यं विदुः सर्वभूतानि हरिरित्येव भारत। सुमित्रविजयावासो देवर्षिगणपूजितः
सर्व जीव ज्याला 'हरि' म्हणून ओळखतात, सुमित्रा आणि विजयाचा निवास, देवर्षींच्या समूहाने पूजिला जात असे.
महिष्या वासुदेवस्य भूषणं सर्ववेश्मनाम्। यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र विहितः सर्वशिल्पिभिः
वासुदेवाच्या सर्व राण्यांच्या घरांचे भूषण, येथे मुख्य राजवाडा सर्व कारागिरांनी बांधला होता.
महिष्या वासुदेवस्य केतुमानिति विश्रुतः। प्रसादो विरजो नाम विरजस्को महात्मनः
वासुदेवाच्या राणीपासून जन्मलेला केतुमान, ज्याला प्रसाद विरज असं म्हणतात, तो अत्यंत प्रसिद्ध आहे. तो विरक्त आणि मोठ्या मनाचा होता.
उपस्थानगृहं तात केशवस्य महात्मनः। यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र यं त्वष्टा व्यदधात्स्वयम्
केशव या महात्म्याच्या राजवाड्यातील मुख्य सभागृह, हे तात, स्वतः त्वष्ट्याने बांधलेलं आहे.
योजनायतविष्कम्भं सर्वरत्नमयं विभोः। तेषां तु विहिताः सर्वे रुक्मदण्डाः पताकिनः
त्या राजवाड्याची लांबी आणि रुंदी योजनेत मोजली जाते, आणि तो सगळ्या मौल्यवान रत्नांनी बनवलेला आहे. त्यावरचे सर्व ध्वज सोन्याच्या दांड्यांनी सजलेले आहेत.
सदने वासुदेवस्य मार्गसञ्जनना ध्वजाः। घण्टाजालानि तत्रैव सर्वेषां निवेशने
वासुदेवाच्या घरात मार्गावर ध्वज लावलेले आहेत, आणि प्रत्येक घरात घंटांची जाळी लावलेली आहे.
आहृत्य यदुसिंहेन वैजयन्तच्छलो महात्। हंसकूटस्य यच्छ्रङ्गमिन्द्रद्युम्नसरो महत्
महान यदुवंशीय सिंहाने तिथे वैजयंत छत्र, हंसकूट पर्वताची मोठी शिखरं आणि विशाल इंद्रद्युम्न सरोवर आणलं.
षष्टितालसमुत्सेधमर्धयोजनविस्तृतम्। सकिन्नरमहानादं तदप्यमिततेजसः
ती शिखरं साठ ताल उंच आणि अर्धा योजन रुंद आहेत, आणि तिथे किंनरांच्या गाण्याचा मोठा नाद घुमतो, जो अमाप तेजस्वी व्यक्तीस शोभतो.
पश्यतां सर्वभूतानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्। आदित्यपथगं यत्तन्मेरोः शिखरमुत्तमम्
तीनही लोकांत प्रसिद्ध आणि सर्व जीवांना दिसणारे, सूर्याच्या मार्गावर असलेले मेरूचे श्रेष्ठ शिखर तिथे आहे.
जाम्बूनदमयं दिव्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्। तदप्युत्पाट्य कुच्छ्रेण स्वं निवेशनमाहृतम्
ती जांबूनद सोन्याची दिव्य शिखरं, जी तीनही लोकांत प्रसिद्ध आहेत, तीही मोठ्या कष्टाने स्वतःच्या निवासात आणली गेली.
भ्राजमानं पुरा तत्र सर्वौषधिविदीपितम्। यमिन्द्रभवनाच्छौरिराजहार परन्तपः
तिथे पूर्वी सर्व औषधींनी उजळलेलं आणि तेजाने झळकणारं एक वस्तू होती, जी पराक्रमी चोराने इंद्राच्या महालातून आणली.
पारिजातः स तत्रैव केशवेन निवेशितः। लेपहस्तशतैर्जुष्टो विमानैश्च हिरण्मयैः
तिथेच केशवाने पारिजात वृक्ष लावला, जो शेकडो सोन्याच्या हातांनी आणि सोन्याच्या विमानांनी सजवलेला आहे.
विहिता वासुदेवेन तत्रैव च महाद्रुमाः। पद्माकुलजलोपेता रक्तसौगन्धिकोत्पलाः
तिथे वासुदेवाने मोठमोठी झाडं लावली आहेत, जिथे कमळांनी भरलेलं पाणी आणि लाल, सुगंधी निळकमळं आहेत.
मणिमौक्तिकवालूकाः पुष्करिण्यः सरांसि च। तासां परमकूलि शोभयन्ति महाद्रुमाः
मणी आणि मोत्यांच्या वाळूने भरलेली सरोवरे आणि तलाव तिथे आहेत, आणि त्याच्या काठावर मोठमोठी झाडं शोभा वाढवतात.
सालतालाश्वकर्णाश्च शतशाखाश्च रोहिणः। भल्लातककपित्थाश्च इन्द्रवृक्षाश्च चम्पकाः
साल, ताल, अश्वकर्ण, शंभर फांद्यांचे रोहित, भल्लातक, कपित्थ, इंद्रवृक्ष आणि चंपक अशी झाडं तिथे लावली आहेत.
