उपासते च संहृष्टा ब्रह्माणममितौजसम्। राक्षसाश्च पिशाचाश्च दानवा गुह्यकास्तथा
हे आनंदाने अमाप तेज असलेल्या ब्रह्माची पूजा करतात; तसेच राक्षस, पिशाच, दानव आणि गूढक देखील.
नागाः सुपर्णाः पशवः पितामहमुपासते। स्थावरा जङ्गमाश्चैव महाभूतास्तथाऽपरे
नाग, सुपर्ण, पशू आणि पितामह यांची पूजा केली जाते; तसेच स्थावर, जंगम आणि इतर महाभूत देखील.
पुरन्दरश्च देवेन्द्रो वरुणो धनदो यमः। महादेवः सहोमोऽत्र सदा गच्छति सर्वशः
पुरंदर, देवेन्द्र, वरुण, धनद, यम आणि महादेव होमासह नेहमीच तिथे जातात.
महासेनश्च राजेन्द्र सदोपास्ते पितामहम्। देवो नारायणस्तस्यां तथा देवर्षयश्च ये
राजेंद्र, महासेन नेहमीच पितामहाची पूजा करतो; तिथे नारायण देव आणि देवर्षीही असतात.
ऋषयो वालखिल्याश्च योनिजायोनिजास्तथा। यच्च किञ्चित्रिलोकेऽस्मिन्दृश्यते स्थाणु जङ्गमम्। सर्वं तस्यां मया दृष्टमिति विद्धि नराधिप
वालखिल्य ऋषी, गर्भातून आणि गर्भाशिवाय जन्मलेले, आणि या तिन्ही लोकांत जे काही स्थावर-जंगम दिसते — हे सर्व मी तिथे पाहिले आहे, हे नराधिपा, हे जाण.
अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम्। प्रजावतां च पञ्चाशदृषीणामपि पाण्डव
उर्ध्वरेतस असलेल्या अठ्ठ्याऐंशी हजार ऋषी आणि पन्नास संतती असलेले ऋषी आहेत, हे पांडवा.
ते स्म तत्र यथाकामं दृष्ट्वा सर्वे दिवौकसः। प्रणम्य शिरसा तस्मै सर्वे यान्ति यथागमम्
तेथे सर्व दिव्य लोक, त्यांना पाहून, मनाप्रमाणे वागत, त्यांना वंदन करून योग्य वेळी निघून जातात.
अतिथीनागतान्देवान्दैत्यान्नागांस्तथा द्विजान्। यक्षान्मुपर्णान्कालेयान्गन्धर्वाप्सरसस्तथा
देव, दैत्य, नाग, द्विज, यक्ष, सुपर्ण, कालेय, गंधर्व आणि अप्सरा — हे सर्व जे पाहुणे म्हणून येतात —
महाभागानमितधीर्ब्रह्मा लोकपितामहः। दयावान्सर्वभूतेषु यथार्हं प्रतिपद्यते
या महान भाग्यवान आणि स्थिरचित्तांना, सर्व लोकांचे पितामह ब्रह्मा, जो सर्व प्राण्यांवर दयाळू आहे, योग्य त्या प्रमाणात देतो.
प्रतिगृह्य तु विश्वात्मा स्वयं स्वयम्भूरमितद्युतिः। सान्त्वमानार्थसम्भोगैर्युनक्ति मनुजाधिप
त्यांना आपल्याकडे घेऊन, सर्वत्र व्यापणारा, स्वयंभू, अमाप तेज असलेला तो, गोड बोलून, वस्तू देऊन आणि सुख देऊन त्यांना एकत्र करतो, राजन.
तथा तैरुपयातैश्च प्रतियद्भिश्च भारत। आकुला सा सभातात भवति स्म सुखप्रदा
असे येणारे आणि जाणारे, हे भारत, यांच्या मुळे ती सभा वडील, गजबजलेली आणि आनंद देणारी होते.
सर्वतेजोमयी दिव्या ब्रह्मर्षिगणसेविता। ब्राहया श्रिया दीप्यमाना शुशुभे विगतक्लमा
ती दिव्य सभा सर्व तेजांनी उजळलेली, ब्रह्मर्षींच्या सेवेत असलेली, श्रीमंतीने झळाळणारी आणि थकवा नसलेली दिसत होती.
सा सभा तादृशी दृष्टा मया लोकेषु दुर्लभा। सभेयं राजशार्दूल मनुष्येषु यथा तव
अशी सभा मी पाहिली, जी लोकांतही दुर्मिळ आहे; राजशार्दूल, तशीच तुझी सभा माणसांत आहे.
एता मया दृष्टपूर्वाः सभा देवेषु भारत। सभेयं मानुषे लोके सर्वश्रेष्ठतमा तव
हे भारत, अशा सभा मी पूर्वी देवांत पाहिल्या आहेत; पण माणसांत तुझी सभा सर्वश्रेष्ठ आहे.
प्रायशो राजलोकस्ते कथितो वदतां वर। वैवस्वतसभायां तु यथा वदसि मे प्रभो
राजन, तू वैवस्वताच्या सभेत असणारे राजपुरुष कसे असतात हे बहुतेक सांगितलेस; आता, प्रभो, तुला जसे माहीत आहे तसे मला सांग.
