यदस्वाभीप्सितं यज्ञं मयि श्रेयस्यवस्थिते। नियुङ्क्ष्व त्वं च मां कृत्ये सर्वं कर्तास्मि ते वचः
जर या यज्ञात तुला काही नको असेल, आणि मी तुझ्या कल्याणासाठी येथे आहे, तर मला जे काही सांगशील ते मी करीन.
सफलः कृष्ण सङ्कल्पः सिद्धिश्च नियता मम। यस्यमे त्वं हृषीकेश यथेप्सितमुपस्थितः
कृष्णा, तुझ्या उपस्थितीमुळे माझा संकल्प सफल झाला आणि माझे यश निश्चित आहे, हृषीकेशा.
अनुज्ञातस्तु कृष्णेन पाण्डवो भ्रातृभिः सह। ईजितुं राजसूयेन साधनान्युपचक्रमे
कृष्णाने परवानगी दिल्यावर, पांडवाने आपल्या भावांसह राजसूय यज्ञासाठी तयारी सुरू केली.
ततस्त्वाज्ञापयामास पाण्डवोऽरिनिबर्हणः। सहदेवं युधां श्रेष्ठं मन्त्रिणश्चैव सर्वशः
मग शत्रूंचा पराभव करणाऱ्या पांडवाने, युद्धात श्रेष्ठ असलेल्या सहदेवाला आणि सर्व मंत्र्यांना आदेश दिला.
अस्मिन्क्रतौ यथोक्तानि यज्ञाङ्गानि द्व्जातिभिः। यथोपकरणं सर्वं मङ्गलानि च सर्वशः
या यज्ञात, द्विजांनी सांगितलेल्या सर्व विधी योग्यप्रकारे पार पाडावेत आणि सर्व आवश्यक व मंगल वस्तू तयार कराव्यात.
अधियज्ञांश्च सम्भारान्दौम्योक्तान्क्षिप्रमेव हि। समानयन्तु पुरुषा यथायोगं यथाक्रमम्
मुख्य ऋत्विजांसाठी, दौम्याने सांगितलेले सर्व यज्ञसामग्री, योग्य रीतीने आणि लवकर, पुरुषांनी आणाव्यात.
इन्द्रसेनो विशोकश्च पूरश्चार्जुनसारथिः। अन्नाद्याहरणे युक्ताः सन्तु मत्प्रियकाम्यया
इंद्रसेन, विशोक आणि अर्जुनाचा सारथी पूर, हे माझ्या आवडीसाठी अन्नधान्य आणण्याच्या कामात लावले गेले.
सर्वकामाश्च कार्यन्तां रसगन्धसमन्विताः। मनोरथप्रीतिकरा द्विजानां कुरुसत्तम
सर्व इच्छित वस्तू, स्वाद आणि सुगंध असलेल्या, मनाला आनंद देणाऱ्या आणि ब्राह्मणांना सुखावणाऱ्या, तयार करा, हे कुरुवंशातील श्रेष्ठा.
तद्वाक्यसमकालं च कृतं सर्वं न्यवेदयत्। सहदेवो युधां श्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरे
त्याच वेळी, युद्धातील श्रेष्ठ सहदेवाने धर्मराज युधिष्ठिराला सर्व काम पूर्ण झाल्याची बातमी दिली.
ततो द्वैपायनो राजन्नृत्विजः समुपानयत्। वेदानिव महाभागान्साक्षान्मूर्तिमतो द्विजान्
मग, राजा, द्वैपायन व्यासांनी ऋत्विजांना, जणू काही साक्षात वेद मूर्तिमंत आले आहेत असे, उपस्थित केले.
स्वयं ब्रह्मत्वमकरोत्तस्य सत्यवतीसुतः। धनञ्जयानामृषभः सुसामा सामगोऽभवत्
सत्यवतीपुत्र स्वतः ब्रह्मा झाले; सुसामा, सामगायन करणारा, धनंजयांमध्ये प्रमुख ठरला.
याज्ञवल्क्यो बभूवाथ ब्रह्मिष्ठोऽध्वर्युसत्तमः। पैलो होता वसोः पुत्रो धौम्येन सहितोऽभवत्
ब्रह्मविद्या जाणणारा याज्ञवल्क्य श्रेष्ठ अध्वर्यू झाला; वसुचा पुत्र पैल, धौम्याबरोबर होतार झाला.
एतेषां पुत्रवर्गाश्च शिष्याश्च भरतर्षभ। बभूवुर्होत्रगाः सर्वे वेदवेदाङ्गपारगाः
त्यांच्या मुलांनी आणि शिष्यांनी, हे भरतश्रेष्ठ, सर्व विधींच्या सहाय्यक म्हणून काम केले, वेद आणि वेदांग पारंगत होते.
ते वाचयित्वा पुण्याहमूहयित्वा च तं विधिम्। शास्त्रोक्तं पूजयामासुस्तद्देवयजनं महत्
त्यांनी पुण्यश्लोक पठण करून, विधिप्रमाणे सर्व विधी पार पाडले आणि त्या महान देवयज्ञस्थळी शास्त्रानुसार पूजा केली.
तत्र चक्रुरनुज्ञाताः शरणान्युत शिल्पिनः। गन्धवन्ति विशालानि वेश्मानीव दिवौकसाम्
तेथे, परवानगी घेऊन, कारागिरांनी विशाल आणि सुगंधी अशी निवासस्थाने बांधली, जणू काही ती देवांच्या घरांसारखीच होती.
