ततो विविशतुर्धात्र्यौ पुनरन्तः पुरं तदा। कथयामासतुरुभे देवीभ्यां तु पृथक्पृथक्
नंतर त्या धाईमाई पुन्हा अंतःपुरात गेल्या आणि दोन्ही राणींना घडलेली गोष्ट वेगवेगळी सांगितली.
ते चतुष्पथनिक्षिप्ते जरा नामाथ राक्षसी। जग्राह मनुजव्याघ्र मांसशोणितभोजना
मग, मनुष्यसिंहा, जरा नावाची राक्षसी, जी मांस आणि रक्त खात असे, तिने चौकात ठेवलेले ते अर्धे भाग उचलले.
कर्तुकामा सुखवहे शकले सा तु राक्षसी। संयोजयामास तदा विधानबलचोदिता
सुखकारक काही घडावे म्हणून, नियतीच्या प्रेरणेने त्या राक्षसीने दोन्ही अर्धे भाग जोडले.
ते समानीतमात्रे तु शकले पुरुषर्षभ। एकमूर्तिधरो वीरः कुमारः समपद्यत
ते अर्धे भाग एकत्र जसे झाले, तसाच एकच देह असलेला, शूर मुलगा प्रकट झाला.
ततः सा राक्षसी राजन्विस्मयोत्फुल्ललोचना। न शशाक समुद्वोदुं वज्रसारमयं शिशुम्
मग ती राक्षसी, विस्मयाने डोळे मोठे करून, त्या वज्रासारख्या कणखर शरीराच्या बाळाला उचलूच शकली नाही.
बालस्ताम्रतलं मुष्टिं कृत्वा चास्ये निधाय सः। प्राक्रोशदतिसंरब्धः सतोय इव तोयदः
त्या बाळाने तांबड्या तळव्याची मूठ करून तोंडात घातली आणि पाण्याने भरलेल्या मेघासारखा मोठ्याने रडू लागला.
तेन शब्देन सम्भ्रान्तः सहसाऽन्तः पुरे जनः। निर्जगाम नरव्याघ्र राज्ञा सह परन्तप
त्या आवाजामुळे शहरातले लोक घाबरून, राजासोबत एकदम बाहेर आले, हे पुरुषसिंहा, शत्रूंना त्रास देणारा!
ते चाबले परिम्लाने पयः पूर्णपयोधरे। निराशे पुत्रलाभाय सहसैवाब्यगच्छताम्
त्या दोन थकलेल्या, निराश स्त्रिया, ज्यांच्या छाती दूधाने भरलेल्या होत्या आणि ज्यांना मुलाबद्दल आशा उरली नव्हती, त्या देखील घाईने तिकडे गेल्या.
ते च दृष्ट्वा तथाभूते राजानं चेष्टसंततिम्। तं च बालं सुबलिनं चिन्तयामास राक्षसी
त्यांनी राजा आणि त्याच्या संततीची अशी अवस्था पाहिली, आणि तो बळकट मुलगा पाहिला, तेव्हा राक्षसी विचार करू लागली.
नार्हामि विषये राज्ञो वसन्ती पुत्रगृद्धिनः। बालं पुत्रमिमं हन्तुं धार्मिकस्य महात्मनः
धर्मशील आणि महान राजाच्या राज्यात राहून, ज्याला पुत्राची आस आहे, मी त्याचा हा मुलगा मारायला नको.
सा तं बालमुपादाय मेघलेखेन भास्करम्। कृत्वा च मानुषं रूपमुवाच वसुधाधिपम्
ती राक्षसी त्या मुलाला उचलून, मेघाच्या रेषेसारखी सूर्यापुढे जशी दिसते तशी मानवी रूप घेऊन, पृथ्वीच्या राजाला बोलली.
बृहद्रथ सुतस्तेऽयं मया दत्तः प्रगृह्यताम्। तव पत्नीद्वये जातो द्विजातिवरशासनात्। धात्रीजनपरित्यक्तो मयाऽयं परिरक्षितः
हे बृहद्रथाचे पुत्र आहे, मी तुला देत आहे; तुझ्या दोन राणींना, श्रेष्ठ ब्राह्मणाच्या आज्ञेने, हा जन्मला; धायांनी टाकून दिल्यावर मी याचे रक्षण केले.
ततस्ते भरतश्रेष्ठ काशिराजसुते शुभे। तं बालमभिपद्याशु प्रस्रवैरभ्यषिञ्जताम्
मग, हे भरतश्रेष्ठ, काशीच्या त्या दोन सुंदर कन्यांनी पटकन तो मुलगा उचलून, त्याच्यावर पाण्याचा अभिषेक केला.
ततः स राजा संहृष्टः सर्वं तदुपलभ्य च। अपृच्छद्धेमगर्भाभां राक्षसीं तामराक्षसीम्
नंतर राजा आनंदित झाला आणि सर्व समजून, सोन्यासारखी तेजस्वी आणि तांबड्या डोळ्यांची त्या राक्षसीला विचारले.
कात्वं कमलगर्भाभे मम पुत्रप्रदायिनी। कामं मा ब्रूहि कल्याणि देवता प्रतिभासि मे
तू कोण आहेस, कमळासारख्या डोळ्यांची, माझा पुत्र देणारी? खरं खरं सांग, शुभे, तू मला देवता वाटतेस.
