प्रह्वः कृताञ्जलिस्तस्थौ किं कार्यमिति चाब्रवीत्। तं परिष्वज्य बाहुभ्यां मूर्ध्न्युपाघ्राय पाण्डवः
तो विनयाने हात जोडून उभा राहिला आणि म्हणाला, 'काय आज्ञा आहे?' पांडवाने त्याला दोन्ही हातांनी मिठी मारली आणि त्याच्या डोक्याचा सुगंध घेतला.
तं मेरुशिखराकारमागतं पाण्डुनन्दनः। पूजयित्वा सहामात्यः प्रीतो वाक्यमुवाच ह
जो मेरू पर्वताच्या शिखरासारखा दिसत होता, त्याचे पांडुपुत्राने आणि मंत्र्यांनी स्वागत केले आणि आनंदाने त्याच्याशी बोलू लागला.
गच्छ लङ्कां पुरीं वत्स करार्थं मम शासनात्। ।। तत्र दृष्ट्वा महात्मानं राक्षसेन्द्रं बिभीषणम्
'बाळा, माझ्या आज्ञेने लंका नगरीत जा; तिथे राक्षसांचा राजा विभीषण या महात्म्याला भेट.'
रत्नानि राजसूयार्थं विविधानि बहूनि च। उपादाय च सर्वाणि प्रत्यागच्छ महाबल
'राजसूय यज्ञासाठी तिथल्या सर्व प्रकारच्या मौल्यवान रत्ने घेऊन परत ये, हे बलाढ्या.'
पाण्डवेनैवमुक्तस्तु मुदा युक्तो घटोत्कचः। तथेत्युक्त्वा महाराज प्रतस्ये दक्षिणां दिशम्
पांडवाने असे सांगितल्यावर घटोत्कच आनंदाने म्हणाला, 'तसेच होईल, राजन,' आणि दक्षिण दिशेला निघाला.
प्रययौ दक्षिणं कृत्वा सहदेवं घटोत्कचः। लङ्कामभिमुको राजन्समुद्रं स व्यलोकयत्
घटोत्कचाने सहदेवाचा निरोप घेतला आणि राजा, तो लंका कडे जाण्यासाठी दक्षिणेकडे जाऊ लागला, समुद्राकडे पाहू लागला.
कूर्मग्राहझषाकीर्णं मीननक्रैस्तथाऽऽकुलम्। शुक्तिव्रातसमाकीर्णं शङ्कानां निचयाकुलम्
त्याने समुद्रात कासवे, मगर, मोठ्या मासे, शिंपले आणि शंखांच्या राशी पाहिल्या.
स दृष्ट्वा रामसेतुं च चिन्तयन्रामविक्रमम्।। गत्वा पारं समुद्रस्य दक्षिणं स घटोत्कचः
त्याने रामसेतू पाहिला आणि रामाच्या पराक्रमाचा विचार केला; मग घटोत्कच समुद्राच्या दक्षिण किनाऱ्यावर पोहोचला.
ददर्श लङ्कां राजेन्द्र नाकपृष्ठोपमां शुभाम्। प्राकारेणावृतां रम्यां शुभद्वारैश्च शोभिताम्
राजाधिराज, तिथे त्याने लंका नगरी पाहिली, जी आकाशाच्या शिखरासारखी सुंदर, भक्कम तटांनी वेढलेली आणि सुंदर दरवाजांनी सजलेली होती.
प्रासादैर्बहुसाहस्रैः श्वेतरक्तैश्च सङ्कुलाम्। दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादामुद्यानवनशोभिताम्
ती नगरी हजारो पांढऱ्या आणि लाल प्रासादांनी भरलेली, दिव्य ढोलांच्या गजराने निनादलेली आणि बगिचे-वनांनी शोभलेली होती.
सर्वकालफलैर्वृक्षैः पुष्पितैरुपशोभिताम्। पुष्पगन्धैश्च सङ्कीर्णां रमणीयमहारथाम्
सर्व ऋतूंमध्ये फळांनी लगडलेली, फुलांनी बहरलेली, फुलांच्या सुवासाने भरलेली आणि भव्य रथांनी शोभलेली ती नगरी फारच सुंदर दिसत होती.
नानारत्नैश्च सम्पूर्णामिन्द्रस्येवामरावतीम्। विवेश स पुरीं लङ्कां राक्षसैश्च निषेविताम्
विविध रत्नांनी भरलेली, इंद्राच्या अमरावतीसारखी, राक्षसांनी वसलेली ती लंका नगरी तो आत गेला.
ददर्श स पुरीं लङ्कां राक्षसैश्च निषेविताम्।। नानावेषधरान्दक्षान्नारीश्च प्रियदर्शनाः
तो लंका नगरी पाहिली, जिथे राक्षस वावरत होते, वेगवेगळ्या पोशाखातील कुशल पुरुष आणि देखण्या स्त्रिया तिथे दिसत होत्या.
दिव्यमाल्याम्बरधरा दिव्यभूषणभूषिताः। मदरक्तान्तनयनाः पीनश्रोणिपयोधराः
त्या स्त्रिया दिव्य हार आणि वस्त्रे घातलेली, दिव्य दागिन्यांनी सजलेली, मद्यामुळे डोळे लाल झालेले, भरदार कंबर आणि उन्नत वक्ष असलेल्या होत्या.
