योजनान्ते शतद्वारं वीरविक्रमतोरणम्। अष्टादशावरैर्नद्धं क्षत्रियैर्युद्धदुर्मदैः
त्या वास्तूच्या शेवटी शंभर दरवाजे, शूर आणि धाडसी प्रवेशद्वारे, अठरा तटांनी वेढलेली आणि युद्धात पराक्रमी क्षत्रियांकडून राखली जात होती.
अष्टादश सहस्राणि भ्रातृणां सन्ति नः कले। आहुकस्य शतं पुत्रा एकैकस्त्रिदशावरः
आमच्यात अठरा हजार भाऊ आहेत; आहुकाचे शंभर पुत्र आहेत, आणि प्रत्येक तीन तटांची रक्षा करतो.
चारुदेष्णः सह भ्रात्रा चक्रदेवोऽथ सात्यकिः। अहं च रोहिणेयश्च साम्बः प्रद्युम्न एव च
चारुदेष्ण आणि त्याचा भाऊ, चक्रदेव, सात्यकी, मी स्वतः, रोहिणीपुत्र, सांब आणि प्रद्युम्न हेही आहेत.
एवमेते रथाः सप्त राजन्नन्यान्निबोध मे। कृतवर्मा ह्यनाधृष्टिः समीकः समिर्तिजयः
राजा, हे सात रथी आहेत; आता इतरांचेही माझ्याकडून ऐक—कृतवर्मा, अनाधृष्टि, समीक आणि समिर्तिजय.
कङ्कः शङ्कुश्च कुन्तिश्च सप्तैते वै महारथाः। `प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च भानुरक्रूरसारणौ
कंक, शंक आणि कुंती—हे सातही महान रथी आहेत; प्रद्युम्न, अनिरुद्ध, भानु, अक्रूर आणि सारण.
निशठश्च गदश्चैव सप्त चैते महारथाः। विकमो झिल्लिबभ्रू च उद्धवोऽथ विदूरथः
निशठ आणि गदाही, हे दोघे, आणि आणखी सात महान रथी—विकम, झिल्ली, बभ्रू, उद्धव आणि विदूरथ.
वसुदेवोग्रसेनौ च सप्तैते मन्त्रिपुङ्गवाः। प्रसेनजिच्च यमलो राजराजगुणान्वितः
वसुदेव, उग्रसेन आणि हे सात प्रमुख मंत्री, तसेच प्रसैनजित आणि यमल, हे सर्व राजगुणांनी युक्त आहेत.
स्यमन्तको मणिर्यस्य रुक्मं निस्रुवते बहु। पुत्रौ चान्धकभोजस्य वृद्धो राजा च ते दश
त्याच्याकडे स्यमंतक नावाचा मौल्यवान रत्न आहे, ज्यातून पुष्कळ सोनं मिळतं; आणि अंधक आणि भोज या दोघांचे पुत्र, वृद्ध राजा, असे हे दहा जण आहेत.
वज्रसंहनना वीरी वीर्यवन्तो महाबलाः। स्मरन्तो मध्यमं देशं वृष्णिवीरा गतज्वराः
हे सर्व वीर वज्रासारख्या शरीराचे, बलवान आणि सामर्थ्यशाली आहेत; आपल्या मध्यदेशाची आठवण ठेवणारे, वृष्णिकुळातील हे वीर सर्व चिंता सोडून निर्धास्त आहेत.
पाण्डवैश्चापि सततं नाथवन्तो वयं नृप। सर्वसम्पद्गुणैः सिद्धे तस्मिन्नेवं व्यवस्थिते
राजा, आम्ही पांडवांच्या नेहमीच संरक्षणाखाली आहोत; सर्व गुण आणि संपत्तीने युक्त, असे हे सर्व काही निश्चित झाले आहे.
क्षत्रे सम्राजमात्मानं कर्तुमर्हसि भारत। दुर्योधनं शान्तनवं द्रोणं द्रौणायनिं कृपम्
म्हणून, हे भारत, तू क्षत्रियांत सम्राट व्हावंस; पण दुर्योधन, शांतनूचा पुत्र, द्रोण, द्रौणायणी आणि कृप—
कर्णं च शिशुपालं च रुक्मिणं च धनुर्धरम्। एकलव्यं द्रुमं श्वेतं शैब्यं शकुनिमेव च
कर्ण, शिशुपाल, धनुर्धारी रुक्मी, एकलव्य, द्रुम, श्वेत, शैब्य आणि शकुनी—
एतानजित्वा सङ्ग्रामे कथं शक्नोषि तं क्रतुम्। तथैते गौरवेणैव न योत्स्यन्ति नराधिपाः
या सर्वांना युद्धात जिंकल्या शिवाय तू तो यज्ञ कसा पूर्ण करणार? आणि हे राजे केवळ आदरापोटी युद्ध करणार नाहीत.
एकस्तत्र बलोन्मत्तः कर्णो वैकर्तनो वृषा। योत्स्यते स परामर्षी दिव्यास्रबलगर्वितः
त्या ठिकाणी विकर्तनाचा पुत्र कर्ण एकटाच, आपल्या सामर्थ्याचा गर्व बाळगून, रागाने आणि दिव्य अस्त्रांच्या अहंकाराने युद्ध करील.
न तु शक्यं जरासन्धे जीवमाने महाबल राजसूयस्त्वयाऽवाप्तुमेषा राजन्मतिर्मम
पण जोपर्यंत बलवान जरासंध जिवंत आहे, तोपर्यंत तुझ्या हातून राजसूय यज्ञ साध्य होणार नाही, हे माझं मत आहे, राजन.
