त्रयाणां केन ते राजन्योद्धुमुत्सहते मनः। अस्मदन्यतमेनेह सज्जीभवतु को युधि
राजन, आम्हा तिघांपैकी तुझ्या मनात कोणाशी लढायची इच्छा आहे? इथल्या आमच्यापैकी एकजण युद्धासाठी तयार होईल.
एवमुक्तः स नृपतिर्युद्धं वव्रे महाद्युतिः। जरासन्धस्ततो राजा भीमसेनेन मागधः
असं विचारल्यावर, तेजस्वी मगधराजा जरासंधाने भीमसेनाशी युद्ध करण्याची इच्छा व्यक्त केली.
धारयन्तं गदां दिव्यां बलं श्रुत्वा च निर्वृतः। अर्जुन वासुदेवं च वजर्यित्वा स मागधः
त्याची ताकद ऐकून आणि त्याच्या हातात दिव्य गदा पाहून, मगधराजा समाधानाने अर्जुन आणि वासुदेव यांना बाजूला केला.
मत्वा देवं गोप इति बालोऽर्जुन इति स्म ह'। आदाय रोजनां माल्यं मङ्गल्यान्यपराणि च
वासुदेवाला गवळा आणि अर्जुनाला लहान मुलगा समजून, त्याने रोजनाच्या फुलांची माळ व इतर शुभ वस्तू घेतल्या.
धारयन्नगदान्मुख्यान्निर्वृतीर्वेदनानि च। उपतस्थे जरासन्धं युयुत्सुं वै पुरोहितः
मुख्य गदा आणि सुखदुःखाची साधने घेऊन, पुरोहित युद्धासाठी उत्सुक असलेल्या जरासंधाजवळ गेला.
कृतस्वस्त्ययनो राजा ब्राह्मणेन यशस्विना। समनह्यज्जरासन्धः क्षात्रं धर्ममनुस्मरन्
यशस्वी ब्राह्मणाने शुभकार्य केल्यावर, जरासंधाने क्षत्रिय धर्म आठवत स्वतःला युद्धासाठी सज्ज केलं.
अवमुच्य किरीटं स केशान्समनुमृज्य च। दतिष्ठज्जरासन्धो वेलातिग इवार्णवः
त्याने मुकुट काढून, केस नीट करून, समुद्र जसा काठ ओलांडतो तसा तो ठामपणे उभा राहिला.
उवाच मतिमान्राजा भीमं भीमपराक्रमः। भीम योत्स्ये त्वया सार्धं श्रेयसा निर्जितं वरम्
म्हणूनच बुद्धिमान आणि पराक्रमी राजा भीमाला म्हणाला, 'भीमा, मी तुझ्याशीच लढेन, कारण तू विजयी वीरांमध्ये श्रेष्ठ आहेस.'
एवमुक्त्वा जरासन्धो भीमसेनमरिन्दमः। प्रत्युद्ययौ महातेजाः शक्रं बल इवासुरः
असं म्हणून, शत्रूंचा संहार करणारा जरासंध, प्रचंड तेजाने भीमसेनाकडे वज्रासारखा झेपावला.
ततः संमन्त्र्य कृष्णेन कृतस्वस्त्ययनो बली। भीमसेनो जरासन्धमाससाद युयुत्सया
मग, कृष्णाशी सल्ला करून आणि शुभकार्य करून, बलवान भीमसेन युद्धासाठी उत्सुक होऊन जरासंधाजवळ गेला.
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुशस्त्रौ समीयतुः। वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ
ते दोघेही बळकट, शौर्यवान आणि हातातील शस्त्रकलेत निपुण, एकमेकांना भिडले. दोघेही अत्यंत उत्साही होते आणि दोघांनाही विजयाची तीव्र इच्छा होती.
करग्रहणपूर्वं तु कृत्वा पादाभिवन्दनम्। कक्षैः कक्षां विधुन्वानावास्फोटं तत्र चक्रतुः
त्यांनी प्रथम एकमेकांच्या पायांना वंदन केले, मग हातात हात घेऊन, बगलेला बगलीने घट्ट पकडले आणि जोरात एकमेकांना धडक दिली.
स्कन्धे दोर्भ्यां समाहत्य निहत्य च मुहुर्मुहुः। अङ्गमङ्गैः समाश्लिष्य पुनरास्फालनं च चक्रतुः
दोघांनी एकमेकांच्या खांद्यांना हातांनी घट्ट धरले, पुन्हा पुन्हा जोरात मारले, हातपाय गुंतवून पुन्हा जोरदार प्रहार सुरू ठेवले.
चित्रहस्तादिकं कृत्वा सस्फुलिङ्गेन चाशनिम्।। गलगण्डाभिघातेन सस्फुलिङ्गेन चाशनिम्
कधी हातांची वेगवेगळी कौशल्ये दाखवत, कधी विजेसारख्या जोरदार आणि ठिणग्या उडणाऱ्या प्रहारांनी, गाल आणि गळ्यावर असे घाव घालत होते की जणू वीज चमकत आहे.
बाहुपाशादिकं कृत्वा पादाहतशिरावुभौ। उरोहस्तं ततश्चक्रे पूर्णकुम्भौ प्रयुज्य तौ
हातांनी विविध पकडी लावत, दोघांनी एकमेकांच्या डोक्याला पायांनी मारले; मग 'पूर्ण घट' या पकडीने छातीवर छाती दाबली.
