षोडशाश्वसहस्राणि किंशुकाभानि तस्य वै। अपरस्तु महाव्यूहः किशोरणां युधिष्ठिर
त्याच्याकडे सोळा हजार घोडे होते, जे किंशुक फुलासारखे लाल दिसत. दुसरी मोठी तरुण योद्ध्यांची फळी होती, हे युधिष्ठिरा,
आरोहवरसम्पन्नो दुर्धर्षः केनचिद्बलान्। स च षोडशसाहस्रः कंसभ्रातृपुरः सरः
उत्कृष्ट स्वारांनी सज्ज, कोणत्याही सैन्याला जिंकता न येणारे हे सोळा हजार योद्धे कंसाच्या भावांच्या नेतृत्वाखाली होते,
सुनामा सर्वतस्त्वेनं स कंसं पर्यपालयत्। सगणो मिश्रको नाम षष्टिमसाहस्र उच्यते
सुनामा सर्व बाजूंनी कंसाचं रक्षण करत असे. त्याचा 'मिश्रक' नावाचा समूह साठ हजार मानला जातो,
कंसरोषमहावेगां वैवस्वतवशानुगाम्।। मत्तद्विपमहाग्राहां वैवस्वतवशानुगाम्
कंसाच्या रागाच्या प्रचंड वेगाने, सर्व काही वैवस्वताच्या इच्छेनुसार घडत होतं; मदमस्त हत्ती आणि बलाढ्य सेनापती, हेही वैवस्वताच्या इच्छेनुसार चालत,
शस्रजालमहाफेनां सादिवेगमहाजलाम्। गदापरिघपाठीनां नानाकवचशैवलाम्
शस्त्रांचे जाळे आणि मोठ्या फेसासारखी लाट, जणू एखादी प्रचंड नदी वाहतेय; गदा आणि परिघ घेणारे, विविध कवचांनी सज्ज,
रथनागमहावर्तां नानारुधिरकर्दमाम्। चित्रकार्मुककल्लोलां रथाश्वकलिलह्रदाम्
रथ आणि हत्तींच्या मोठ्या भोवऱ्यांनी, विविध रक्ताने मळलेली जमीन; रंगीबेरंगी धनुष्यांच्या लाटा, आणि रथ-घोड्यांनी भरलेली तळी,
महामृधनदीं घोरां योधावर्तननिस्वनाम्। कोऽन्यो नारायणादेत्य कंसहन्ता युधिष्ठिर
युधिष्ठिरा, युद्धभूमीतील त्या भयंकर आणि रणधुमाळीने गाजणाऱ्या महानदीत, कंसाचा वध करणारा नारायण सोडून दुसरा कोण उतरू शकला असता?
एष शक्ररथे तिष्ठंस्तान्यनीकानि भारत। व्यधमद्भोजपुत्रस्य महाभ्राणीव मारुतः
भारत, इंद्राच्या रथावर उभा राहून, भोजपुत्राच्या त्या सैन्याला तो जणू काही मोठ्या वाऱ्याने ढग पांगावेत तसा पांगवित होता.
तं सभास्थं सहामात्यं हत्वा कंसं सहान्वयम्। आनयामास मानार्हां देवकीं समुहृद्गणाम्
सभेत बसलेल्या कंसाला त्याच्या मंत्र्यांसह आणि नातेवाईकांसह ठार मारून, त्याने मान मिळवायला हवी अशी देवकी आणि तिच्या सख्या यांना आणले.
यशोदां रोहिणीं चैव अभिवाद्य पुनः पुनः। उग्रसेनं च राजानमभिषिच्य जनार्दनः
त्याने यशोदा आणि रोहिणी यांना वारंवार नमस्कार केला आणि जनार्दनाने उग्रसेन राजाला अभिषेक केला.
अर्चितो यदुमुख्यैश्च भगवान्वासवानुजः। ततः पार्थिवमायान्तं सहितं सर्वराजभिः। सरस्वत्यां जरासन्धमजयत्पुरुषोत्तमः
यदुवंशातील श्रेष्ठ लोकांनी पूजलेला, वासवाचा लहान भाऊ, त्या वेळी सर्व राजांसह आलेल्या जरासंधाला सरस्वती नदीवर पराभूत केला, हे श्रेष्ठ पुरुषा.
शूरसेनपुरं त्यक्त्वा ततो यादवनन्दनः। द्वारकां भगवान्कृष्णः प्रत्यपद्यत भारत
त्यावेळी, भारत, यदुवंशाचा आनंद असलेला श्रीकृष्ण, शूरसेन नगरी सोडून द्वारकेला गेला.
ततो महात्मा यानानि रत्नानि विविधानि च। यथार्हं पुण्डरीकाक्षो नैर्ऋतात्प्रत्यपद्यत
त्यांनंतर, महात्मा कमळनयनाने योग्यतेनुसार दक्षिण-पश्चिम दिशेकडून विविध वाहने आणि रत्ने स्वीकारली.
तत्र विघ्नं चरन्ति स्म दैतेयाः सहदानवैः। ताञ्जघान महाबाहुर्वरमत्तान्महासुरान्
तेथे दैत्य आणि दानव मिळून अडथळे निर्माण करीत असत, पण त्या बलवान भुजांनी मदमस्त असुरांचा संहार केला.
स विघ्नमकरोत्तत्र नरको नाम नैर्ऋतः। अदितिं धर्षयामास कुण्डलार्थं युधिष्ठिर
तेथे नरक नावाच्या नैरृत्याने अडथळा निर्माण केला; त्याने कुंडलांसाठी अदितीचे अपमान केले, युधिष्ठिरा.
