स विनिर्जित्य सङ्ग्रामे हिमवन्तं सनिष्कृटम्। श्वेतपर्वतमासाद्य न्यविशत्पुरुषर्षभः
रणात विजय मिळवून, हिमालयातील दुर्गम मार्ग ओलांडून, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या अर्जुनाने शुभ्र पर्वत गाठून तिथे विश्रांती घेतली.
स श्वेतपर्वतं वीरः समतिक्रम्य वीर्यवान्। देशं किम्पुरुषावासं द्रुमपुत्रेण रक्षितम्
तो वीर आणि सामर्थ्यशाली अर्जुन शुभ्र पर्वत ओलांडून, झाडाच्या पुत्राने राखलेल्या किम्पुरुषांच्या प्रदेशात पोहोचला.
महता सन्निपातेन क्षत्रियान्तकरेण ह। अजयत्पाण्डवश्रेष्ठः करे चैनं न्यवेशयत्
त्या प्रचंड आणि घातक संग्रामात, पांडवश्रेष्ठ अर्जुनाने त्याला जिंकून आपल्या अधीन केले.
तं जित्वा हाटकं नाम देशं गुह्यकरक्षितम्। पाकशासनिरव्यग्रः सहसैन्यः समासदत्
त्याला जिंकल्यावर, पांडवांचा स्वामी अर्जुन आपल्या सैन्यासह, गुह्यकांनी राखलेल्या हाटक नावाच्या प्रदेशात निर्धास्तपणे गेला.
तांस्तु सान्त्वेन निर्जित्य मानसं सर उत्तमम्। ऋषिकुल्यास्तथा सर्वा ददर्श कुरुनन्दनः
त्यांना शांततेने जिंकून, तो उत्तम मानस सरोवरापर्यंत पोहोचला आणि सर्व ऋषिकुंड पाहिले, हे कुरुनंदना.
सरो मानसमासाद्य हाटकानभितः प्रभुः। गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्पाण्डवस्ततः
हाटकांच्या जवळ मानस सरोवर गाठून, त्या प्रभूने नंतर गंधर्वांनी राखलेल्या प्रदेशालाही जिंकले.
तत्र तित्तिरिकल्माषान्मण्डूकाख्यान्हयोत्तमान्। लेभे स करसमत्यन्तं गन्धर्वनगरात्तदा
तिथे, गंधर्वनगरातून त्याने करासाठी तित्तिरी, कल्माष आणि मंडूक नावाचे उत्तम घोडे मिळवले.
हेमकूटमथासाद्य न्यवसत्फल्गुनस्तदा। तं हेमकूटं राजेन्द्र समतिक्रम्य पाण्डवः
नंतर फाल्गुनाने हेमकूट पर्वत गाठून तिथे काही काळ वास्तव्य केले; आणि मग, हे राजेंद्र, पांडव अर्जुनाने तो हेमकूट पर्वतही ओलांडला.
हरिवर्षं विवेशाथ सैन्येन महता वृतः। तत्र पार्थो ददर्शाथ बहूनिह मनोरमान्
हरिवर्षात तो मोठ्या सैन्यासह गेला; तिथे पार्थाने अनेक रम्य दृश्ये पाहिली.
नगरान्सवनांश्चैव नदीश्च विमलोदकाः। पुरुषान्देवकल्पांश्च नारीश्च प्रियदर्शनाः
त्याने तिथे सुंदर नगरे, बागा, स्वच्छ पाण्याच्या नद्या, देवांसारखे पुरुष आणि आकर्षक स्त्रिया पाहिल्या.
तान्सर्वास्तत्र दृष्ट्वाऽथ मुदा युक्तो धनञ्जयटः। वशे चक्रे स रत्नानि लेभे च सुबहूनि च
धनंजयाने ती सर्व दृश्ये पाहून मनापासून आनंद घेतला; त्याने त्यांना आपल्या अधीन केले आणि भरपूर मौल्यवान रत्ने मिळवली.
ततो निषधमासाद्य गिरिस्थानजयत्प्रभुः। अथ राजन्नतिक्रम्य निषधं शैलमायतम्
नंतर तो निषध पर्वत प्रदेशात पोहोचला आणि त्या प्रदेशावर विजय मिळवला; मग, राजन, विशाल निषध पर्वत ओलांडून पुढे गेला.
विवेश मध्यमं वर्षं पार्थो दिव्यमिलावृतम्। तत्र दिव्योपमान्दिव्यान्पुरुषान्देवदर्शनान्
पार्थाने दिव्य बागांनी सजलेला मध्यवर्ती प्रदेश गाठला; तिथे त्याने देवांसारखे तेजस्वी पुरुष पाहिले.
अदृष्टपूर्वान्सुभगान्स ददर्श धनञ्जयः। सदनानि च शुभ्राणि नारीश्चाप्सरसंनिभाः
धनंजयाने तिथे पूर्वी कधीही न पाहिलेले, भाग्यवान आणि अद्भुत जीव, शुभ्र निवासस्थानं आणि अप्सरांसारख्या सुंदर स्त्रिया पाहिल्या.
दृष्ट्वा तानजयद्रम्यान्स तैश्च ददृशे तदा। जित्वा च तान्महाभागान्करे च विनिवेश्य च
त्या रम्य लोकांना पाहून अर्जुनही त्यांच्याकडून पाहिला गेला; त्याने त्या महान लोकांवर विजय मिळवून त्यांना आपल्या अधीन केले.