तत आज्ञापयामास स राजा राजसत्तमः। सहदेवं तदा सद्यो मन्त्रिणं पुरुषर्षभः
मग तो राजा, राजांमध्ये श्रेष्ठ, सहदेव या आपल्या मंत्र्याला ताबडतोब आज्ञा दिली.
आमन्त्रणार्थं दूतांस्त्वं प्रेषयस्वाशुगान्द्रुतम्। उपश्रुत्य वचो राज्ञः स दूतान्प्राहिणोत्तदा
आमंत्रणासाठी दूतांना त्वरेने पाठव, असे राजाचे शब्द ऐकून सहदेवाने दूतांना लगेच पाठवले.
आमन्त्रयध्वं राष्ट्रेषु ब्राह्मणान्भूमिपानथ। विनाश्च मान्याञ्शूद्रांश्च सर्वानानयतेति च
राज्यांमध्ये ब्राह्मण आणि राजांना आमंत्रित करा; जे सन्मानास पात्र नाहीत आणि शूद्र, त्यांना वगळा; बाकी सर्वांना आणा.
ते सर्वान्पृथिवीपालान्पाण्डवेयस्य शासनात्। आमन्त्रयाम्बभूवुस्ते प्रेषयामास चापरान्
पांडवाच्या आज्ञेने त्यांनी पृथ्वीवरील सर्व राजांना आमंत्रित केले आणि इतरांकडेही दूत पाठवले.
दूताश्च वाहनैर्जग्भू राष्ट्राणि सुबहून्यपि। ततो युधिष्ठिरो राजा प्रेषयामास पाण्डवम्
दूतांनी वेगवेगळ्या वाहनांनी अनेक राज्यांमध्ये जाऊन पोहोचले; मग राजा युधिष्ठिराने पांडवाला पाठवले.
नकुलं हास्तिनपुरं भीष्माय भरतर्षभ। द्रोणाय धृतराष्ट्राय विदुराय कृपाय च। भ्रातृणां चैव सर्वेणां येऽनुरक्ता युधिष्ठिरे
नकुलाला हस्तिनापुरात, भीष्म, द्रोण, धृतराष्ट्र, विदुर, कृप आणि युधिष्ठिरावर प्रेम करणाऱ्या सर्व भावांकडे पाठवले.
ततस्ते तु यथाकालं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्। दीक्षयाञ्चक्रिरे विप्रा राजसूयाय भारत
नंतर योग्य वेळी, ब्राह्मणांनी कुंतीपुत्र युधिष्ठिराचा राजसूय यज्ञासाठी दीक्षा केली.
ज्येष्ठामूले अमावास्यां मृगाजिनसमावृतः। रौरवाजिनसंवीतो नवनीताक्तदेहवान्
ज्येष्ठ वृक्षाच्या मुळाशी अमावस्येला, मृगचर्म आणि रौरवचर्म घालून, ताज्या लोण्याने अंग लावलेला होता.
दीक्षितः स तु धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः। जगाम यज्ञायतनं वृतो विप्रैः सहस्रशः
अशी दीक्षा घेतलेला धर्मात्मा धर्मराज युधिष्ठिर, हजारो ब्राह्मणांसह यज्ञमंडपाकडे गेला.
भातृभिर्ज्ञातिभिश्चैव सुहृद्भिः सचिवैः सह। क्षत्रियैश्च मनुष्येन्द्रैर्नानादेशसमागतैः
भाऊ, नातेवाईक, मित्र, सल्लागार आणि वेगवेगळ्या प्रदेशांतून आलेले क्षत्रिय राजे यांच्या सोबत ते सर्वजण एकत्र आले.
अमात्यैश्च नरश्रेष्ठो धर्मो विग्रहवानिव। आजग्मुर्ब्राह्मणास्तत्र विषयेभ्यस्ततस्ततः
मंत्र्यांसह तो श्रेष्ठ पुरुष जणू धर्माचाच अवतार वाटत होता. अनेक प्रदेशांतील ब्राह्मणही तेथे आले.
सर्वविद्यासु निष्णाता वेदवेदाङ्गपारगाः। तेषामावसथांश्चक्रुर्धर्मराजस्य शासनात्
सर्व विद्या आणि वेद-वेदांगात पारंगत असलेल्या त्या ब्राह्मणांनी धर्मराजाच्या आज्ञेने आपापली निवासस्थाने उभारली.
बह्वन्नाच्छादनैर्युक्तान्सगणानां पृथक् पृथक्। सर्वर्तुगुणसम्पन्नाञ्शिल्पिनोऽथ सहस्रशः
त्या निवासस्थानांत भरपूर अन्न आणि वस्त्रे दिली गेली होती, प्रत्येक गटासाठी वेगवेगळी सोय होती. तसेच, हजारो कुशल कारागीर सर्व ऋतूंना अनुरूप गुणांनी तेथे उपस्थित होते.
तेषु ते न्यवसन्राजन्ब्राह्मणा नृपसत्कृताः। कथयन्तः कथा बह्वीः पश्यन्तो नटनर्तकान्
राजा, त्या ब्राह्मणांना सन्मानाने ठेवले गेले. तेथे ते विविध कथा सांगत आणि नृत्य-नाटकांचा आनंद घेत राहिले.
भुञ्जतां चैव विप्राणां वदतां च महास्वनः। अनिशं श्रूयते तत्र मुदितानां महात्मनाम्
ते ब्राह्मण जेवताना आणि बोलताना त्यांच्या आनंदी स्वरांचा मोठा गजर तेथे नेहमीच ऐकू येत असे.