न चासुरगणैः सर्वैः सहितैः कर्म तत्पुरा। कृतपूर्वं महाघोरं यदकार्षीन्महासुरः
पूर्वी कधीही कोणत्याही असुराने, सर्व असुरांसह मिळूनही, असा भयंकर प्रकार केलेला नव्हता, जसा त्या मोठ्या असुराने केला.
यं मही सुषुवे देवी यस्य प्राग्ज्योतिषं पुरम्। विषयान्तपालाश्चत्वारो यस्यासन्युद्धदुर्मदाः
ज्याचा जन्म पृथ्वीने दिला, ज्याचे नगर प्राग्ज्योतिष होते, आणि ज्याच्या प्रदेशाचे चार रक्षक युद्धात अत्यंत गर्विष्ठ आणि भयंकर होते.
आदेवयानमावृत्य पन्थानं पर्यवस्थिताः। त्रासनाः सुरसङ्घानां विरूपै राक्षसैः सह
ते सर्व, कुरूप राक्षसांसह, देवयानाचा मार्ग रोखून उभे राहिले आणि देवतांच्या समूहांना भयभीत करत होते.
हयग्रीवो निकुम्भश्च घोरः पञ्चजनस्तदा। मुरः पुत्रसहस्रैश्च वरमत्तो महासुरः
तेथे हयग्रीव, निकुंभ, भयंकर पांचजन्य आणि मुरा—हजारो पुत्रांसह मदमस्त असुर—हे सर्व उपस्थित होते.
तद्वधार्थं महाबाहुरेष चक्रगदासिभृत्। जातो वृष्णिषु देवक्यां वासुदेवो जनार्दनः
त्यांच्या विनाशासाठी, चक्र, गदा आणि तलवार धारण करणारा, बलवान भुजांचा वसुदेव जनार्दन, देवकीच्या पोटी वृष्णिवंशात जन्मला.
तस्यास्य पुरुषेन्द्रस्यलोकप्रथिततेजसः। निवासो द्वारकायां तु विदितो वः प्रधानतः
ज्याची कीर्ती जगभर पसरली आहे, त्या पुरुषश्रेष्ठाचा निवास द्वारकेत आहे, हे तुम्हा सर्वांना माहीत आहे.
अतीव हि पुरी रम्या द्वारका वासवक्षयात्। अतिवैराजमप्यद्धा प्रत्यक्षस्ते युधिष्ठिर
द्वारका ही अतिशय सुंदर नगरी आहे, ती इंद्राच्या निवासापेक्षाही श्रेष्ठ आहे; हे युधिष्ठिरा, तू तिला प्रत्यक्ष पाहिली आहेस.
तस्मिन्देवपुरप्रख्ये सा सभा वृष्ण्युपाश्रया। सुधर्मेति च विख्याता योजनायतविस्तृता
त्या देवतांच्या नगरीसारख्या द्वारकेत, वृष्णींची सभा आहे, जिला 'सुधर्मा' म्हणून ओळखतात, ती लांबी-रुंदीने फार मोठी आहे.
तत्र वृष्ण्यन्दकाः सर्वे रामकृष्णपुरोगमाः। लोकयात्रामिमां कृत्स्नां परिरक्षन्त आसते
तेथे, बलराम आणि कृष्ण यांच्या पुढाकाराने, सर्व वृष्णी आणि अंधक बसून या संपूर्ण जगाच्या व्यवहाराचे रक्षण करतात.
तत्रासीनेषु सर्वेषु कदाचिद्भरतर्षभ। दिव्यगन्धा ववुर्वाताः कुसुमानां च वृष्टयः
तेथे सर्वजण बसले असताना, एकदा काय, सुगंधी वारे वाहू लागले आणि फुलांची सरसर पाऊस पडू लागली.
ततः सूर्यसहस्राभस्तेजोराशिर्महाद्भुतः। मध्ये तु तेजसस्तस्य पाण्डरं गजमास्थितः
मग अचानक, हजार सूर्यांसारख्या तेजाने झगमगणारा एक अद्भुत प्रकाशाचा समूह दिसला, आणि त्या तेजाच्या मध्ये पांढऱ्या हत्तीवर बसलेला एक तेजस्वी पुरुष प्रकट झाला.
वृतो देवगणैः सर्वैर्वासवः प्रत्यदृश्यत।। रामकृष्णौ च राजा च वृष्ण्यन्धकगणैः सह
सर्व देवतांच्या समूहांनी वेढलेला इंद्र तेथे दिसला; आणि राम, कृष्ण, राजा, तसेच वृष्णी आणि अंधक कुळातील लोकही तिथे होते.
उत्पत्य सहसा देवे नमस्कारमकुर्वत।। सोऽवतीर्य गजात्तूर्णं परिष्वज्य जनार्दनम्
तेव्हा देवता अचानक उठून नमस्कार करू लागल्या; आणि तो पुरुष हत्तीवरून पटकन खाली उतरून जनार्दनाला मिठी मारली.
सस्वजे बलदेवं च राजानं च तमाहुकम्।। वासुदेवोद्धवौ चैव विकद्रुं च महामतिम्
त्याने बलरामालाही, त्या आहुकपुत्र राजालाही, तसेच वासुदेव, उद्धव आणि बुद्धिमान विकद्रू यांनाही मिठी मारली.
प्रद्युम्नसाम्बनिशठाननिरुद्धं च सात्यकिम्।। गदं सारणमक्रूरं भानुझल्लिविडूरथान्
त्याने प्रद्युम्न, साम्ब, निशठ, अनिरुद्ध, सात्यकी, गद, सारण, अक्रूर, भानू, झल्ली आणि विदूरथ यांनाही मिठी मारली.