यदर्थं जन्म कृष्णस्य मानुषेषु महात्मनः। यत्कृतं वासुदेवेन तद्वक्ष्यामि समासतः
महात्मा कृष्णाचा मानव जन्म कशासाठी झाला आणि वासुदेवाने काय साध्य केले, ते मी तुम्हाला थोडक्यात सांगतो.
अयं शतसहस्राणि दानवानामरिन्दमः। निहय् पुण्डरीकाक्षः पातालविवरं ययौ
हा शत्रूंचा संहार करणारा, कमळासारख्या डोळ्यांचा, शेकडो हजारो दानवांचा वध करून पाताळाच्या गुहेत गेला आहे.
यच्च नाधिगतं पूर्वैः प्रह्लादबलिशम्बरैः। तदिदं शौरिणा वित्तं प्रापितं भवतामिह
पूर्वी प्रह्लाद, बळी किंवा शंबर यांनी जे मिळवू शकले नाही, ते शौरिने आता तुमच्यासाठी येथे साध्य केले आहे.
सपाशं मुरमाक्रमय् पाञ्चजन्यं च धीमता। शिलासङ्घानतिक्रम्य निशुम्भः सगणो हतः
शहाण्या कृष्णाने मुराचा फासासह पराभव केला, पाञ्चजन्य शंख घेतला, आणि दगडांचे ढीग ओलांडून निशुंभ व त्याच्या सैन्याचा वध केला.
हयग्रीवश्च विक्रान्तो दानवो निहतो बली। मथितश्च मृधे भौमः कुण्डले चाहृते पुनः
पराक्रमी दानव हयग्रीव मारला गेला, आणि युद्धात भौमाचा पराभव करून त्याची कुंडले पुन्हा मिळवली.
पुनर्बाणवधे शौरिमादित्या वसुभिः सह। मन्मुखा आगमिष्यन्ति साध्याश्च मधुसूदनम्
पुन्हा, बाणाच्या वधावेळी, शौरि, आदित्य व वसु यांच्यासह, साध्यगण माझ्या पुढे येऊन, मधुसूदनाची भेट घेतील.
एवमुक्त्वा ततः सर्वानामन्त्र्य कुकुरान्धकान्। सस्वजे रामकृष्णौ च वसुदेवं च वासवः
असं सांगून वासवाने सर्व कुकुर आणि अंधक यांना निरोप दिला आणि राम, कृष्ण, वसुदेव यांना प्रेमाने मिठी मारली.
प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाननिरूद्धं च सारणम्। बभ्रुं झल्लिं गदं भानुं चारुदेष्णं च वृत्रहा
त्याने पुढे प्रद्युम्न, साम्ब, अनिरुद्ध, सारण, बभ्रु, झल्ली, गद, भानु आणि चारुदेष्ण यांनाही प्रेमाने मिठी मारली.
सत्कृत्य सारणाक्रूरौ पुनराभाष्य सात्यकिम्। सस्वजे वृष्णिराजानमाहुकं कुकुराधिपम्। भोजं च कृतवर्णाणमन्यांश्चान्दकवृष्णिषु
सारण आणि अक्रूर यांचा सन्मान करून, सत्या कीला पुन्हा बोलावून, वृष्णींचा राजा आहुक, कुकुरांचा प्रमुख, भोजांचा कृतवर्ण, आणि इतर अंधक व वृष्णी यांनाही त्याने मिठी मारली.
आमन्त्र्य देवप्रवरैर्वासवो वासवानुजम्। ततः श्वेताचलप्रख्यं गजमैरावतं प्रभुः
देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या वासवाने वसुदेवाला निरोप दिला आणि मग तो शुभ्र पर्वतासारख्या ऐरावत हत्तीवर चढला.
पश्यतां सर्वभातानामारुरोह शचीपतिः। पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिवं च वरवारणम्
सर्व जीव पहात असताना शचीपती त्या दिव्य हत्तीवर चढला, जो पृथ्वी, आकाश आणि स्वर्गात जातो.
मुखाडम्बरनिर्घोषैः पूरयन्तमिवासकृत्। हैमयन्त्रमहाकक्ष्यं हिरण्मयविषाणिनम्
त्याचा घणघणाट असा होता की जणू काही आकाशात गडगडाट होत आहे; त्याच्या अंगावर सोन्याची सजावट, मोठा देह आणि सोन्याचे सुळे होते.
मनोहरकुथास्तीर्णं सर्वरत्नविभूषितम्। नित्यस्रुतमदस्रावं क्षरन्तमिव तोयदम्
त्याच्या पाठीवर सुंदर वस्त्र पसरले होते, सर्व प्रकारच्या रत्नांनी तो सजला होता, त्याच्या कपाळातून नेहमी सुगंधी मद वाहत होता, जणू काही पावसाचे ढगच ओसंडून वाहत आहेत.
दिशागजं महामात्रं काञ्चनस्रजमास्थितः। प्रबभौ मन्दराग्रस्थः प्रतपन्भानुमानिव
कांस्याच्या माळा घालून, दिशांचा राजा असलेल्या त्या हत्तीवर बसलेला तो मंदार पर्वताच्या शिखरावर चमकणाऱ्या सूर्यासारखा भासला.