तेन रुद्धा हि राजानः सर्वे जित्वा गिरिव्रजे। कन्दरे पर्वतेन्द्रस्य सिंहेनेव महाद्विपाः
कारण सर्व राजे गिरिव्रज येथे त्याने जिंकले आहेत आणि सिंह जसा पर्वताच्या गुहेत हत्तींचा बंदोबस्त करतो, तसंच त्याने त्यांना रोखून धरले आहे.
स हि राजा जरासन्धो यियक्षुर्वसुधाधिपैः। `अभिषिक्तः स राजन्यैः सहस्रैरुत चाष्टभिः'। महादेवं महात्मानमुमापतिमरिन्दम
तो राजा जरासंध पृथ्वीच्या राजांसह यज्ञ करण्याची इच्छा बाळगून, हजारो आणि आठ राजांनी अभिषिक्त झाला, शत्रूंना जिंकणाऱ्या, महात्मा महादेवाची पूजा करून.
आराध्य तपसोग्रेण निर्जितास्तेन पार्थिवाः। प्रतिज्ञायाश्च पारं स गतः पार्थिवसत्तम
त्याने कठोर तप करून महादेवाला प्रसन्न केलं आणि त्यामुळे, राजांचा पराभव करून, आपली प्रतिज्ञा पूर्ण केली, राजश्रेष्ठ.
स हि निर्जित्य निर्जित्य पार्थिवान्पृतनागतान्। पुरमानीय बद्ध्वा च चकार पुरुषव्रजम्
त्याने पुन्हा पुन्हा सैन्यासह आलेल्या राजांना जिंकून, त्यांना आपल्या नगरात नेऊन, बांधून ठेवले आणि माणसांचा मोठा समूह तयार केला.
वयं चैव महाराज जरासन्धभयात्तदा। मधुरा सम्परित्यज्य गता द्वारवतीं पुरीम्
महामहाराज, आम्हीही त्या वेळी जरासंधाच्या भीतीने मथुरा सोडून द्वारावती नगरीत गेलो.
यदि त्वेनं महाराज यज्ञं प्राप्तुमभीप्ससि। यतस्व तेषां मोक्षाय जरासन्धवधाय च
राजन, जर तुला तो यज्ञ मिळवायचा असेल, तर त्या राजांची सुटका करण्यासाठी आणि जरासंधाचा वध करण्यासाठी प्रयत्न कर.
समारम्भो न शक्योऽयमन्यथा कुरुनन्दन। राजसूयस्य कार्त्स्न्येन कर्तुं मतिमतां वर
कुरुनंदना, हा संकल्प दुसऱ्या कोणत्याही मार्गाने पूर्ण होणार नाही; राजसूय यज्ञ संपूर्णपणे करण्याचा हाच एक मार्ग आहे, बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ.
इत्येषा मे मती राजन्यथा वा मन्यसेऽनघ। एवं गते ममाचक्ष्व स्वयं निश्चित्य हेतुभिः
हे राजन, हे माझं मत आहे; पण तुझं काही वेगळं मत असेल, पापरहित, तर कारणांचा विचार करून मला सांग.
सम्राड्गुणमभीप्सन्वै युष्मान्स्वार्थपरायणः। कथं प्रहिणुयां कृष्ण सोऽहं केवलसाहसात्
सम्राटपद मिळवण्यासाठी, फक्त स्वतःच्या फायद्यासाठी, मी केवळ धाडसाने तुला, कृष्णा, कसा पाठवू?
भीमार्जुनावुभौ नेत्रे मनो मन्ये जनार्दनम्। मनश्चक्षुर्विहीनस्य कीदृशं जीवितं भवेत्
भीम आणि अर्जुन हे दोन्ही डोळे आहेत, आणि जनार्दन म्हणजे मन आहे असं मला वाटतं. मन आणि डोळे नसलेल्या माणसाचं आयुष्य कसं असेल?
जरासन्धबलं प्राप्य दुष्पारं भीमविक्रमम्। यमोपि न विजेताऽऽजौ तत्र वः किं विचेष्टितम्
जरासंधाच्या सैन्याला, भीमाच्या पराक्रमामुळे ज्या युद्धात यमसुद्धा जिंकू शकत नाही, तिथे तुम्ही काय साध्य कराल?
अस्मिंस्त्वर्थान्तरे युक्तमनर्थः प्रतिपद्यते। तस्मान्न प्रतिपत्तिस्तु कार्या युक्ता मता मम
या बाबतीत चुकीचा मार्ग धरला तर मोठा अनर्थ होतो. म्हणून मला असं वाटतं की तसं करायला अजिबात जाऊ नये.
यथाऽहं विमृशाम्येकस्तत्तावच्छ्रूयतां मम। संन्यासं रोचये साधु कार्यस्यास्य जनार्दन। प्रतिहन्ति मनो मेऽद्य राजसूयो दूराहरः
जनार्दना, मी नीट विचार करून सांगतो—या कामात मला संन्यास घ्यावा असं योग्य वाटतं. आज माझं मन दूर आणि कठीण असलेल्या राजसूय यज्ञाकडे वळत नाही.
पार्थः प्राप्य धनुः श्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधी। रथं ध्वजं हयांश्चैव युधिष्ठिरमभाषत
पार्थाने उत्तम धनुष्य, दोन न संपणारे बाणांचे भाते, रथ, ध्वज आणि घोडे मिळवून युधिष्ठिराला सांगितलं.
धनुः शस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर्यशो बलम्। प्राप्तमेतन्मय राजन्दुष्प्रापं यदभीप्सितम्
राजा, धनुष्य, शस्त्र, बाण, ताकद, मित्र, जमीन, कीर्ती आणि बल—हे सगळं, जे मिळवणं कठीण होतं, ते मी आता मिळवलं आहे.