धनञ्जयवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः स्निग्धगम्भीरनादिन्यां तं गिरा प्रत्यभाषत
धनंजयाचे शब्द ऐकून धर्मराज युधिष्ठिराने मृदू आणि गंभीर आवाजात त्याला उत्तर दिले.
स्वस्ति वाच्यार्हतो विप्रान्प्रयाहि भरतर्षभ। दुर्हृदामप्रहर्षाय सुहृदां नन्दनाय च
हे भरतश्रेष्ठ, योग्य ब्राह्मणांकडून शुभाशीर्वाद घे आणि शत्रूंच्या दुःखासाठी, मित्रांच्या आनंदासाठी प्रस्थान कर.
विजयस्ते ध्रुवं पार्थ प्रियं काममवाप्स्यसि। इत्युक्तः प्रययौ पार्थः सैन्येन महता वृतः
पार्था, तुझा विजय निश्चित आहे; तुला हवे ते मिळेलच. असे म्हणून पार्था मोठ्या सैन्यासह निघून गेला.
अग्निदत्तेन दिव्येन रथेनाद्भुतकर्मणा। तथैव भीमसेनोऽपि यमौ च पुरुषर्षभौ
अग्नीने दिलेल्या अद्भुत दिव्य रथावर, भीमसेन आणि यमपुत्र दोघेही, हे पुरुषश्रेष्ठ, तसेच निघाले.
ससैन्याः प्रययुः सर्वे धर्मराजेन पूजिताः। दिशं धनपतेरिष्टामजयत्पाकशासनिः
सर्वजण आपापल्या सैन्यासह, धर्मराज युधिष्ठिराच्या सन्मानाने, निघाले; वज्रधारी देवाने धनदाच्या इच्छित दिशेवर विजय मिळवला.
भीमसेनस्तथा प्राचीं सहदेवस्तु दक्षिणाम्। प्रतीचीं नकुलो राजन्दिशं व्यजयतास्त्रवित्
भीमसेनाने पूर्व दिशा जिंकली, सहदेवाने दक्षिण, नकुलाने पश्चिम, आणि शस्त्रविद्या जाणणाऱ्या राजाने आपली दिशा जिंकली.
खाण्डवप्रस्थमध्यस्थो धर्मराजो युधिष्ठिरः। आसीत्परमया लक्ष्म्या सुहृद्गणवृतः प्रभुः
खांडवप्रस्थाच्या मध्यभागी धर्मराज युधिष्ठिर आपल्या मित्रांच्या वेढ्यात, उत्तम संपत्तीने युक्त, विराजमान होता.
दिशामभिजयं ब्रह्मन्विस्तरेणानुकीर्तय। न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश्चरितं महत्
हे ब्राह्मण, दिशांचा विजय विस्ताराने सांग, कारण पूर्वजांची महान कृत्ये ऐकून मला कधीच समाधान होत नाही.
धनञ्जयस्य वक्ष्यामि विजयं पूर्वमेव ते। यौगपद्येन पार्थैर्हि निर्जितेयं वसुन्धरा
मी तुला प्रथम धनंजयाचा विजय सांगतो; कारण पांडुपुत्रांनी एकाच वेळी ही पृथ्वी जिंकली.
अवाप्य राजा राज्यार्धं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः। महत्त्वे राजशब्दस्य मनश्चक्रे महामनाः
कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने अर्धे राज्य मिळवून, राजसत्तेच्या मोठेपणावर आपले मन केंद्रित केले.
तदा क्षात्रं विदित्वाऽस्य पृथिवीविजयं प्रति। अमर्षात्पार्थिवेन्द्राणां तं समेयाय वारयत्
त्याच्या पृथ्वीविजयाच्या राजसत्तेला ओळखून, राजाधिराजांच्या मनात असूया निर्माण झाली आणि त्यांनी त्याला रोखण्यासाठी एकत्र येण्याचे ठरवले.
तत्समेत्य भुवः क्षात्रं रथनागाश्वपत्तिमत्। अभ्ययात्पार्थिवं जिष्णुं मोघं कर्तुं जनाधिप
सर्व राजांची सैन्ये, रथ, हत्ती, घोडे आणि पायदळ घेऊन, विजयी राजपुत्राला पराभूत करण्याच्या उद्देशाने एकत्र आली.
तत्पार्थः पार्थिवं क्षात्रं युयुत्सुं परमाहवे। प्रत्युद्ययौ महाबाहुस्तरसा पाकशासनिः
मग महाबाहू पार्था, वज्रधारी, युद्धासाठी उत्सुक असलेल्या त्या राजसैन्याला मोठ्या वेगाने सामोरा गेला.
तद्भग्रं पार्थिवं क्षात्रं पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा। वायुनेव घनानीकं तूलीभूतं ययौ दिशः
पार्थाच्या निष्कलंक कृत्यांनी ते राजसैन्य तुटून, वाऱ्याने ढगांचा समूह जसा विखुरतो तशी सर्व दिशांना पळाले.
तज्जित्वा पार्थिवं क्षात्रं समरे परवीरहा। ययौ तदा वशे कर्तुमुदीचीं पाण्डुनन्दनः
समोरच्या वीरांना युद्धात हरवून, पांडूंचा पुत्र शत्रूंचा संहार करणारा, त्या वेळी उत्तरेकडील प्रदेश आपल्या अधीन करण्यासाठी पुढे गेला.