खादिरा मृतकाश्चैव समन्तात्परिरोपिताः। ये च हैमवता वृक्षा ये च नन्दनजास्तथा
खैर आणि मृतक अशी झाडं सर्वत्र लावली आहेत, तसेच हिमालयातील आणि नंदनवनातील झाडंही तिथे आहेत.
आहृत्य यदुसिंहेन तेऽपि तत्र निवेशिताः। रत्नपीतारुणप्रख्याः सितपुष्पाश्च पादपाः
ही सर्व झाडंही यदुवंशीय सिंहाने तिथे आणून लावली आहेत—रत्नासारखी पिवळी आणि तांबूस झाडं, तसेच पांढऱ्या फुलांची झाडं.
सर्वर्तुफलपूर्णोस्ते ते च काननसिन्धुषु। सहस्रपत्रपद्माश्च मन्दराश्च सहस्रशः
त्या सर्व झाडांना सर्व ऋतूंमध्ये फळं लागतात, त्या वनांमध्ये आणि नदीकिनारी हजारो पाकळ्यांच्या कमळांची आणि मंदार झाडांची भर आहे.
अशोकाः कर्णिकाराश्च तिलका नाग मल्लिकाः। कुरका नागपुष्पाश्च चम्पकास्तृणपुल्लिकाः
अशोक, कर्णिकार, तिलक, नाग, मल्लिका, कुरक, नागपुष्प, चंपक आणि गवताच्या गड्या तिथे आहेत.
सप्तवर्णाः कबन्धाश्च नीपाः कुरवकास्तथा। केतकाः केसराश्चैव हिनतालतलताटकाः
सप्तवर्णी, कबंध, नीप, कुरवक, केतकी, केसरी आणि हिनताल व तालताटाकाच्या बनांचीही तिथे शोभा आहे.
तालाः प्रलम्बा वकुलाः पिण्डिका बीजपूरकाः। द्रुतामलकखर्जूरा महिता जम्बुकास्तथा
ताड, प्रलंब, बकुळ, पिंडिका, बीजपूर, झपाट्याने वाढणारे आवळा आणि खजूर, तसेच मान्यताप्राप्त जांभूळ यांची झाडे तिथे होती.
आम्राः पनसवृक्षाश्च चम्पकास्तिलतिन्दुकाः। लिकुचामृताश्चैव क्षीरिका कर्णिका तथा
आंबा, फणस, चंपा, तिलक, तिंदूळ, लिकुच, अमृत, तसेच क्षीरिका आणि कर्णिका ही झाडे तिथे होती.
नालिकेरेङ्गुदाश्चैव उत्क्रोशकवनानि च। कदली जातमल्ली च पाटली कुमुदोत्पलाः
नारळ, इंगळ, आणि उत्क्रोशक यांच्या बागा, केळी, जातमाळी, पाटळी, कुमुद आणि उत्पल अशी कमळे तिथे फुलली होती.
नीलोत्पलकपूर्णाश्च वाप्यः कूपाः सहस्रशः। फुल्लाशाककपित्थाश्च तैस्तीर्त्वा बन्धुजीवकाः
नील कमळांनी भरलेली हजारो तळी आणि विहिरी, फुललेली शाक आणि कपित्थाची झाडे, तसेच बंधुजीवाच्या बागा तिथे होत्या.
प्रियालाशोकवादिर्याः प्राचीनाश्चापि सर्वशः। प्रियङ्गुबदरीभिश्च यवैः स्यन्दनचन्दनैः
प्रियाळ, अशोक, वादीर्य, पूर्वेकडील सगळी जुनी झाडे, प्रियंगू, बोर, जोंधळा, स्यंदन आणि चंदन यांची झाडे तिथे होती.
शचीपीलुपलाश्चैश्च पलाशवधपिप्लैः। उदुम्बरैश्च बिल्वैश्च पालाशैः पारिभद्रकैः
शची, पीलू, पळस, वधपीपळ, उंबर, बेल, पळस आणि पारिभद्र यांची झाडे तिथे होती.
इन्द्रवृक्षार्जुनैश्चैव अश्वत्थैश्चिरबिल्वकैः। भौमगञ्जनवृक्षैश्च भल्लाभैरश्वसाह्वयैः
इंद्रवृक्ष, अर्जुन, अश्वत्थ, चिरबिल्व, भूमगंजन, भल्ला आणि अश्वसाह्वय यांची झाडे तिथे होती.
सज्जैस्ताम्बूलवल्लीभिर्लवङ्गैः क्रमुकैस्तथा। वंशैश्च विविधैस्तत्र समन्तात्परिरोपितैः
सज्ज, तांबूलाच्या वेलींनी, लवंग, क्रमुक आणि विविध प्रकारच्या बांबूने आजूबाजूला बागा सजवलेल्या होत्या.
ये च नन्दनजा वृक्षा ये च चैत्ररथे वने। सर्वे ते यदुनाथेन समन्तात्परिरोपिताः
नंदनवनातली आणि चित्ररथाच्या जंगलातली सगळी झाडे, ती सर्व यदुनाथाने आजूबाजूला लावली होती.
समाहिता महानद्यः पीतलोहितवालुकाः। तस्मिन्गृहवरे रम्ये मणिशक्रसवालुकाः
सोन्याच्या आणि तांबड्या वाळूच्या मोठ्या नद्या तिथे एकत्र झाल्या होत्या, आणि त्या सुंदर महालात वाळू मणी आणि इंद्राच्या वाळूसारखी चमकत होती.