदा घेतल्या.
तैः शस्त्रैर्भानुमद्भिस्ते दिव्याभरणभूषिताः। भानुमन्तः सुरगणास्तस्थुर्विगतकल्मषाः
दिव्य दागिन्यांनी सजलेले आणि तेजस्वी शस्त्रांनी सुसज्ज असे देवगण निर्मळपणे तिथे उभे राहिले.
अनुपमबलवीर्यतेजसो धृतमनसः परिरक्षणेऽमृतस्य। असुरपुरविदारणाः सुरा ज्वलनसमिद्धवपुःप्रकाशिनः
अतुलनीय बळ, शौर्य आणि तेज असलेले, अमृताच्या रक्षणासाठी दृढ मनाने सज्ज, असुरांचे संहारक देव अग्नीप्रमाणे तेजस्वी दिसत होते.
इति समरवरं सुराः स्थितास्ते परिघसहस्रशतैः समाकुलम्। विगलितमिव चाम्बरान्तरं तपनमरीचिविकाशितं बभासे
अशा प्रकारे, देव त्या महान युद्धासाठी सज्ज उभे राहिले; हजारो गदांनी गर्दी झालेली ती जागा सूर्यकिरणांनी उजळलेल्या आकाशासारखी भासत होती.
कोऽपराधो महेन्द्रस्य कः प्रमादश्च सूतज। तपसा वालखिल्यानां संभूतो गरुडः कथम्
महेंद्राची काय चूक होती आणि त्याचे कोणते दुर्लक्ष होते, हे सुतपुत्रा? वाळखिल्यांच्या तपामुळे गरुड कसा जन्मला, हे सांग.
कश्यपस्य द्विजातेश्च कथं वै पक्षिराट् सुतः। अधृष्टः सर्वभूतानामवध्यस्चाभवत्कथम्
कश्यप आणि विनतेचा पुत्र, पक्षिराज सर्व प्राण्यांमध्ये अविजेय आणि अभेद्य कसा झाला, हे कसे घडले?
कथं च कामचारी स कामवीर्यश्च खेचरः। एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पुराणे यदि पठ्यते
तो इच्छेनुसार फिरणारा, इच्छाशक्तीने कार्य करणारा आणि आकाशात वावरणारा कसा झाला? हे सर्व मी ऐकू इच्छितो, जर ते पुराणात सांगितले असेल.
विषयोऽयं पुराणस्य यन्मां त्वं परिपृच्छसि। शृणु मे वदतः सर्वमेतत्संक्षेपतों द्विज
तू जे विचारतोस, ते पुराणातीलच विषय आहे; मी तुला हे सर्व थोडक्यात सांगतो, ऐक.
यजतः पुत्रकामस्य कश्यपस्य प्रजापतेः। साहाय्यमृषयो देवा गन्धर्वाश्च ददुः किल
पुत्रप्राप्तीसाठी यज्ञ करणाऱ्या कश्यप प्रजापतींना ऋषी, देव आणि गंधर्व यांनी मदत केली.
तत्रेध्मानयने शक्रो नियुक्तः कश्यपेन ह। मुनयो वालखिल्याश्च ये चान्ये देवतागणाः
त्या वेळी यज्ञासाठी लाकूड आणण्याचं काम कश्यपांनी इंद्रावर, वालखिल्य ऋषी आणि इतर देवगणांवर सोपवलं.
शक्रस्तु वीर्यसदृशमिध्यभारं गिरिप्रभम्। समुद्यम्यानयामास नातिकृच्छ्रादिव प्रभुः
इंद्राने, आपल्या सामर्थ्याला साजेसं, डोंगरासारखं तेजस्वी लाकडाचं ओझं सहज उचलून नेलं.
अथापश्यदृषीन्ह्रस्वानङ्गुष्ठोदरवर्ष्मणः। पलाशवर्तिकामेकां वहतः संहतान्पथि
मग त्याने अंगठ्याएवढ्या शरीराचे, लहानसे ऋषी, एकच पळसाचं काडी एकत्र उचलून नेताना पाहिले.