जरा नामास्मि भद्रं ते राक्षसी कामरूपिणी। तव वेश्मनि राजेन्द्र पूजिता न्यवसं सुखम्
माझं नाव जरा आहे, हे सौम्य, मी इच्छेनुसार रूप घेणारी राक्षसी आहे; राजेंद्र, तुझ्या राजवाड्यात मी सन्मानाने सुखाने राहिले.
गृहे गृहे मनुष्याणां नित्यं तिष्ठामि राक्षसी। गृहदेवीति नाम्ना वै पुरा सृष्टा स्वयंम्भुवा
मी प्रत्येक माणसाच्या घरात राक्षसी म्हणून नेहमी राहते; पूर्वी, स्वयंभूने मला गृहदेवी म्हणून निर्माण केलं.
दानवानां विनाशाय स्थापिता दिव्यरूपिणी। यो मां भक्त्या लिखेत्कुड्ये सपुत्रां यौवनान्विताम्
दानवांचा नाश करण्यासाठी मला दिव्य रूपात ठेवले; जो भक्तीने मला, पुत्रांसह आणि तारुण्यात, भिंतीवर रंगवतो—
गृहे तस्य भवेद्वृद्धिरन्यथा क्षयमाप्नुयात्। त्वद्गृहे तिष्ठमानाऽहं पूजिताऽहं सदा विभो
त्याच्या घरात नेहमी वाढ होईल; नाहीतर त्याला हानी होईल. तुझ्या घरी मी नेहमी राहिले आणि सन्मान मिळवला, हे प्रभो.
लिखिता चैव कुड्येषु पुत्रैर्बहुभिरावृता। गन्धपुष्पैस्तथा धूपैर्भक्ष्यभोज्यैः सुपूजिता
मी भिंतींवर रंगवलेली आहे, अनेक पुत्रांनी वेढलेली, आणि सुगंधी फुले, धूप, तसेच खाण्यापिण्याच्या नैवेद्याने नीट पूजली गेले.
साऽहं प्रत्युपकारार्थं चिन्तयन्त्यनिशं नृप। तवेमे पुत्रशकले दृष्टवत्यस्मि धार्मिका
म्हणून, राजन, तुझं उपकार फेडण्यासाठी मी नेहमी विचार करत होते; मी धर्मनिष्ठ असून, तुझ्या पुत्राचे हे तुकडे पाहिले.
संश्लिषिते मया दैवात्कुमारः समपद्यत। तव भाग्यान्महाराज हेतुमात्रमहं त्विह
मी ते तुकडे जोडले आणि दैवयोगाने तो कुमार पुन्हा पूर्ण झाला; महाराज, मी फक्त निमित्त आहे, खरा योग तुझ्या पुण्याचा आहे.
मेरुं वा खादितुं शक्ता किं पुनस्तव बालकम्। गृहसम्पूजनात्तुष्ट्या मया प्रत्यर्पितस्तव
मी तर मेरू पर्वतही गिळू शकते—मग तुझ्या मुलाचं काय? पण तुझ्या घरातील पूजेमुळे मी तृप्त झाले आणि तुला तो मुलगा परत दिला.
एवमुक्त्वा तु सा राजंस्तत्रैवान्तरधीयत। स सङ्गृह्य कुमारं तं प्रविवेश गृहं नृपः
असं म्हणून ती तिथेच अदृश्य झाली; आणि राजा तो मुलगा घेऊन आपल्या घरी गेला.
तस्य बालस्य यत्कृत्यं तच्चकार नृपस्तदा। आज्ञापयच्च राक्षस्या मगधेषु महोत्सवम्
त्या वेळी राजाने त्या मुलासाठी लागणारी सगळी कामं केली आणि मगध देशात मोठा उत्सव साजरा करण्याचा आदेश दिला.
तस्य नामाकरोच्चैव पितामहसमः पिता। जरया सन्धितो यस्माज्जरासन्धो भवत्वयम्
त्याच्या वडिलांनी, जे पितामहांसारखे होते, त्याला नाव दिलं — 'हा वृद्धापकाळामुळे जोडला गेला आहे म्हणून याचं नाव जरासंध असावं.'
सोऽवर्धत महातेजा मागधाधिपतेः सुतः। प्रमाणबलसम्पन्नो हुताहुतिरिवानलः
मगधाधिपतीचा तो तेजस्वी मुलगा वाढू लागला, त्याचं अंग आणि बळ वाढलं, जणू काही हवनात वाढणारा अग्नीच.
एवं स ववृधे राजन्कुमारः पुष्करेक्षणः। लेन महता चापि यौवनस्थो बभूव ह'।। मातापित्रोर्नन्दकरः शुक्लपक्षे यथा शशी
राजा, तो कमळासारख्या डोळ्यांचा कुमार अशा प्रकारे वाढला; तारुण्यात पोहोचल्यावर तो आईवडिलांना आनंद देणारा झाला, जसा शुक्ल पक्षातील वाढता चंद्र.
कस्यचित्त्वथ कालस्य पुनरेव महातपाः। मगधेषुपजक्राम भगवांश्चण्डकौशिकः
काही काळानंतर, मोठ्या तपस्येचे चंडकौशिक ऋषी पुन्हा मगध देशात आले.
तस्याऽऽगमनसंहृष्टः सामात्यः सपुरः सरः। सभार्यः सह पुत्रेण निर्जगाम बृहद्रथः
त्यांच्या आगमनाने आनंदित होऊन, बृहद्रथ राजा आपल्या मंत्र्यांसह, नगरवासीयांसह, पत्नी आणि मुलासह त्यांना भेटायला बाहेर गेला.