सुधापाण्डरशृङ्गैश्च शातकुम्भपरिच्छदैः। रत्नसानुमहाशृङ्गैः सर्वरत्नसमन्वितैः?
सुधेप्रमाणे पांढऱ्या रंगाच्या मनोऱ्यांनी, सोन्याच्या अलंकारांनी आणि सर्व प्रकारच्या रत्नांनी सजलेल्या मोठ्या शिखरांनी ती नगरी शोभली होती.
सहर्म्यैः सार्धचन्द्रैश्च सनिर्यूहैः सपञ्ज्अरैः। सयन्त्रगृहसंबाधैः सधातुभिरिवाद्रिभिः
अर्धचंद्राकार छतांनी, गॅलऱ्या आणि पिंजऱ्यांनी, यंत्रांनी चालणाऱ्या घरांनी, जणू धातूच्या शिरांनी भरलेल्या पर्वतांसारखी ती नगरी होती.
मणिकाञ्चनभ्ॐऐश्च सुधामृष्टतलैस्तथा। जाम्बूनदमयद्वारैर्वैडूर्यविकृतार्गलैः
रत्न आणि सोन्याच्या उंबरठ्यांनी, सुधेने धुतलेल्या मजल्यांनी, जांबूनद सोन्याच्या दरवाज्यांनी आणि वैडूर्याच्या कडींनी ती नगरी सजली होती.
सर्वर्तुसुखसंस्यर्शैर्महाधनपरिच्छदैः। रम्यसानुगृहैः शृङ्गैर्विचित्रैरिव पर्वतैः
सर्व ऋतूंमध्ये सुखद, मोठ्या संपत्तीने सजलेली, सुंदर आणि विविध शिखरांनी पर्वतासारखी घरे त्या नगरीत होती.
पञ्चवर्णसवर्णैश्च पुष्पवृष्टिसमप्रभैः। तुल्यैः पर्जन्यनिर्घोषैर्ह्रादैर्भोगवती यथा
पाच रंगांच्या फुलांनी, जणू फुलांचा वर्षावच होत आहे असा तेजस्वी देखावा, आणि ढगांच्या गडगडाटासारख्या आवाजांनी, भोगवती नगरी चमकत होती.
कृष्णध्वजोपवाह्यैश्च दाशार्हायुधरोहितैः। वृष्णिवीरमयूरैश्च स्त्रीसहस्रप्रजाकुलैः
काळ्या पताकांनी सजवलेली रथं, दाशार्हांच्या शस्त्रांनी सजलेली, आणि वृष्णी वीरांच्या मोरांनी, हजारो स्त्रिया आणि संतती यांनी गजबजलेली होती.
वासुदेवैन्द्रपर्जन्यैर्गृहमेघैरलङ्कृता। ददृशे द्वारकाऽतीव मेघैर्द्यैरिव संवृता
वासुदेव, इंद्र आणि पर्जन्य यांच्या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या घरांसारख्या मेघांनी सजलेली, द्वारका अगदी आकाशातील मेघांनी झाकल्यासारखी दिसत होती.
साक्षाद्भगवतो वेश्म विहितं विश्वकर्मणा। ददृशुर्वासुदेवस्य चतुर्योजनमायतम्
त्यांनी भगवंताचे ते निवासस्थान पाहिले, जे विश्वकर्म्याने स्वतः बांधले होते, वासुदेवाचे ते घर चार योजन लांब पसरलेले होते.
तावदेव सुविस्तीर्णं सुसम्पूर्णं महाधनैः। प्रासादवरसम्पन्नं युक्तं जगति पर्वतैः
ते घर फारच विशाल, मोठ्या संपत्तीने भरलेले, उत्तम राजवाड्यांनी सजलेले आणि पृथ्वीवरील पर्वतांनी वेढलेले होते.
यं चकार महाभागस्त्वष्टा वासवचोदितः। प्रासादं हेमनाभस्य सर्वतो योजनायतम्
ते राजवाडे, ज्याला महाभाग त्वष्ट्याने वासवाच्या आज्ञेने तयार केले, सोन्याच्या मध्यभागी असलेले, सर्व बाजूंनी एक योजन लांब पसरलेले होते.
मेरोरिव गिरेः शृङ्गमुच्छ्रितं काञ्चनालयम्। रुक्मिण्याः प्रवरो वासो निर्मितः सुमहात्मना
म्हणजे मेरू पर्वताच्या शिखरासारखे उंच, सोन्याचे ते निवासस्थान, महान आत्म्याने रुक्मिणीसाठी बांधले होते.
सत्यभामा पुनर्वेश्म सदा वसति पाण्डरम्। विचित्रमणिसोपानं यं विदुः शीतवानिति
सत्यभामेचे घर नेहमीच पांढरे, तिथे ती सदैव राहते, विचित्र रत्नांच्या पायऱ्यांनी सजलेले, ज्याला 'शीतवान' असे नाव आहे.
विमलादित्यवर्णाभिः पताकाभिरलङ्कृतम्। व्यक्तबद्धं यथोद्देशे चतुर्दशमहाध्वजम्
शुद्ध सूर्याच्या तेजासारख्या पताकांनी सजवलेले, चौदा मोठ्या ध्वजांनी त्यांच्या योग्य जागी ठळकपणे बांधलेले होते.
सर्वप्रासादमुख्योऽत्र जाम्बवत्या विभूषितः। प्रभाया जृम्भणैश्चित्रैस्त्रैलोक्यमिव भासयन्
इथे सर्व राजवाड्यांमध्ये मुख्य असलेला, जांबवतीने सजवलेला, तिच्या तेजस्वी प्रकाशाने त्रैलोक्य उजळून निघाले होते.
