अचिन्त्यमनभिध्येयं सर्वभूतभयंकरम्। महावीर्यधरं रौद्रं साक्षादग्निमिवोद्यतम्
कल्पनाही न करता येईल असा, वर्णन करता न येणारा, सर्व प्राण्यांना भयकारी, महान सामर्थ्य असलेला, भयंकर आणि समोर उभ्या असलेल्या अग्नीप्रमाणे तो दिसत होता.
अप्रधृष्यमजेयं च देवदानवराक्षसैः। भेत्तारं गिरिशृङ्गाणां समुद्रजलशोषणम्
देव, दानव किंवा राक्षस कोणालाही जिंकता न येणारा, डोंगरशिखरे फोडणारा आणि समुद्राचे पाणी वाळवणारा असा तो होता.
लोकसंलोडनं घोरं कृतान्तसमदर्शनम्। तमागतमभिप्रेक्ष्य भगवान्कश्यपस्तदा। विदित्वा चास्यं संकल्पमिदं वचनमब्रवीत्
संपूर्ण जग हलवणारा, भीषण आणि मृत्यूसारखा भासणारा तो जेव्हा आला, तेव्हा भगवंत कश्यपांनी त्याचा हेतू ओळखून असे म्हणाले.
पुत्र मा साहसं कार्षीर्मा सद्यो लप्स्यसे व्यथाम्। मा त्वां दहेयुः संक्रुद्धा वालखिल्या मरीचिपाः
मुला, घाई करू नकोस; लगेचच स्वतःला त्रास होईल असे काही करू नकोस; रागावलेले वालखिल्य आणि मरीची ऋषी तुला जाळू नयेत.
ततः प्रसादयामास कश्यपः पुत्रकारणात्। वालखिल्यान्महाभागांस्तपसा हतकल्मषान्
मग कश्यपांनी आपल्या मुलासाठी, तपाने पावन झालेले आणि महान भाग्यशाली वालखिल्य ऋषींचे मन जिंकण्याचा प्रयत्न केला.
प्रजाहितार्थमारम्भो गरुडस्य तपोधनाः। चिकीर्षति महत्कर्म तदनुज्ञातुमर्हथ
गरुड प्राण्यांच्या हितासाठी एक महान कार्य करायचे इच्छितो; हे तपस्वींनो, तुम्ही त्याला परवानगी द्यावी.
एवमुक्ता भगवता मुनयस्ते समभ्ययुः। मुक्त्वा शाखां गिरिं पुण्यं हिमवन्त तपोऽर्थिनः
भगवंतांनी असे सांगितल्यावर, ते ऋषी फांदी सोडून, तपासाठी पवित्र हिमालय डोंगरावर गेले.
ततस्तेष्वपयातेषु पितरं विनतासुतः। शाखाव्याक्षिप्तवदनः पर्यपृच्छत कश्यपम्
ते ऋषी निघून गेल्यावर, विनतेचा पुत्र, ज्याचे तोंड फांदीने झाकले होते, त्याने आपल्या वडिलांना कश्यपांना विचारले.
भगवन्क्व विमुञ्चामि तरोः शाखामिमामहम्। वर्जितं मानुषैर्देशमाख्यातु भगवान्मम
भगवंत, मी या झाडाच्या फांदीला कुठे सोडू? कृपया माणसे नसलेली जागा सांगा.
ततो निःपुरुषं शैलं हिमसंरुद्धकन्दरम्। अगम्यं मनसाप्यन्यैस्तस्याचख्यौ स कश्यपः
मग कश्यपांनी त्याला एक असा डोंगर सांगितला, जिथे माणूस नाही, बर्फाने गुहा बंद झाल्या आहेत आणि जिथे इतर कुणाच्याही मनानेही पोहोचता येत नाही.
तं पर्वतं महाकुक्षिमुद्दिश्य स महाखगः। जवेनाभ्यपतत्तार्क्ष्यः सशाखागजकच्छपः
त्या मोठ्या पर्वताकडे, ज्याच्या पोटात मोठी गुहा होती, तो महान पक्षी, वायुवेगाने उडत गेला. त्याच्या पंजात झाडाची फांदी, हत्ती आणि कासव घेऊन तो गेला.
न तां वध्री परिणहेच्छतचर्मा महातनुम्। शाखिनो महतीं शाखां यां प्रगृह्य ययौ खगः
कोणताही बलवान पुरुष त्या मोठ्या प्राण्याची कातडी किंवा ती मोठी फांदी उचलू शकला नसता. पण त्या पक्ष्याने ती मोठी फांदी घट्ट पकडली आणि आकाशात उडून गेला.
स ततः शतसाहस्रं योजनान्तरमागतः। कालेन नातिमहता गरुडः पतगेश्वरः
नंतर पक्ष्यांचा राजा गरुड थोड्याच वेळात शंभर हजार योजनांचे अंतर पार करून गेला.
स तं गत्वा क्षणेनैव पर्वतं वचनात्पितुः। अमुञ्चन्महतीं शाखां सस्वनं तत्र खेचरः
पित्याच्या सांगण्याप्रमाणे, तो आकाशात उडणारा पक्षी क्षणात त्या पर्वतावर पोहोचला आणि मोठ्या आवाजात ती मोठी फांदी तिथे सोडली.
पक्षानिलहतश्चास्य प्राकम्पत स शैलराट्। मुमोच पुष्पवर्षं च समागलितपादप
त्याच्या पंखाच्या वाऱ्याने तो पर्वत थरथर कापू लागला आणि झाडे एकमेकांना धडकली म्हणून फुलांचा पाऊस पडू लागला.
