ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुशस्त्रौ समीयतुः। वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ
ते दोघेही बळकट, शौर्यवान आणि हातातील शस्त्रकलेत निपुण, एकमेकांना भिडले. दोघेही अत्यंत उत्साही होते आणि दोघांनाही विजयाची तीव्र इच्छा होती.
करग्रहणपूर्वं तु कृत्वा पादाभिवन्दनम्। कक्षैः कक्षां विधुन्वानावास्फोटं तत्र चक्रतुः
त्यांनी प्रथम एकमेकांच्या पायांना वंदन केले, मग हातात हात घेऊन, बगलेला बगलीने घट्ट पकडले आणि जोरात एकमेकांना धडक दिली.
स्कन्धे दोर्भ्यां समाहत्य निहत्य च मुहुर्मुहुः। अङ्गमङ्गैः समाश्लिष्य पुनरास्फालनं च चक्रतुः
दोघांनी एकमेकांच्या खांद्यांना हातांनी घट्ट धरले, पुन्हा पुन्हा जोरात मारले, हातपाय गुंतवून पुन्हा जोरदार प्रहार सुरू ठेवले.
चित्रहस्तादिकं कृत्वा सस्फुलिङ्गेन चाशनिम्।। गलगण्डाभिघातेन सस्फुलिङ्गेन चाशनिम्
कधी हातांची वेगवेगळी कौशल्ये दाखवत, कधी विजेसारख्या जोरदार आणि ठिणग्या उडणाऱ्या प्रहारांनी, गाल आणि गळ्यावर असे घाव घालत होते की जणू वीज चमकत आहे.
बाहुपाशादिकं कृत्वा पादाहतशिरावुभौ। उरोहस्तं ततश्चक्रे पूर्णकुम्भौ प्रयुज्य तौ
हातांनी विविध पकडी लावत, दोघांनी एकमेकांच्या डोक्याला पायांनी मारले; मग 'पूर्ण घट' या पकडीने छातीवर छाती दाबली.
करसम्पीडनं कृत्वा गर्जन्तौ वारणाविव। नर्दन्तौ मेघसङ्काशौ बाहुप्रहरणावुभौ
हातांनी एकमेकांचे हात घट्ट दाबून, दोघेही हत्तींसारखे गर्जना करत, मेघांसारखे डरकाळ्या फोडत, हातच शस्त्रासारखे वापरत होते.
तलेनाहन्यमानौ तु अन्योन्यं कृतवीक्षणौ। सिंहाविव सुसंङ्क्रुद्धावाकृष्याकृष्य युध्यताम्
ते एकमेकांना तळहाताने मारत, रागाने डोळ्यांनी नजर भिडवत, सिंहांसारखे संतापून एकमेकांना ओढत आणि फरफटवत लढत होते.
अङ्गेनाङ्गं समापीड्य बाहुभ्यामुभयोरपि। आवृत्य बाहुभिश्चापि उदरं च प्रचक्रतुः
दोघांनी हातांनी एकमेकांचे हातपाय घट्ट पकडले, कमरेभोवती आणि पोटाभोवती हात गुंडाळून दाबले.
उभौ कट्यां सुपार्श्वे तु तक्षवन्तौ च शिक्षितौ। अधो हस्तं स्वकण्ठे तूदरस्योरसि चाक्षिपत्
दोघेही कुस्तीमध्ये पारंगत आणि कुशल, एकमेकांच्या कंबरेवर आणि बाजूला प्रहार करत, आपल्या गळ्यातून हात काढून समोरच्याच्या पोटावर आणि छातीवर फेकत होते.
सर्वातिक्रान्तमर्यादं पृष्ठभङ्गं च चक्रतुः। सम्पूर्णमूर्च्छां बाहुभ्यां पूर्णकुम्भं प्रचक्रतुः
दोघांनी सर्व मर्यादा ओलांडून, पाठ मोडणाऱ्या पकडी लावल्या, हातांनी 'पूर्ण घट' पकड लावत, दोघेही बेशुद्ध होईपर्यंत एकमेकांना दाबत होते.
तृणपीडं यथाकामं पूर्णयोगं समुष्टिकम्। एवमादीनि युद्धानि प्रकुर्वन्तौ परस्परम्
ते 'गवत दाबणे', 'पूर्ण एकरूपता', 'मुठीची पकड' अशा विविध कुस्तीच्या डावांचा वापर करून, एकमेकांवर नवनवीन डावे आजमावत होते.
तयोर्युद्धं ततो द्रष्टुं समेताः पुरवासिनाः। ब्राह्मणा वणिजश्चैव क्षत्रियाश्च सहस्रशः
त्यांचा हा संग्राम पाहण्यासाठी नगरातील ब्राह्मण, व्यापारी आणि हजारो क्षत्रिय एकत्र जमले.
शूद्राश्च नरशार्दूल स्त्रियो वृद्धाश्च सर्वशः। निरन्तरमभूत्तत्र जनौघैरभिसंवृतम्
शूद्र, बळकट पुरुष, स्त्रिया आणि वृद्धही सर्वत्र आले होते; तिथे लोकांची इतकी गर्दी झाली की जागा खचाखच भरली होती.
तयोरथ भुजाघातान्निग्रहप्रग्रहात्तथा। आसीत्सुभीमसम्पातो वज्रपर्वतयोरिव
दोघांच्या हातांच्या जबरदस्त प्रहारांनी, पकडी आणि उलटपलटींमुळे, जणू वज्र आणि पर्वत यांच्यातील धडक बसावी तसा भयंकर आवाज होत होता.
