मत्तबर्हिणनादाश्च कोकिलाश्च मदावहाः। बभूवुः परमोपेताः सर्वे जगति पर्वताः
मदाने भरलेल्या मोरांचे आवाज आणि कोकिळांची गोड गाणी तिथे घुमत होती; जगातले सगळे डोंगर तिथे आपल्या सर्वोच्च रूपात उपस्थित होते.
तत्रैव गजयूथानि तत्र गोमहिषास्तथा। निवासाश्च कृतास्तत्र वराहा मृगपक्षिणाम्
तिथे हत्तींच्या कळपांसोबत गायी आणि म्हशी होत्या; तसेच रानडुक्कर, हरणे आणि पक्ष्यांसाठी निवास तयार केले होते.
विश्वकर्मकृतः शैलः प्राकारस्तत्र वेश्मनि। व्यक्तकिष्कुशतोद्यामः सुधारससमप्रभः
विश्वकर्म्याने केलेला डोंगरासारखा भिंत त्या महालाभोवती होती, तिथे स्पष्टपणे किष्कु आणि शताच्या बागा होत्या, आणि ती भिंत अमृतासारखी चमकत होती.
तेन ते च महाशैलाः सरितश्च सरांसि च। परिक्षिप्तानि वै तस्य वनान्युपवनानि च
त्यामुळे तेथे मोठे डोंगर, नद्या, तळी, तसेच वन आणि उपवने सर्व बाजूंनी वेढली गेली होती.
एवमालोकयाञ्चक्रुर्द्वारकामृषभास्त्रयः। उपेन्द्रबलदेवौ च वासवश्च महायशाः
अशा प्रकारे उपेंद्र, बलराम आणि कीर्तीमान इंद्र या तीन नरश्रेष्ठांनी द्वारका न्याहाळली.
ततस्तं पाण्डरं शौरिर्मूर्ध्नि तिष्ठन्गरुत्मतः। प्रीतः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम्
मग शौर्य, पांढऱ्या पताकाधारी रथावर उभा राहून, आनंदाने शंख फुंकला, ज्याचा आवाज शत्रूंच्या अंगावर काटा आणणारा होता.
तस्य शङ्खस्य शब्देन सारश्चुक्षुभे भृशम्। ररास च नभः सर्वं तच्चित्रमभवत्तदा
त्या शंखाच्या आवाजाने सरोवर फारच अस्वस्थ झाले, आणि सगळे आकाश घुमू लागले; ते दृश्य खूपच अद्भुत होते.
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं निशम्य कुकुरान्दकाः। प्रीयमाणाः समाजग्मुरालोक्य मधुसूदनम्
पांचजन्य शंखाचा गजर ऐकून, कुकुर आणि अंधक वंशातील लोक आनंदित होऊन, मधुसूदनाचे दर्शन घेण्यासाठी एकत्र आले.
वसुदेवं पुरस्कृत्य वेणुशङ्खरवैः सह। उग्रसेनो ययौ राजा वासुदेवनिवेशनम्
उग्रसेन राजा वासुदेवाला पुढे ठेवून, वेणू आणि शंख यांच्या गजरात वासुदेवाच्या घराकडे निघाला.
आनन्दितुं पर्यचन्स्वेषु वेश्मसु देवकी। रोहिणी च ययौ देशमाहुकस्य च याः स्त्रियः
आनंद घ्यावा म्हणून देवकी आपल्या घरात फिरू लागली, आणि रोहिणीही आहुकाच्या स्त्रियांसह त्या ठिकाणी गेली.
हता ब्रह्मद्विषः सर्वे जयन्त्यन्धकवृष्णयटः। एवमुक्तः सह स्त्रीभिरक्षतैर्मधुसूदनः
सर्व ब्रह्मद्वेष्टे मारले गेले आहेत, असे मधुसूदनाने, ज्या अंधक व वृष्णी स्त्रिया सुखरूप होत्या त्यांच्यात उभा राहून सांगितले.
ततः शौरिः सुपर्णेन स्वं निवेशनमभ्ययात्। चकाराथ यथोद्देशमीश्वरो मणिपर्वतम्
नंतर शौरि सूपर्णाच्या (गरुडाच्या) सहाय्याने आपल्या निवासस्थानी गेला; आणि परमेश्वराने योग्य तेथे मणिपर्वत उभारला.
ततो धनानि रत्नानि सभायां मधुसूदनः। निधाय पुण्डरीकाक्षः पितुर्दर्शनलालसः
मग कमळासारख्या डोळ्यांचा मधुसूदन, वडिलांना भेटण्याची ओढ लागून, सर्व धन व रत्ने सभागृहात ठेवून गेला.
ततः सान्दीपिनिं पूर्वं ब्राह्मणं चापि भारत। यथान्यायं वासुदेव उपस्पृष्ट्वा महायशाः
त्यानंतर, हे भारत, कीर्तीमान वासुदेवाने स्नान करून प्रथम सान्दीपनी आणि ब्राह्मण यांना योग्य रीतीने भेट दिली.
ववन्दे पृथुताम्राक्षः प्रीयमाणो महायशाः। तथाऽश्रुपरिपूर्णाक्षमानन्दभृतचेतसम्
राखाडी व तांबड्या डोळ्यांचा, आनंदाने भरलेला तो कीर्तीमान, सर्वांनी आनंदाश्रूंनी डोळे भरून, मन आनंदित होऊन वंदन केले.