शृङ्गाणि च व्यशीर्यन्त गिरेस्तस्य समन्ततः। मणिकाञ्चनचित्राणि शोभयन्ति महागिरिम्
त्या पर्वताच्या आजूबाजूचे शिखरं तुटून पडली. ती रत्न आणि सोन्याने सजलेली होती, त्यामुळे तो महापर्वत आणखी सुंदर दिसू लागला.
शाखिनो बहवश्चापि शाखयाऽभिहतास्तया। काञ्चनैः कुसुमैर्भान्ति विद्युत्वन्त इवाम्बुदाः
ती फांदी लागल्यामुळे अनेक झाडांवर सोन्यासारखी फुले फुलली आणि ती विजेने उजळलेल्या ढगांसारखी चमकत होती.
ते हेमविकचा भूमौ युताः पर्वतधातुभिः। व्यराजञ्छाखिनस्तत्र सूर्यांशुप्रतिरञ्जिताः
ती झाडे, सोन्याने बहरलेली आणि पर्वताच्या खनिजांमध्ये मिसळलेली, सूर्याच्या किरणांनी रंगून तिथे झळकत होती.
ततस्तस्य गिरेः शृङ्गमास्थाय स खगोत्तमः। भक्षयामास गरुडस्तावुभौ गजकच्छपौ
मग त्या पर्वताच्या शिखरावर बसून पक्ष्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या गरुडाने हत्ती आणि कासव दोघांनाही खायला सुरुवात केली.
तावुभौ भक्षयित्वा तु स तार्क्ष्यः कूर्मकुञ्जरौ। ततः पर्वतकूटाग्रादुत्पपात महाजवः
तार्क्ष्याने हत्ती आणि कासव दोघेही खाऊन, त्या पर्वताच्या टोकावरून मोठ्या वेगाने उडी मारली.
प्रावर्तन्ताथ देवानामुत्पाता भयशंसिनः। इन्द्रस्य वज्रं दयितं प्रजज्वाल भयात्ततः
मग देवांमध्ये भयानक अपशकुन दिसू लागले. इंद्राचा प्रिय वज्र भीतीने प्रज्वलित झाला.
सधूमा न्यपतत्सार्चिर्दिवोल्का नभसश्च्युता। तथा वसूनां रुद्राणामादित्यानां च सर्वशः
धूर आणि ज्वाळा असलेला उल्का आकाशातून पडला. तसेच वसु, रुद्र आणि सर्व आदित्यांमध्येही अपशकुन दिसू लागले.
साध्यानां मरुतां चैव ये चान्ये देवतागणाः। स्वं स्वं प्रहरणं तेषां परस्परमुपाद्रवत्
साध्य, मरुत आणि इतर सर्व देवतागणांनी आपापली शस्त्रे उचलली आणि एकमेकांवर धावून गेले.
अभूतपूर्वं संग्रामे तदा देवासुरेऽपि च। ववुर्वाताः सनिर्घाताः पेतुरुल्काः सहस्रशः
त्या देव-दानवांच्या युद्धात, जे कधीच घडले नव्हते, वाऱ्यांनी गडगडाट केला आणि हजारो उल्का पडू लागल्या.
निरभ्रमेव चाकाशं प्रजगर्ज महास्वनम्। देवानामपि यो देवः सोऽप्यवर्षत शोणितम्
आकाश निरभ्र असूनही मोठ्या आवाजाने गरजले. देवांचा देवसुद्धा रक्ताचा पाऊस पडू लागला.
मम्लुर्माल्यानि देवानां नेशुस्तेजांसि चैव हि। उत्पातमेघा रौद्राश्च ववृषुः शोणितं बहु
देवतांच्या माळा कोमेजल्या आणि त्यांचा तेज कमी झाला. भयंकर काळ्या ढगांनी पुष्कळ रक्ताचा पाऊस पाडला.
रजांसि मुकुटान्येषामुत्थितानि व्यधर्षयन्। ततस्त्राससमुद्विग्नः सह देवैः शतक्रतुः। उत्पातान्दारुणान्पश्यन्नित्युवाच बृहस्पतिम्
धूळ उडून त्यांच्या मुकुटांवर आदळली. मग इंद्र आणि सर्व देवता घाबरून, हे भयंकर अपशकुन पाहून, बृहस्पतीला म्हणाले.
किमर्थं भगवन्घोरा उत्पाताः सहसोत्थिताः। न च शत्रुं प्रपश्यामि युधि यो नः प्रधर्षयेत्
"भगवन्, हे भयंकर अपशकुन अचानक का झाले? युद्धात आपल्याला हरवू शकेल असा कोणताही शत्रू मला दिसत नाही."
तवापराधाद्देवेन्द्र प्रमादाच्च शतक्रतो। तपसा वालखिल्यानां महर्षीणां महात्मनाम्
हे देवेन्द्रा, तुझ्या चुकीमुळे आणि दुर्लक्षामुळे, वाळखिल्य ऋषींच्या कठोर तपामुळे—
कश्यपस्य मुनेः पुत्रो विनतायाश्च खेचरः। हर्तुं सोममभिप्राप्तो बलवान्कामरूपधृक्
कश्यप ऋषींचा पुत्र, विनतेचा आकाशात उडणारा बळवान आणि इच्छेनुसार रूप घेणारा गरुड, सोम मिळवण्यासाठी निघाला आहे.