भैमसेनिं ततो दृष्ट्वा हृष्टास्ते विस्मयं गताः। आससाद गृहं राज्ञ इन्द्रस्य सदनोपमम्
भीमसेनाचा मुलगा तिथे दिसताच त्या सर्व आनंदित आणि आश्चर्यचकित झाल्या; तो राजाच्या, इंद्राच्या सदनासारख्या, महालाकडे गेला.
bकुरूणामृष्टबो राजा पाण्डुर्नाम महाबलः।। aकनीयांस्तस्य दायादः सहदेव इति श्रुतः। bतेनाहं प्रेषितो दूतः करार्थं कौरवस्य च
कौरवांचा राजा, मोठ्या बळाचा पांडू नावाचा, त्याचा धाकटा वारस सहदेव म्हणून ओळखला जातो; त्याने मला कौरवांच्या विवाहासाठी दूत म्हणून पाठवले आहे.
द्रष्टुमिच्छामि राजेनद्रं त्वं क्षिप्रं मां निवेदय
मला राजाची भेट घ्यायची आहे; तू लवकर मला त्याच्यापर्यंत पोहोचव.
तथेत्युक्त्वा विवेशाथ भवनं स निवेदकः। प्राञ्जलिः स्रवमाचष्ट स्रवां दूतगिरं तदा
'ठीक आहे' असे म्हणून तो सूचक महालात गेला आणि हात जोडून दूताचे बोलणे सांगितले.
द्वारपालवचः श्रुत्वा राक्षसेन्द्रो विभीषणः। उवाच वाक्यं धर्मात्मा समीपं मे प्रवेश्यताम्
दरवाजावरच्या रक्षकाचे बोलणे ऐकून, धर्मात्मा राक्षसांचा राजा विभीषण म्हणाला, 'त्याला माझ्या जवळ आणा.'
एवमुक्तस्तु राज्ञा स धर्मज्ञेन महात्मना। अथनिष्कम्य सम्भ्रान्तो द्वार्स्थोहैडिम्बमब्रवीत्
महान आणि धर्मज्ञ राजाने असे सांगितल्यावर, दरवाजावरचा रक्षक घाईने बाहेर गेला आणि हिडिंबाला सांगितले.
एहि दूत नृपं द्रष्टुं क्षिप्रं प्रविश च स्वयम्। द्वारपालवचः श्रुत्वा प्रविवेश घटोत्कचः
'ए दूत, राजाला भेटायला लवकर आत जा,' असे दरवाजावरच्या रक्षकाने सांगितल्यावर घटोत्कच आत गेला.
स प्रविश्य ददर्शाथ राक्षसेन्द्रस्य मन्दिरम्। ततः कैलाससङ्काशं तत्पकाञ्चनतोरणम्
तो आत गेला आणि राक्षसांच्या राजाचा कैलास पर्वतासारखा, सोन्याच्या कमानींनी सजलेला महाल पाहिला.
प्राकारेण परिक्षिप्तं गोपुरैश्चापि शोभितम्। हर्म्यप्रासादसम्बाधं नानारत्नोपशोभितम्
मजबूत तटांनी वेढलेला, मनोऱ्यांनी शोभलेला, महाल आणि प्रासादांनी भरलेला, विविध रत्नांनी सजलेला तो महाल होता.
काञ्चनैस्तापनीयैश्च स्फाटिकै राजतैरपि। वज्रवैडूर्यजुष्टैश्च स्तम्भैश्च सुमनोहरैः
सोन्याचे, शुद्ध सोन्याचे, स्फटिकाचे, चांदीचे आणि वज्र व वैडूर्याच्या सुंदर खांबांनी सजलेला तो महाल होता.
नानाध्वजपताकाभिर्युक्तं मणिविचित्रितम्। चित्रमाल्यावृतं रम्यं तप्तकाञ्चनवेदिकम्
अनेक ध्वज आणि पताका, रत्नांची सजावट, फुलांच्या माळांनी आच्छादलेला, रमणीय आणि तळपत्या सोन्याच्या वेदीने युक्त असा तो महाल होता.
स दृष्ट्वा तत्र सर्वं च भैमसेनिर्मनोहरम्। प्रविशन्नेव हैडिम्बः शुश्राव मधुरस्वरम्
भीमसेनाचा मुलगा हे सर्व मनोहारी दृश्य पाहताना, आत जात असतानाच त्याच्या कानावर गोड स्वर पडला.
तन्त्रीगीतसमाकीर्णं समतालमिताक्षरम्। दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादं वादित्रसततं शुभम्
तिथे वीणेच्या गाण्यांनी, समतोल ताल आणि शब्दांनी, दिव्य डमरू आणि सतत वाजणाऱ्या शुभ वाद्यांच्या निनादांनी वातावरण भरलेले होते.
स श्रुत्वा मधुरं शब्दं प्रीतिमानभवत्तदा। ततो विगाह्य हैडिम्बो बहुकक्ष्यां मनोरमाम्
तो गोड आवाज ऐकून हिडिंबा आनंदित झाला; मग तो त्या अनेक अंगणांनी आणि रम्य अशा महालात गेला.
स ददर्श महात्मानं द्वार्स्थेन सह भारत। तं विभीषणमासीनं काञ्चने परमासने
त्याने त्या महान आत्म्याला दाराशी बसलेल्या द्वारपालासोबत पाहिले, भारत. तो विभीषण सुवर्णाच्या उत्तम सिंहासनावर बसलेला होता.
दिवि भास्करसङ्काशं मुक्तामणिविभूषितम्। दिव्याभरणचित्राङ्गं दिव्यरूपधरं विभुम्
तो आकाशात सूर्यासारखा तेजस्वी दिसत होता, मोत्यांनी व रत्नांनी सजलेला, दिव्य दागिन्यांनी सुशोभित शरीर, दिव्य रूप धारण केलेला तो प्रभू होता.