करसम्पीडनं कृत्वा गर्जन्तौ वारणाविव। नर्दन्तौ मेघसङ्काशौ बाहुप्रहरणावुभौ
हातांनी एकमेकांचे हात घट्ट दाबून, दोघेही हत्तींसारखे गर्जना करत, मेघांसारखे डरकाळ्या फोडत, हातच शस्त्रासारखे वापरत होते.
तलेनाहन्यमानौ तु अन्योन्यं कृतवीक्षणौ। सिंहाविव सुसंङ्क्रुद्धावाकृष्याकृष्य युध्यताम्
ते एकमेकांना तळहाताने मारत, रागाने डोळ्यांनी नजर भिडवत, सिंहांसारखे संतापून एकमेकांना ओढत आणि फरफटवत लढत होते.
अङ्गेनाङ्गं समापीड्य बाहुभ्यामुभयोरपि। आवृत्य बाहुभिश्चापि उदरं च प्रचक्रतुः
दोघांनी हातांनी एकमेकांचे हातपाय घट्ट पकडले, कमरेभोवती आणि पोटाभोवती हात गुंडाळून दाबले.
उभौ कट्यां सुपार्श्वे तु तक्षवन्तौ च शिक्षितौ। अधो हस्तं स्वकण्ठे तूदरस्योरसि चाक्षिपत्
दोघेही कुस्तीमध्ये पारंगत आणि कुशल, एकमेकांच्या कंबरेवर आणि बाजूला प्रहार करत, आपल्या गळ्यातून हात काढून समोरच्याच्या पोटावर आणि छातीवर फेकत होते.
सर्वातिक्रान्तमर्यादं पृष्ठभङ्गं च चक्रतुः। सम्पूर्णमूर्च्छां बाहुभ्यां पूर्णकुम्भं प्रचक्रतुः
दोघांनी सर्व मर्यादा ओलांडून, पाठ मोडणाऱ्या पकडी लावल्या, हातांनी 'पूर्ण घट' पकड लावत, दोघेही बेशुद्ध होईपर्यंत एकमेकांना दाबत होते.
तृणपीडं यथाकामं पूर्णयोगं समुष्टिकम्। एवमादीनि युद्धानि प्रकुर्वन्तौ परस्परम्
ते 'गवत दाबणे', 'पूर्ण एकरूपता', 'मुठीची पकड' अशा विविध कुस्तीच्या डावांचा वापर करून, एकमेकांवर नवनवीन डावे आजमावत होते.
तयोर्युद्धं ततो द्रष्टुं समेताः पुरवासिनाः। ब्राह्मणा वणिजश्चैव क्षत्रियाश्च सहस्रशः
त्यांचा हा संग्राम पाहण्यासाठी नगरातील ब्राह्मण, व्यापारी आणि हजारो क्षत्रिय एकत्र जमले.
शूद्राश्च नरशार्दूल स्त्रियो वृद्धाश्च सर्वशः। निरन्तरमभूत्तत्र जनौघैरभिसंवृतम्
शूद्र, बळकट पुरुष, स्त्रिया आणि वृद्धही सर्वत्र आले होते; तिथे लोकांची इतकी गर्दी झाली की जागा खचाखच भरली होती.
तयोरथ भुजाघातान्निग्रहप्रग्रहात्तथा। आसीत्सुभीमसम्पातो वज्रपर्वतयोरिव
दोघांच्या हातांच्या जबरदस्त प्रहारांनी, पकडी आणि उलटपलटींमुळे, जणू वज्र आणि पर्वत यांच्यातील धडक बसावी तसा भयंकर आवाज होत होता.
उभौ परमसंहृष्टौ बलेन बलिनां वरौ। अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ
दोघेही अत्यंत आनंदित आणि बलवान, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ, एकमेकांमध्ये संधी शोधत, परस्पर विजयाची आस धरून लढत होते.
शिरोभिरिव तौ मेषौ वृक्षैरिव निशाचरौ। पदैरिव शुभावश्वौ तुण्डाभ्यां तित्तिरी इव
ते दोघे डोक्याने मेंढ्यांसारखे एकमेकांना धडक देत, रात्रभर हिंडणाऱ्या राक्षसांसारखे झाडांवर आदळत, उत्तम घोड्यांसारखे पायांनी, तर तित्तिरी पक्ष्यासारखे चोचीने प्रहार करत होते.
तद्भीममुत्सार्य जनं युद्धमासीदुपप्लवे। बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव
मग भीमाने लोकांना बाजूला सारले आणि लढाई अधिकच उग्र झाली; राजन, त्या बलवान वीरांचा संग्राम जणू वृत्र आणि इंद्र यांच्यासारखा होता.
प्रकर्षणाकर्षणाभ्यामनुकर्षविकर्षणैः। आचकर्षतुरन्योन्यं जानुभिश्चावजघ्नतुः
ओढणे, फरफटवणे, उलटपलट आणि वळवळ करत, दोघांनी एकमेकांना खेचले आणि गुडघ्यांनी प्रहार केले.
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम्। पाषाणसङ्घातनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः
मग मोठ्या आवाजात दोघे एकमेकांना फटकारू लागले आणि त्यांच्या घावांचा आवाज जणू काही दगड एकमेकांवर आपटल्यासारखा घुमू लागला.
ततो भीमं जरासन्धो जघानोरसि मुष्टिना। भीमोषि तं जरासन्धं वक्षस्यभिजघान ह
त्याच वेळी जरासंधाने भीमाच्या छातीवर जोरदार मुठ मारली; लगेच भीमानेही त्याच्या छातीवर तितक्याच ताकदीने घाव घातला.