तदा क्षात्रं विदित्वाऽस्य पृथिवीविजयं प्रति। अमर्षात्पार्थिवेन्द्राणां तं समेयाय वारयत्
त्याच्या पृथ्वीविजयाच्या राजसत्तेला ओळखून, राजाधिराजांच्या मनात असूया निर्माण झाली आणि त्यांनी त्याला रोखण्यासाठी एकत्र येण्याचे ठरवले.
तत्समेत्य भुवः क्षात्रं रथनागाश्वपत्तिमत्। अभ्ययात्पार्थिवं जिष्णुं मोघं कर्तुं जनाधिप
सर्व राजांची सैन्ये, रथ, हत्ती, घोडे आणि पायदळ घेऊन, विजयी राजपुत्राला पराभूत करण्याच्या उद्देशाने एकत्र आली.
तत्पार्थः पार्थिवं क्षात्रं युयुत्सुं परमाहवे। प्रत्युद्ययौ महाबाहुस्तरसा पाकशासनिः
मग महाबाहू पार्था, वज्रधारी, युद्धासाठी उत्सुक असलेल्या त्या राजसैन्याला मोठ्या वेगाने सामोरा गेला.
तद्भग्रं पार्थिवं क्षात्रं पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा। वायुनेव घनानीकं तूलीभूतं ययौ दिशः
पार्थाच्या निष्कलंक कृत्यांनी ते राजसैन्य तुटून, वाऱ्याने ढगांचा समूह जसा विखुरतो तशी सर्व दिशांना पळाले.
तज्जित्वा पार्थिवं क्षात्रं समरे परवीरहा। ययौ तदा वशे कर्तुमुदीचीं पाण्डुनन्दनः
समोरच्या वीरांना युद्धात हरवून, पांडूंचा पुत्र शत्रूंचा संहार करणारा, त्या वेळी उत्तरेकडील प्रदेश आपल्या अधीन करण्यासाठी पुढे गेला.
पूर्वं कुलिङ्गविषये वशे चक्रे महीपतिम्। धनञ्जयो महाबाहुर्नातितीव्रेण कर्मणा
सर्वप्रथम, कुलिंगांच्या प्रदेशात, बलवान धनंजयाने त्या राजाला फार कठोरपणे न वागता आपल्या अधीन केले.
तेनैव सहितः प्रायाज्जिष्णुः साल्वपुरं प्रति। स साल्वपुरमासाद्य साल्वराजं धनञ्जयटः
त्याच्यासोबतच जिष्णूने साल्वा नगरीकडे कूच केले; तेथे पोहोचल्यावर धनंजयाने साल्वा राजाचा सामना केला.
विक्रमेणोग्रधन्वानं वशे चक्रे महामनाः। तं पार्थः सहसा जित्वा द्युमत्सेनं महीश्वरम्
पराक्रमाने, मोठ्या मनाचा पार्थाने त्या भयंकर धनुर्धार्याला आपल्या वशात केले; आणि क्षणातच त्याने द्युमत्सेन या भूमिपतीला जिंकले.
कृत्वा स सैनिकं प्रायात्कटदेशमरिन्दमः। तत्र पार्थो रणे जिष्णुः सुनाभं वसुधाधिपम्
हे सर्व करून, शत्रूंचा संहार करणारा आपल्या सैन्यासह कट प्रदेशाकडे गेला; तिथे युद्धात पार्थ, जिष्णूने, सुन्हाभ या राजालाही हरवले.
विक्रमेण वशे कृत्वा कृतवाननुसैनिकम्। एतेन सहितो राजन्सव्यसाची परन्तपः
पराक्रमाने त्याने सुन्हाभ व त्याचे सैन्य आपल्या ताब्यात घेतले; आणि मग, राजन, त्या सुन्हाभासोबतच सव्यसाची, शत्रूंचा दाह करणारा, पुढे निघाला.
विजिग्ये शाकलद्वीपे प्रतिविन्ध्यं च पार्थिवम्। कलद्वीपवासाश्च सप्तद्वीपेषु ये नृपाः
त्याने शाकलद्वीपातील प्रतिविंध्य राजाला जिंकले, तसेच कलद्वीपातील आणि सातही द्वीपांतील इतर राजेही त्याने पराभूत केले.
अर्जुनस्य च सैन्यस्थैर्विग्रहस्तुमुलोऽभवत्। तान्सर्वानजयत्पार्तो धर्मराजप्रियेप्सया
अर्जुनाच्या सैन्याशी आणि त्या राजांमध्ये मोठा संघर्ष झाला; पण धर्मराजाला आनंद मिळावा म्हणून पार्थाने सर्वांना जिंकले.
तैरेव सहितः सर्वैः प्रग्ज्योतिषमुपाद्रवत्
त्या सर्वांना सोबत घेऊन तो प्राग्ज्योतिष या प्रदेशाकडे निघाला.
तत्र राजा महानासीद्भगदत्तो विशाम्पते। तेनासीत्सुमहद्युद्धं पाण्डवस्य महात्मनः
तेथे भगीदत्त नावाचा मोठा राजा होता; त्याच्याशी, त्या महान आत्म्याच्या पांडवाने प्रचंड युद्ध केले.
स किरातैश्च चीनैश्च वृतः प्राग्ज्योतिषोऽभवत्। अन्यैश्च बहुभिर्योधैः सागरानुपवासिभिः
प्राग्ज्योतिषचा भगीदत्त किरात, चीन आणि समुद्रकिनारी राहणाऱ्या अनेक योद्ध्यांनी वेढलेला होता.