ववन्दे सह रामेण पितरं वासवानुजः। ताभ्यां च मूर्ध्न्युपाघ्रातः केशवः परवीरहा
वासुदेवाने आणि रामाने मिळून वडिलांना वंदन केले; आणि केशव, शत्रूंचा संहार करणारा, दोघांनीही डोक्यावरून आलिंगन केला.
यथाश्रेष्ठमुपागम्य सात्वतान्यदुनन्दनः। सर्वेषां नाम जग्राह दाशार्हाणामधोक्षजः
यदुनंदनाने, प्रत्येक श्रेष्ठतेनुसार सर्व सात्मत व दाशार्ह लोकांना जवळ जाऊन, त्यांची नावे घेऊन नमस्कार केला.
ततः सर्वाणि वित्तानि सर्वरत्नमयानि च। व्यभजत्तानि तेभ्योऽथ सर्वेभ्यो यदुनन्दनः
मग यदुनंदनाने सर्व धन व रत्ने सर्वांना वाटून दिली.
सा केशवमहामात्रैर्महेन्द्रप्रतिमैः सभा। शुशुभे वृष्णिशार्दूलैः सिंहैरिव गिरेर्गुहा
केशवाचे मोठे मंत्री, इंद्रासारखे भासणारे, आणि वृष्णींचे शूरवीर, जणू पर्वताच्या गुहेत सिंहांसारखे, त्या सभेला शोभा आणत होते.
अथासनगतान्सर्वानुवाच विबुधाधिपः। शुभया हर्षयन्वाचा महेन्द्रस्तान्महायशाः। कुकुरान्धकमुख्यांश्च तं च राजानमाहुकम्
मग सर्वजण आसनावर बसले असताना, देवांचा अधिपती, कीर्तीमान इंद्र, शुभ वाणीने त्यांना आनंद देत, प्रमुख कुकुर, अंधक आणि राजा आहुक यांना संबोधित केले.
यदर्थं जन्म कृष्णस्य मानुषेषु महात्मनः। यत्कृतं वासुदेवेन तद्वक्ष्यामि समासतः
महात्मा कृष्णाचा मानव जन्म कशासाठी झाला आणि वासुदेवाने काय साध्य केले, ते मी तुम्हाला थोडक्यात सांगतो.
अयं शतसहस्राणि दानवानामरिन्दमः। निहय् पुण्डरीकाक्षः पातालविवरं ययौ
हा शत्रूंचा संहार करणारा, कमळासारख्या डोळ्यांचा, शेकडो हजारो दानवांचा वध करून पाताळाच्या गुहेत गेला आहे.
यच्च नाधिगतं पूर्वैः प्रह्लादबलिशम्बरैः। तदिदं शौरिणा वित्तं प्रापितं भवतामिह
पूर्वी प्रह्लाद, बळी किंवा शंबर यांनी जे मिळवू शकले नाही, ते शौरिने आता तुमच्यासाठी येथे साध्य केले आहे.
सपाशं मुरमाक्रमय् पाञ्चजन्यं च धीमता। शिलासङ्घानतिक्रम्य निशुम्भः सगणो हतः
शहाण्या कृष्णाने मुराचा फासासह पराभव केला, पाञ्चजन्य शंख घेतला, आणि दगडांचे ढीग ओलांडून निशुंभ व त्याच्या सैन्याचा वध केला.
हयग्रीवश्च विक्रान्तो दानवो निहतो बली। मथितश्च मृधे भौमः कुण्डले चाहृते पुनः
पराक्रमी दानव हयग्रीव मारला गेला, आणि युद्धात भौमाचा पराभव करून त्याची कुंडले पुन्हा मिळवली.
पुनर्बाणवधे शौरिमादित्या वसुभिः सह। मन्मुखा आगमिष्यन्ति साध्याश्च मधुसूदनम्
पुन्हा, बाणाच्या वधावेळी, शौरि, आदित्य व वसु यांच्यासह, साध्यगण माझ्या पुढे येऊन, मधुसूदनाची भेट घेतील.
एवमुक्त्वा ततः सर्वानामन्त्र्य कुकुरान्धकान्। सस्वजे रामकृष्णौ च वसुदेवं च वासवः
असं सांगून वासवाने सर्व कुकुर आणि अंधक यांना निरोप दिला आणि राम, कृष्ण, वसुदेव यांना प्रेमाने मिठी मारली.
प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाननिरूद्धं च सारणम्। बभ्रुं झल्लिं गदं भानुं चारुदेष्णं च वृत्रहा
त्याने पुढे प्रद्युम्न, साम्ब, अनिरुद्ध, सारण, बभ्रु, झल्ली, गद, भानु आणि चारुदेष्ण यांनाही प्रेमाने मिठी मारली.
सत्कृत्य सारणाक्रूरौ पुनराभाष्य सात्यकिम्। सस्वजे वृष्णिराजानमाहुकं कुकुराधिपम्। भोजं च कृतवर्णाणमन्यांश्चान्दकवृष्णिषु
सारण आणि अक्रूर यांचा सन्मान करून, सत्या कीला पुन्हा बोलावून, वृष्णींचा राजा आहुक, कुकुरांचा प्रमुख, भोजांचा कृतवर्ण, आणि इतर अंधक व वृष्णी यांनाही त्याने मिठी मारली.
आमन्त्र्य देवप्रवरैर्वासवो वासवानुजम्। ततः श्वेताचलप्रख्यं गजमैरावतं प्रभुः
देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या वासवाने वसुदेवाला निरोप दिला आणि मग तो शुभ्र पर्वतासारख्या ऐरावत हत्तीवर चढला.