वरुणस्य सभायां तु नागास्ते कथिता विभो। दैत्येन्द्राश्चापि भूयिष्ठाः सरितः सागरास्तथा
वरुणाच्या सभेत तू नाग, मोठे दैत्यराज, नद्या आणि समुद्र यांचाही उल्लेख केला आहेस, हे तेजस्वी.
तथा धनपतेर्यक्षा गुह्यका राक्षसास्तथा। गन्धर्वाप्सरसश्चैव भगवांश्च वृषध्वजः
धनपतीच्या सभेत यक्ष, गुह्यक, राक्षस, तसेच गंधर्व, अप्सरा आणि वृषध्वज भगवंत यांचा तू उल्लेख केला.
पितामहसभायां तु कथितास्ते महर्षभः। सर्वे देवनिकायाश्च सर्वशास्त्राणि वैव ह
पितामहाच्या सभेत, हे महर्षे, सर्व देवगण आणि सर्व शास्त्रांचेही तू वर्णन केले.
शक्रस्य तु सभायां तु देवाः सङ्कीर्तिता मुने। उद्देशतश्च गन्धर्वा विविधाश्च महर्षयः
शक्राच्या सभेत, हे मुनी, देवांचा आणि थोडक्यात गंधर्व व विविध महर्षींचा तू उल्लेख केला.
एक एव तु राजर्षिर्हरिश्चन्द्रो महामुने। कथितस्ते सभायां वै देवेन्द्रस्य महात्मनः
पण फक्त एकच राजर्षी, हरिश्चंद्र, या महान इंद्राच्या सभेत असल्याचे तू सांगितलेस, हे महर्षे.
किं कर्म तेनाचरितं तपो वा नियतव्रत। येनासौ सह शक्रेण स्पर्धदे सुमहायशाः
त्याने कोणते कर्म केले, किंवा कोणते कठोर व्रत पाळले, ज्यामुळे तो मोठ्या कीर्तीने शक्राशी स्पर्धा करू शकला?
पितृलोकगतश्चैव त्वया विप्र पिता मम। दृष्टः पाण्डुर्महाभागः कथं वाऽपि समागतः
आणि, हे विप्र, पितृलोकात गेलेले माझे वडील पांडू, हे भाग्यवान, तुला तिथे कसे दिसले किंवा ते कसे आले?
किमुक्तवांश्च भगवंस्तन्ममाचक्ष्व सुव्रत। त्वत्तः श्रोतुं सर्वमिदं परं कौतूहलं हि मे
आणि त्या भगवंताने काय सांगितले? हे दृढव्रती, ते मला सांग. मला हे सर्व तुझ्याकडून ऐकण्याची फारच उत्सुकता आहे.
यन्मां पृच्छसि राजेन्द्र हरिश्चन्द्रं प्रति प्रभो। तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं तस्य धीमतः
राजेंद्र, तू हरिश्चंद्राबद्दल जे विचारलेस, त्या बुद्धिमानाचा महिमा मी तुला आता सांगतो.
इक्ष्वाकूणां कुले जातस्त्रिशङ्कुर्नाम पार्थिवः। अयोध्याधिपतिर्वीरो विश्वामित्रेण संस्थितः
इक्ष्वाकू कुळात त्रिशंकू नावाचा एक राजा जन्मला, तो अयोध्येचा पराक्रमी राजा होता आणि विश्वामित्रासोबत होता.
तस्य सत्यवती नाम पत्नी केकयवंशजा। तस्यां गर्भः समभवद्धर्मेण कुरुनन्दन
त्याची पत्नी सत्यवती हिचे नाव होते, ती केकय वंशातील होती; तिच्या पोटी, हे कुरुनंदना, धर्माने एक पुत्र गर्भात आला.
सा च काले महाभागा राजन्मासं प्रविश्य च। कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम्। स वै राजा हरिश्चन्द्रस्त्रैशङ्कव इति स्मृतः
मग योग्य वेळी, हे राजन, त्या पुण्यवतीने गर्भावधी पूर्ण करून एक निष्पाप पुत्र जन्माला घातला; तो राजा हरिश्चंद्र, त्रिशंकूचा पुत्र म्हणून ओळखला जातो.
स राजा बलवानासीत्सम्राट् सर्वमहीक्षिताम्। तस्य सर्वे महीपालाः शासनावनताः स्थिताः
तो राजा अत्यंत बलवान होता, सर्व पृथ्वीच्या राजांचा सम्राट होता; सर्व राजे त्याच्या आज्ञेला वाकलेले होते.
तेनैकं रथमास्थाय जैत्रं हेमविभूषितम्। शस्त्रप्रतापेन जिता द्वीपाः सप्त जनेश्वर
त्याने एक सुवर्णाने सजवलेली विजयाची रथावर बसून, आपल्या शौर्याने सातही द्वीप जिंकले, हे नराधिपा.
स निर्जित्य महीं कृत्स्नां सशैलवनकाननाम्। आजहार महाराज राजसूयं महाक्रतुम्
त्याने डोंगर, वन, आणि अरण्यांसह संपूर्ण पृथ्वी जिंकून, राजसूय हा मोठा यज्ञ केला.