ततो वज्मयं भीमं प्रगृह्य परामाङ्कुशम्। ययौ बलवता सार्धं पावकेन शचीपतिः
मग त्याने वज्र आणि श्रेष्ठ अंकुश हातात घेऊन, बलवान अग्निदेवासोबत शचीपती निघून गेला.
तं करेणुगजव्रातैर्विमानैश्च मरुद्गणाः। पृष्ठतोऽनुययुः प्रीताः कुबेरवरुणग्रहाः
त्याच्या मागे आनंदित झालेले मरुत, कुबेर, वरुण आणि ग्रह, तसेच हत्तीणींचे कळप आणि दिव्य विमानांनी गेले.
स वायुपक्षमास्थाय वैश्वानरपथं गतः। प्राप्य सूर्यपथं देवस्तत्रैवान्तरधीयत
तो वाऱ्याच्या पंखावर बसून अग्निपथाने गेला; सूर्याच्या मार्गावर पोहोचल्यावर तो देव तिथे अदृश्य झाला.
ततः सर्वदशार्हाणामाहुकस्य च याः स्त्रियः। नन्दगोपस्य महिषी यशोदा लोकविश्रुता
मग सर्व दशार्हांच्या, आहुकाच्या आणि नंदगोपाच्या राणी, प्रसिद्ध यशोदा, एकत्र जमल्या.
रेवती च महाभागा रुक्मिणी च पत्रिव्रता। सत्या जाम्बवती चोभे गान्धारी शिंशुमापि च
महाभाग्यवती रेवती, पतिव्रता रुक्मिणी, सत्य, जांबवती, गांधारी आणि शिंशुमापी या सगळ्याही तिथे होत्या.
विशोका लक्षणा चापि सुमित्रा केतुमा तथा। वासुदेवमहिष्योऽन्याः श्रिया सार्धं ययुस्तदा
विशोका, लक्षणा, सुमित्रा, केतुमती आणि वसुदेवाच्या इतर पत्नी, श्रीसह, त्या वेळी तिथे आल्या.
विभूतिं द्रष्टुमनसः केशवस्य महात्मनः। प्रीयमाणाः सभां जग्मुरालोकयितुमच्युतम्
महात्मा केशवाची ऐश्वर्य पाहण्याची इच्छा मनात धरून, आनंदाने त्या सर्व स्त्रिया सभेत अच्युताचे दर्शन घेण्यासाठी गेल्या.
देवकी सर्वदेवीनां रोहिणी च पुरस्कृता। ददृशुर्देवमासीनं कृष्णं हलभृता सह
सर्व देवींमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या देवकी आणि तिच्या शेजारी रोहिणी यांनी, हलधरासह बसलेल्या कृष्णाचे दर्शन घेतले.
तौ तु पूर्वमतिक्रम्य रोहिणीमभिवाद्य च। अभ्यवादयतां देवौ देवकीं रामकेशवौ
त्या दोघींनी आधी रोहिणीला वंदन केले; मग राम आणि केशव यांनी आदराने देवकीचेही वंदन केले.
सा ताभ्यामृषभाक्षाभ्यां पुत्राभ्यां शुशुभेऽधिकम्। देवकी देवमातेव मित्रेण वरुणेन च
देवकी आपल्या दोन वृषभसारख्या डोळ्यांच्या मुलांसह अधिकच तेजस्वी दिसत होती, जशी अदिती मित्र आणि वरुणासह शोभते.
ततः प्राप्ता यशोदाया दुहिता वै क्षणेन हि। जाज्वल्यमाना वपुषा प्रभयाऽतीव भारत
त्या क्षणी, यशोदेची कन्या तिथे आली, तिच्या तेजाने झळाळत होती, हे भारत.
एकानङ्गेति यामाहुः कन्यां वै कामरूपिणीम्। यत्कृते सगणं कंसं जघान पुरुषोत्तमः
तिला एकाङ्गा असे म्हणतात, ती रूप बदलणारी कन्या आहे; तिच्यासाठीच पुरुषोत्तमाने कंसासह त्याच्या सगळ्या साथीदारांचा नाश केला.
ततः स भगवान्रामस्तामुपाक्रम्य भामिनाम्। मूर्ध्न्युपाघ्राय सव्येन परिजग्राह पाणिना
मग भगवंत राम त्या तेजस्विनी जवळ गेले, तिच्या डोक्याचा सुगंध घेतला आणि डाव्या हाताने तिला धरले.
तां च तत्रोपसम्प्राप्य प्रियामिव सखीमिमाम्। दक्षिणेन कराग्रेण पिरजग्राह माधवः
आणि माधवाने, जशी प्रिय सखी जवळ असते तशी, उजव्या हाताच्या बोटांनी तिला धरले.
ददृशुस्तां सभामध्ये भगिनीं रामकृष्णयोः। रुक्मपद्मशां पद्मश्रीमिवोत्तमनाभयोः
सभेच्या मध्यभागी, राम आणि कृष्णाची बहीण, सोन्यासारख्या कमळासारखी तेजस्वी, तिला सर्वांनी पाहिले.
अथाक्षतमहावष्ट्या लाजपुष्पघृतैरपि। वृष्णयोऽवाकिरन्प्रीताः सङ्कर्षणजनार्दनौ
मग वृष्णिवंशीयांनी आनंदाने अक्षता, फुले आणि तुप यांचा वर्षाव करून संकर्षण आणि जनार्दन यांचा सन्मान केला.