धर्मराजाय तत्पार्थो धनं सर्वं सवाहनम्। न्यवेदयदनुज्ञातस्तेन राज्ञा गृहान्ययौ
मग त्या राजाने परवानगी दिल्यावर, पार्थाने सगळी संपत्ती आणि वाहने धर्मराजाकडे सादर केली आणि नंतर आपल्या घराकडे गेला.
एतस्मिन्नेव काले तु भीमसेनोऽपि वीर्यवान्। धर्मराजमनुज्ञाप्य ययौ प्राचीं दिशं प्रति।। 5
त्याच वेळी, बलवान भीमसेनाने धर्मराजाची परवानगी घेऊन पूर्व दिशेला निघाला.
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना। हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान्
तो मोठ्या सैन्यासह, हत्ती, घोडे आणि रथांनी भरलेल्या, परकीय राज्यांना जिंकत, आपल्या तेजाने सगळ्यांना थक्क करत पुढे गेला.
वृतो भरतशार्दूलो द्विषच्छोकविवर्धनः। स गत्वा नरशार्दूलः पञ्चालानां पुरं महत्
भरतवंशातील वाघासारखा तो पुरुष, शत्रूंच्या दुःखात भर घालणारा, वीरांच्या वेढ्यात, पंचाळांच्या मोठ्या नगरीकडे गेला.
पञ्चालान्विविधोपायैः सान्त्वयामास पाण्डवः। `किञ्चित्करं समादाय विदेहानां पुरं ययौ'।। ततः स गण्डकाञ्शूरो विदेहान्भरतर्षभः
पांडवाने वेगवेगळ्या उपायांनी पंचाळांना आपलेसे केले आणि त्यांच्याकडून काही कर घेतल्यानंतर, तो विदेहांच्या नगरीकडे गेला. मग गांडाक प्रदेशातील तो वीर, भरतवंशातील श्रेष्ठ, विदेहांकडे निघाला.
विजित्याल्पेन कालेन दशार्णानजयत्प्रभुः। तत्र दाशार्णको राजा सुधर्मा रोमहर्षणम्। कृतवान्भीमसेनेम महद्युद्धं निरायुधम्
थोड्याच वेळात त्याने दशार्ण देश जिंकला. तिथे दशार्णांचा राजा सुदर्मा याने भीमसेनासोबत मोठे, शस्त्राशिवाय पण रोमांचक युद्ध केले.
भीमसेनस्तु तद्दृष्ट्वा तस्य कर्म महात्मनः। अधिसेनापतिं चक्रे सुधर्माणं महाबलम्
त्या महात्म्याच्या कर्तृत्वाने प्रभावित होऊन, भीमसेनाने बलवान सुदर्माला आपला सेनापती नेमला.
ततः प्राचीं दिशं भीमो ययौ भीमपराक्रमः। सैन्येन महता राजन्कम्पयन्निव मेदिनीम्
मग भीम, आपल्या प्रचंड पराक्रमाने आणि मोठ्या सैन्यासह, पृथ्वीला जणू काही हलवत पूर्वेकडे निघाला.
सोऽश्वमेधेश्वरं राजन्रोचमानं सहानुगम्। जिगाय समरे वीरो बलेन बलिनां वरः
मग, राजन, त्या वीराने, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, अश्वमेधेश्वर राजाला आणि त्याच्या अनुयायांना युद्धात आपल्या सामर्थ्याने हरवले.
स तं निर्जित्य कौन्तेयो नातितीव्रेण कर्मणा। पूर्वदेशं महावीर्यं विजिग्ये कुरनन्दनः
कुंतीपुत्राने फारसे कष्ट न घेता त्याला जिंकले आणि मग, कुरुवंशाच्या आनंदा, पूर्वेकडील प्रदेश जिंकला.
ततो दक्षिणमागम्य पुलिन्दनगरं महत्। सुकुमारं वशे चक्रे सुमित्रं च नराधिपम्
मग दक्षिणेकडे जाऊन, पुलिंदांच्या मोठ्या नगरीत, त्याने सुकुमार आणि राजा सुमित्र यांना आपल्या अधीन केले.
ततस्तु धर्मराजस्य शासनाद्भरतर्षभः। शिशुपालं महावीर्यमभ्यगाज्जनमेजय
नंतर, धर्मराजाच्या आज्ञेने, भरतवंशातील श्रेष्ठ भीमसेन, महाबलवान शिशुपालाकडे गेला, हे जनमेजय.
चेदिराजोऽपि तच्छ्रुत्वा पाण्डवस्य चिकीर्षितम्। उपनिष्कम्य नगरात्प्रत्यगृह्णात्परन्तप
पांडवाचा हेतू कळताच, शत्रूंचा संहार करणारा चेदिराजा आपल्या नगरीतून बाहेर आला आणि त्याचे स्वागत केले.
तौ समेत्य महाराज कुरुचेदिवृषौ तदा। उभयोरात्मकुलयोः कौशलं पर्यपृच्छताम्
मग, राजन, कुरु आणि चेदि या दोन्ही वंशातील श्रेष्ठ वीर भेटले आणि एकमेकांच्या कुटुंबाची चौकशी केली.
ततो निवेद्य तद्राष्ट्रं चेदिराजो विशाम्पते। उवाच भीमं प्रहसन्किमिदं कुरुषेऽनघ
मग आपले राज्य सांगून, चेदिराजाने हसत भीमाला विचारले, 'हे निष्पापा, तू हे काय करतो आहेस?'