ततः स दिवसानष्टौ योधयित्वा धनञ्जयम्। प्रहसन्नब्रवीद्राजा सङ्ग्रामविगतक्रमम्
मग आठ दिवस धनंजयाशी युद्ध करून, जेव्हा युद्ध थंडावले, तेव्हा तो राजा हसत म्हणाला—
उपपन्नं महाबाहो त्वयि कौरवनन्दन। पाकशासनदायादे वीर्यमाहवशोभिनि
हे महाबाहो, कौरवांचा आनंद, युद्धात देवेंद्राचा वारस म्हणून तुझ्यात असलेले शौर्य अगदी योग्यच आहे.
अहं सखा महेन्द्रस्य शक्रादनवरो रणे। न शक्ष्यामि च ते तात स्थातुं प्रमुखतो युधि
मी इंद्राचा मित्र आहे आणि युद्धात शक्रापेक्षा कमी नाही; तरीही, मुला, तुझ्यासमोर उभा राहणे मला शक्य नाही.
त्वमीप्सितं पाण्डवेयं ब्रूहि किं करवाणि ते। यद्वक्ष्यसि महाबाहो तत्करिष्यामि पुत्रक
हे पांडवपुत्र, तुला जे हवे ते सांग, मी काय करू? महाबाहो, तू जे सांगशील ते मी नक्कीच करीन, मुला.
कुरूणामृषभो राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः। धर्मज्ञः सत्यसन्धश्च यज्वा विपुलदक्षिणः
कुरूंच्या वंशातील राजा, धर्मपुत्र युधिष्ठिर, धर्मज्ञ, सत्यव्रती, यज्ञ करणारा आणि उदार आहे.
तस्य पार्थिवतामीप्से करस्तस्मै प्रदीयताम्। भवान्पितृसखश्चैव प्रीयमाणो मयापि च। ततो नाज्ञापयामि त्वां प्रीतिपूर्वं प्रदीयताम्
त्याच्यासाठी मी राजसत्ता मागतो; त्याला कर द्यावा. तुम्ही माझ्या वडिलांचे मित्र आणि मलाही प्रिय आहात; म्हणून मी आज्ञा देत नाही, प्रेमानेच द्या.
कुन्तीमातर्यथा मे त्वं तथा राजा युधिष्ठिरः। सर्वमेतत्करिष्यामि किं चान्यत्करवाणि ते
जसे तुम्ही मला माझ्या आई कुंतीसारखे आहात, तसेच राजा युधिष्ठिरही आहे; मी हे सर्व करीन, आणखी काही हवे असल्यास तेही सांगा.
एवमुक्तः प्रत्युवाच भगदत्तं धनञ्जयः। अनेनैव कृतं सर्वं भविष्यत्यनुजानता
अशा प्रकारे भगदत्ताने विचारल्यावर धनंजय म्हणाला, "हे सर्व तुझ्या संमतीनेच घडले आहे."
तं विजित्य महाबाहुः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः। प्रययावुत्तरां तस्माद्दिशं धनदपालिताम्
कुंतीपुत्र धनंजयाने त्याला जिंकून घेतले आणि कुबेराच्या रक्षणाखाली असलेल्या उत्तरेकडे निघाला.
अन्तर्गिरिं च कौन्तेयस्तथैव च बहिर्गिरिम्। तथैवोपगिरं चैव विजिग्ये पुरुषर्षभः
कुंतीपुत्र, श्रेष्ठ पुरुष, याने आतले डोंगर, बाहेरचे डोंगर आणि उपगिरी हे सगळे जिंकले.
विजित्य पर्वतान्सर्वान्ये च तत्र नराधिपाः। तान्वशे स्थापयित्वा स धनान्यादाय सर्वशः
त्या डोंगरांवरचे आणि तिथल्या राजांना जिंकून, त्यांना आपल्या अधीन करून, त्यांची सर्व संपत्ती घेतली.
तैरेव सहितः सर्वैरनुरज्य च तान्नुपान्। उलूकवासिनं राजन्बृहन्तमुपजग्मिवान्
त्या सर्व राजांना आपल्यासोबत घेऊन, त्यांची मर्जी जिंकून, तो राजन, उलूकांचा राजा बृहंत याच्याकडे गेला.
मृदङ्गवरनादेन रथनेमिस्वनेन च। हस्तिनां च निनादेन कम्पयन्वसुधामिमाम्
उत्तम मृदंगांचा गजर, रथांच्या चाकांचा आवाज आणि हत्तींच्या गर्जनेने त्याने ही पृथ्वी हादरवली.
ततो बृहन्तस्त्वरितो बलेन चतुरङ्गिणा। निष्क्रम्य नगरात्तस्माद्योधयामास फाल्गुनम्
तेव्हा बृहंत, चौफेर सैन्य घेऊन, घाईने नगरातून बाहेर पडला आणि फाल्गुनाशी युद्ध करू लागला.
सुमहान्सन्निपातोऽभूद्धनञ्जयबृहन्तयोः। न शशाक बृहन्तस्तु सोढुं पाण्डवविक्रमम्
धनंजय आणि बृहंत यांच्यात मोठे युद्ध झाले; पण बृहंत पांडवाच्या पराक्रमास तोंड देऊ शकला नाही.