यस्तु पाण्डरवर्णाभस्तयोरन्तरमाश्रितः। विश्वकर्माकरोदेनं कैलासशिखरोपमम्
त्या दोघांच्या मध्ये जो फिकट रंगाचा राजवाडा होता, तो विश्वकर्म्याने कैलास शिखरासारखा बांधला होता.
जाम्बूनदप्रदीप्ताग्रः प्रदीप्तज्वलनोपमः। सागरप्रतिमोऽतिष्ठन्मेरुरित्यभिविश्रुतः
त्याचे शिखर जांबूनद सोन्याने उजळलेले, प्रज्वलित अग्नीसारखे चमकत होते, समुद्रासारखे उभे, 'मेरू' म्हणून प्रसिद्ध होते.
तस्मिन्गान्धारराजस्य दुहिता कुलशालिनी। सुकेशी नाम विख्याता केशवेन निवेशिता
त्या ठिकाणी गांधारराजाच्या कुलवंत कन्या, सुप्रसिद्ध सुकेशी, केशवाने वसवली होती.
पद्मकूट इति ख्यातः पद्मवर्णो महाप्रभः। सुप्रभाया महाबाहो वासः स परमोच्छ्रितः
'पद्मकूट' म्हणून ओळखले जाणारे, कमळासारख्या रंगाचे आणि तेजस्वी, सुप्रभेच्या निवासाचे ते उंच घर होते.
यस्तु सूर्यप्रभो नाम प्रासादवर उच्यते। लक्षणायाः कुरुश्रेष्ठ स दत्तः शार्ङ्गधन्वना
'सूर्यप्रभा' नावाचा तो उत्तम राजवाडा, शार्ङ्गधन्व्याने लक्षणा हिला दिला होता, हे कुरुश्रेष्ठा.
वैडूर्यवरवर्णाभः प्रासादो हरितप्रभः। श्वेतजाला हि यत्रैव यत्रैव च निवेशिता
वैडूर्य रत्नासारखा हिरवा रंग असलेला तो राजवाडा, तिथेच श्वेतजाळा हिचेही वास्तव्य होते.
यं विदुः सर्वभूतानि हरिरित्येव भारत। सुमित्रविजयावासो देवर्षिगणपूजितः
सर्व जीव ज्याला 'हरि' म्हणून ओळखतात, सुमित्रा आणि विजयाचा निवास, देवर्षींच्या समूहाने पूजिला जात असे.
महिष्या वासुदेवस्य भूषणं सर्ववेश्मनाम्। यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र विहितः सर्वशिल्पिभिः
वासुदेवाच्या सर्व राण्यांच्या घरांचे भूषण, येथे मुख्य राजवाडा सर्व कारागिरांनी बांधला होता.
महिष्या वासुदेवस्य केतुमानिति विश्रुतः। प्रसादो विरजो नाम विरजस्को महात्मनः
वासुदेवाच्या राणीपासून जन्मलेला केतुमान, ज्याला प्रसाद विरज असं म्हणतात, तो अत्यंत प्रसिद्ध आहे. तो विरक्त आणि मोठ्या मनाचा होता.
उपस्थानगृहं तात केशवस्य महात्मनः। यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र यं त्वष्टा व्यदधात्स्वयम्
केशव या महात्म्याच्या राजवाड्यातील मुख्य सभागृह, हे तात, स्वतः त्वष्ट्याने बांधलेलं आहे.
योजनायतविष्कम्भं सर्वरत्नमयं विभोः। तेषां तु विहिताः सर्वे रुक्मदण्डाः पताकिनः
त्या राजवाड्याची लांबी आणि रुंदी योजनेत मोजली जाते, आणि तो सगळ्या मौल्यवान रत्नांनी बनवलेला आहे. त्यावरचे सर्व ध्वज सोन्याच्या दांड्यांनी सजलेले आहेत.
सदने वासुदेवस्य मार्गसञ्जनना ध्वजाः। घण्टाजालानि तत्रैव सर्वेषां निवेशने
वासुदेवाच्या घरात मार्गावर ध्वज लावलेले आहेत, आणि प्रत्येक घरात घंटांची जाळी लावलेली आहे.
आहृत्य यदुसिंहेन वैजयन्तच्छलो महात्। हंसकूटस्य यच्छ्रङ्गमिन्द्रद्युम्नसरो महत्
महान यदुवंशीय सिंहाने तिथे वैजयंत छत्र, हंसकूट पर्वताची मोठी शिखरं आणि विशाल इंद्रद्युम्न सरोवर आणलं.
षष्टितालसमुत्सेधमर्धयोजनविस्तृतम्। सकिन्नरमहानादं तदप्यमिततेजसः
ती शिखरं साठ ताल उंच आणि अर्धा योजन रुंद आहेत, आणि तिथे किंनरांच्या गाण्याचा मोठा नाद घुमतो, जो अमाप तेजस्वी व्यक्तीस शोभतो.
पश्यतां सर्वभूतानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्। आदित्यपथगं यत्तन्मेरोः शिखरमुत्तमम्
तीनही लोकांत प्रसिद्ध आणि सर्व जीवांना दिसणारे, सूर्याच्या मार्गावर असलेले मेरूचे श्रेष्ठ शिखर तिथे आहे.
जाम्बूनदमयं दिव्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्। तदप्युत्पाट्य कुच्छ्रेण स्वं निवेशनमाहृतम्
ती जांबूनद सोन्याची दिव्य शिखरं, जी तीनही लोकांत प्रसिद्ध आहेत, तीही मोठ्या कष्टाने स्वतःच्या निवासात आणली गेली.