उभौ परमसंहृष्टौ बलेन बलिनां वरौ। अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ
दोघेही अत्यंत आनंदित आणि बलवान, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ, एकमेकांमध्ये संधी शोधत, परस्पर विजयाची आस धरून लढत होते.
शिरोभिरिव तौ मेषौ वृक्षैरिव निशाचरौ। पदैरिव शुभावश्वौ तुण्डाभ्यां तित्तिरी इव
ते दोघे डोक्याने मेंढ्यांसारखे एकमेकांना धडक देत, रात्रभर हिंडणाऱ्या राक्षसांसारखे झाडांवर आदळत, उत्तम घोड्यांसारखे पायांनी, तर तित्तिरी पक्ष्यासारखे चोचीने प्रहार करत होते.
तद्भीममुत्सार्य जनं युद्धमासीदुपप्लवे। बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव
मग भीमाने लोकांना बाजूला सारले आणि लढाई अधिकच उग्र झाली; राजन, त्या बलवान वीरांचा संग्राम जणू वृत्र आणि इंद्र यांच्यासारखा होता.
प्रकर्षणाकर्षणाभ्यामनुकर्षविकर्षणैः। आचकर्षतुरन्योन्यं जानुभिश्चावजघ्नतुः
ओढणे, फरफटवणे, उलटपलट आणि वळवळ करत, दोघांनी एकमेकांना खेचले आणि गुडघ्यांनी प्रहार केले.
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम्। पाषाणसङ्घातनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः
मग मोठ्या आवाजात दोघे एकमेकांना फटकारू लागले आणि त्यांच्या घावांचा आवाज जणू काही दगड एकमेकांवर आपटल्यासारखा घुमू लागला.
ततो भीमं जरासन्धो जघानोरसि मुष्टिना। भीमोषि तं जरासन्धं वक्षस्यभिजघान ह
त्याच वेळी जरासंधाने भीमाच्या छातीवर जोरदार मुठ मारली; लगेच भीमानेही त्याच्या छातीवर तितक्याच ताकदीने घाव घातला.
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ। बाहुभिः समसज्जोतामायसैः परिघैरिव
दोघांची छाती रुंद, हात लांब आणि कुस्तीमध्ये पटाईत होते; त्यांचे हात जणू लोखंडी गजासारखे एकमेकांवर आपटत होते.
कार्तिकस्य तु मासस्य प्रवृत्तं प्रथमेऽहनि। तदा तद्युद्धमभवद्दिनानि दश पञ्च च। अनाहारं दिवारात्रमविश्रान्तमवर्तत
कार्तिक महिन्याच्या पहिल्या दिवशी हे युद्ध सुरू झाले आणि पंधरा दिवस उपाशीपोटी, रात्रंदिवस, विश्रांती न घेता चालू राहिले.
तद्वृत्तं तु त्रयोदश्यां समवेतं महात्मनोः। चतुर्दश्यां निशायां तु निवृत्तो मागधः क्लमात्
ते दोन महात्मे तेराव्या दिवशीही तसंच झुंजत होते; पण चौदाव्या रात्री मगधराज थकून थांबला.
तं राजानं तथा क्लान्तं दृष्ट्वा राजञ्जनार्दनः। उवाच भीमकर्माणं भीमं सम्बोधयन्निव
राजा जरासंध अशा थकलेल्या अवस्थेत असताना जनार्दनाने भीमकर्मा भीमाला, जणू काही त्याला जागं करत असल्यासारखं, बोलावलं.
क्लान्तः शत्रुर्हि कौन्तेय शक्यः पीडयितुं रणे। पीड्यमानो हि कार्त्स्न्येन जह्याज्जीवितमात्मनः
कौंतिये, शत्रू जेव्हा थकतो तेव्हा रणात त्याला सहज हरवता येतं; कारण पूर्णपणे दमल्यावर तो आपलं प्राणसुद्धा सोडू शकतो.
तस्मात्तेऽद्यैव कौन्तेय पीडनीयो जनाधिपः। सममेतेन युध्यस्व बाहुभ्यां भरतर्षभ
म्हणून, कौंतिये, आजच या राजावर जोर द्यावा; हे भरतश्रेष्ठा, दोन्ही हातांनी पूर्ण ताकदीनं त्याच्याशी लढ.
एवमुक्तःस कृष्णेन पाण्डवः परवीरहा। जरासन्दस्य तद्रन्ध्रं ज्ञात्वा चक्रे मतिं वधे
कृष्णाने असं सांगितल्यावर, शत्रूंचा संहार करणारा पांडव भीमाने जरासंधाच्या दुर्बलतेची जाणीव करून त्याचा वध करण्याचा निर्धार केला.
ततस्तमजितं जेतुं जरासन्दं वृकोदरः। संरम्भाद्बलिनां श्रेष्ठो जग्राह कुरुनन्दनः
मग कुरुवंशाचा आनंद असलेल्या, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या वृकोदराने, जिंकता न आलेल्या जरासंधाला हरवण्यासाठी संतापाने पकडले.
भीमसेनस्ततः कृष्णमुवाच यदुनन्दनम्। बुद्धिमास्थाय विपुलां जरासन्धवधोप्सया
नंतर भीमसेनाने यदुनंदन कृष्णाशी बोलत, जरासंधाचा वध करण्यासाठी मोठी युक्ती आखली.
नायं पापो मया कृष्ण युक्तः स्यादनुरोधितुम्। प्रायेण यदुशार्दूल बान्धवक्षयकृत्तव
कृष्णा, हा दुष्ट माणूस माझ्याकडून कोणतीही दया मिळवण्यास पात्र नाही; यदुश्रेष्ठा, याने आपले नातेवाईकच संपवले आहेत.