तस्य भीमस्तदाचख्यौ धर्मराजचिकीर्षितम्। स च तं प्रतिगृह्यैव तथा चक्रे नराधिपः
भीमाने त्याला धर्मराजाचा हेतू सांगितला आणि त्या राजाने ते मान्य करून तसेच केले.
ततो भीमस्तत्र राजन्निषित्वा त्रिदशाः क्षपाः। सत्कृतः शिशुपालेन ययौ सबलवाहनः
मग, राजन, भीमाने तिथे तीन रात्री घालवल्या. शिशुपालाने त्याचा आदर केला आणि मग भीम आपले सैन्य व वाहने घेऊन पुढे निघाला.
ततः कुमारविषये श्रेणिमन्तमथाजयत्। कोसलाधिपतिं चैव बृहद्बलमरिन्दमः
नंतर, कुमारांच्या प्रदेशात, त्याने श्रेणिमंताला आणि कोसलांचा राजा बृहद्बल यांना जिंकले.
अयोध्यायां तु धर्मज्ञं दीर्घयज्ञं महाबलम्। अजयत्णण्डवश्रेष्ठो नातितीव्रेण कर्मणा
अयोध्येत धर्म जाणणारा, बलवान आणि नंदवांमध्ये श्रेष्ठ असलेला दीर्घयज्ञ, फारसे कष्ट न घेता हरवला.
ततो गोपालकक्षं च सोत्तरानपि कोसलान्। मल्लानामधिपं चैव पार्थिवं चाजयत्प्रभुः
नंतर त्याने गोपालकक्ष, उत्तरेकडील कोसल, मल्लांचा प्रमुख आणि राजाही जिंकले.
ततो हिमवतः पार्श्वं समभ्येत्य जलोद्भवम्। सर्वमल्पेन कालेन देशं चक्रे वशं बली
त्यानंतर हिमालयाच्या कडेला, पाण्यातून निर्माण झालेल्या प्रदेशात जाऊन, त्या बलाढ्याने थोड्याच वेळात सारा देश आपल्या ताब्यात घेतला.
एवं बहुविधान्देशान्विजिग्ये भरतर्षभः। भल्लाटमभितो जिग्ये शुक्तिमन्तं च पर्वतम्
अशा प्रकारे भरतवंशातील श्रेष्ठाने अनेक प्रदेश जिंकले; त्याने भल्लाट आणि शुक्तिमान नावाचा पर्वतही जिंकला.
पाण्डवः सुमहावीर्यो बलेन बलिनां वरः। स काशिराजं समरे सुबाहुमनिवर्तिनम्
अत्यंत पराक्रमी आणि बलवान पांडवाने, आपल्या बळावर, युद्धात मागे हटवणे कठीण असलेल्या काशीच्या राजालाही हरवले.
वशे चक्रे महाबाहुर्भीमो भीमपराक्रमः। ततः सुपार्श्वमभितस्तथा राजपतिं क्रथम्
महाबाहू, भीषण पराक्रम असलेला भीमाने त्याला आपल्या अधीन केले आणि मग सुपार्श्व व राजा क्रथालाही तसाच जिंकले.
युध्यमानं बालत्सङ्ख्ये विजिग्ये पाण्डवर्षभः। ततो मत्स्यान्महातेजा मलदांश्च महाबलान्
पांडवांमधील श्रेष्ठाने युद्धात बालत्संख्याला हरवले आणि मग तेजस्वी असलेल्या मत्स्य व बलाढ्य मलदांनाही जिंकले.
अनघानभयांश्चैव पशुभूमिं च सर्वशः। निवृत्य च महाबाहुर्मदधारं महीधरम्
त्याने निष्कलंक, निर्भय लोकांना आणि संपूर्ण पशुभूमीलाही जिंकले; नंतर महाबाहूने मदधार नावाचा पर्वतही आपल्या ताब्यात घेतला.
सोमधेयांश्च निर्जित्य प्रत्ययावुत्तरामुखः। वत्सभूमिं च कौन्तेयो विजिग्ये बलवान्बलात्
सोमधेयांना जिंकून, उत्तरेकडे आत्मविश्वासाने वळून, बलवान कुंतीपुत्राने वत्सांची भूमीही बळाने जिंकली.
भर्गाणामधिपं चैव निषादाधिपतिं तथा। विजिग्ये भूमिपालांश्च ममिमत्प्रमुखान्बहून्
त्याने भर्गांचा प्रमुख, निषादांचा राजा आणि ममिमत प्रमुख असलेल्या अनेक राजांनाही जिंकले.
ततो दक्षिणमल्लांश्च भोगवन्तं च पर्वतम्। तरसैवाजयद्भीमो नातितीव्रेण कर्मणा
नंतर भीमाने दक्षिणेकडील मल्ल आणि संपन्न पर्वत यांना फारसे कष्ट न घेता पटकन हरवले.
शर्मकान्वर्मकांश्चैव व्यजयत्सान्त्वपूर्वकम्। वैदेहकं च राजानं जनकं जगतीपतिम्
त्याने शमक आणि वर्मक यांना सौम्य शब्दांनी जिंकले आणि विदेहाचा राजा, जनक, या पृथ्वीच्या अधिपतीलाही हरवले.