रत्नान्यादाय दिव्यानि भूषणान्यासनैः सह। उदीचीमथ राजेन्द्र ययौ पार्थो मुदाऽन्वितः
तो दिव्य रत्ने, दागिने आणि आसने घेऊन, आनंदाने उत्तरेकडे निघाला, राजेंद्र.
स ददर्श ततो मेरुं शिखरीणां प्रभुं महत्। तं काञ्चनमयं दिव्यं चतुर्वणं दुरासदम्
नंतर त्याने मेरू पर्वत पाहिला, जो सर्व शिखरांचा स्वामी, विशाल, सोन्याचा, दिव्य आणि चौकोनी असून जवळ जाण्यास कठीण आहे.
उन्नतं शतसाहस्रं योजनानां तु सुस्थितम्। ज्वलन्तमचलं मेरुं तेजोराशिमनुत्तमम्
तो मेरू पर्वत उंच, शंभर हजार योजनांपर्यंत पोहोचणारा, स्थिर आणि तेजाने प्रज्वलित असा अद्वितीय तेजाचा समूह आहे.
आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः। काञ्चनाभरणं दिव्यदेवगन्धर्वसेवितम्
त्याच्या सोन्याच्या उजळ शिखरांनी सूर्याच्या प्रकाशाला जणू पकडून ठेवले आहे; तो सोन्याच्या अलंकारांनी सजलेला असून, देव आणि गंधर्व त्याची सेवा करतात.
अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनैः। व्यालैराचरितं धोरैर्दिव्यौषधिविदीपितम्
तो पर्वत अमाप, अधर्मी लोकांना जिंकता न येणारा, सर्प आणि भयंकर प्राण्यांनी भरलेला, दिव्य औषधींनी उजळलेला आहे.
स्वर्गमावृत्य तिष्ठन्तमुच्छ्रायेण महागिरिम्। अगम्यं मनसाप्यन्यैर्नदीवृक्षसमन्वितम्
तो महान पर्वत, उंचीने स्वर्गाला भिडलेला, नद्या आणि झाडांनी वेढलेला, इतरांसाठी मनातही पोहोचता न येणारा आहे.
नानाविहगसङ्घैश्च नादितं सुमनोहरैः। तं दृष्टा फल्गुनो मेरुं प्रीतिमानभवत्तदा
अनेक सुंदर पक्ष्यांच्या थव्यांनी गुंजणारा तो मेरू पाहून फाल्गुनाचा मन आनंदाने भरून गेले.
मेरोरिलावृतं दिव्यं सर्वतः परिमण्डितम्। मेरोस्तु दक्षिणे पार्श्वे जम्बूर्नाम वनस्पतिः
मेरूच्या सभोवती दिव्य इलावृत प्रदेश सर्व बाजूंनी सुंदरपणे सजलेला आहे; मेरूच्या दक्षिण बाजूला जांभू नावाचे झाड उभे आहे.
नित्यपुष्पफलोपेवः सिद्धचारणसेवितः। आस्वर्गमुच्छ्रिता राजंस्तस्य शाखा वनस्पतेः
ते झाड नेहमी फुलांनी व फळांनी बहरलेले, सिद्ध आणि चारण यांच्या सेवेत असते; त्याच्या फांद्या, राजन, स्वर्गापर्यंत पोहोचतात.
यस्य नाम्ना त्विदं द्वीपं जन्बूद्वीपमिति स्मृतम्। तां च जम्बूं ददर्शाथ सव्यसाची परन्तपः
त्याच्याच नावावरून या द्वीपाला जांभूद्वीप असे म्हणतात; आणि सव्यसाची, शत्रूंचा संहार करणारा, त्या जांभू वृक्षाचे दर्शन घेतले.
तौ दृष्ट्वाऽप्रतिमौ लोके जम्बूं मेरुं च संस्थितौ। प्रतीमानभवद्राजन्सर्वतः स विलोकयन्
जगात अद्वितीय असे जांभू वृक्ष आणि मेरू पर्वत एकत्र उभे असलेले पाहून, राजा सर्व बाजूंनी पाहत आश्चर्यचकित झाला.
तत्र लेभे ततो जिष्णुः सिद्धैर्दिव्यैश्च चारणैः। रत्नानि बहुसाहस्रं दत्तान्याभरणानि च
तेथे अर्जुनाला सिद्ध आणि दिव्य चारणांनी हजारो मौल्यवान रत्ने आणि दागिने दिली.
वासांसि च महार्हाणि तत्र लब्ध्वाऽर्जुनस्तदा। आमन्त्रयित्वा तान्सर्वान्यज्ञमुद्दिश्य वै गुरोः
तेथे अर्जुनाने अतिशय मौल्यवान वस्त्रे मिळवली आणि सर्वांना गुरूंसाठीच्या यज्ञाबद्दल सांगितले.
अथादाय बहून्रत्नान्गमनाययोपचक्रमे। मेरुं प्रदक्षिणीकृत्य प्रवतप्रवरं प्रभुः
मग त्याने अनेक रत्ने घेतली आणि प्रवासाला सुरुवात केली; त्या पराक्रमीने मेरू पर्वताची प्रदक्षिणा केली.
ययौ जम्बूनदीतीरे नदीं श्रेष्ठां विलोकयन्। स तां मनोरमां दिव्यां जम्बूस्वादुरसावहाम्
तो जांभू नदीच्या काठी गेला आणि ती सुंदर, दिव्य, जांभू फळासारख्या गोड पाण्याची उत्तम नदी पाहिली.