पूर्वं कुलिङ्गविषये वशे चक्रे महीपतिम्। धनञ्जयो महाबाहुर्नातितीव्रेण कर्मणा
सर्वप्रथम, कुलिंगांच्या प्रदेशात, बलवान धनंजयाने त्या राजाला फार कठोरपणे न वागता आपल्या अधीन केले.
तेनैव सहितः प्रायाज्जिष्णुः साल्वपुरं प्रति। स साल्वपुरमासाद्य साल्वराजं धनञ्जयटः
त्याच्यासोबतच जिष्णूने साल्वा नगरीकडे कूच केले; तेथे पोहोचल्यावर धनंजयाने साल्वा राजाचा सामना केला.
विक्रमेणोग्रधन्वानं वशे चक्रे महामनाः। तं पार्थः सहसा जित्वा द्युमत्सेनं महीश्वरम्
पराक्रमाने, मोठ्या मनाचा पार्थाने त्या भयंकर धनुर्धार्याला आपल्या वशात केले; आणि क्षणातच त्याने द्युमत्सेन या भूमिपतीला जिंकले.
कृत्वा स सैनिकं प्रायात्कटदेशमरिन्दमः। तत्र पार्थो रणे जिष्णुः सुनाभं वसुधाधिपम्
हे सर्व करून, शत्रूंचा संहार करणारा आपल्या सैन्यासह कट प्रदेशाकडे गेला; तिथे युद्धात पार्थ, जिष्णूने, सुन्हाभ या राजालाही हरवले.
विक्रमेण वशे कृत्वा कृतवाननुसैनिकम्। एतेन सहितो राजन्सव्यसाची परन्तपः
पराक्रमाने त्याने सुन्हाभ व त्याचे सैन्य आपल्या ताब्यात घेतले; आणि मग, राजन, त्या सुन्हाभासोबतच सव्यसाची, शत्रूंचा दाह करणारा, पुढे निघाला.
विजिग्ये शाकलद्वीपे प्रतिविन्ध्यं च पार्थिवम्। कलद्वीपवासाश्च सप्तद्वीपेषु ये नृपाः
त्याने शाकलद्वीपातील प्रतिविंध्य राजाला जिंकले, तसेच कलद्वीपातील आणि सातही द्वीपांतील इतर राजेही त्याने पराभूत केले.
अर्जुनस्य च सैन्यस्थैर्विग्रहस्तुमुलोऽभवत्। तान्सर्वानजयत्पार्तो धर्मराजप्रियेप्सया
अर्जुनाच्या सैन्याशी आणि त्या राजांमध्ये मोठा संघर्ष झाला; पण धर्मराजाला आनंद मिळावा म्हणून पार्थाने सर्वांना जिंकले.
तैरेव सहितः सर्वैः प्रग्ज्योतिषमुपाद्रवत्
त्या सर्वांना सोबत घेऊन तो प्राग्ज्योतिष या प्रदेशाकडे निघाला.
तत्र राजा महानासीद्भगदत्तो विशाम्पते। तेनासीत्सुमहद्युद्धं पाण्डवस्य महात्मनः
तेथे भगीदत्त नावाचा मोठा राजा होता; त्याच्याशी, त्या महान आत्म्याच्या पांडवाने प्रचंड युद्ध केले.
स किरातैश्च चीनैश्च वृतः प्राग्ज्योतिषोऽभवत्। अन्यैश्च बहुभिर्योधैः सागरानुपवासिभिः
प्राग्ज्योतिषचा भगीदत्त किरात, चीन आणि समुद्रकिनारी राहणाऱ्या अनेक योद्ध्यांनी वेढलेला होता.
ततः स दिवसानष्टौ योधयित्वा धनञ्जयम्। प्रहसन्नब्रवीद्राजा सङ्ग्रामविगतक्रमम्
मग आठ दिवस धनंजयाशी युद्ध करून, जेव्हा युद्ध थंडावले, तेव्हा तो राजा हसत म्हणाला—
उपपन्नं महाबाहो त्वयि कौरवनन्दन। पाकशासनदायादे वीर्यमाहवशोभिनि
हे महाबाहो, कौरवांचा आनंद, युद्धात देवेंद्राचा वारस म्हणून तुझ्यात असलेले शौर्य अगदी योग्यच आहे.
अहं सखा महेन्द्रस्य शक्रादनवरो रणे। न शक्ष्यामि च ते तात स्थातुं प्रमुखतो युधि
मी इंद्राचा मित्र आहे आणि युद्धात शक्रापेक्षा कमी नाही; तरीही, मुला, तुझ्यासमोर उभा राहणे मला शक्य नाही.
त्वमीप्सितं पाण्डवेयं ब्रूहि किं करवाणि ते। यद्वक्ष्यसि महाबाहो तत्करिष्यामि पुत्रक
हे पांडवपुत्र, तुला जे हवे ते सांग, मी काय करू? महाबाहो, तू जे सांगशील ते मी नक्कीच करीन, मुला.
कुरूणामृषभो राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः। धर्मज्ञः सत्यसन्धश्च यज्वा विपुलदक्षिणः
कुरूंच्या वंशातील राजा, धर्मपुत्र युधिष्ठिर, धर्मज्ञ, सत्यव्रती, यज्ञ करणारा आणि उदार आहे.