धर्मचक्रं तथा चापि नित्यमास्ते युधिष्ठिर। अदितिर्दितिर्दनुश्चैव सुरसा विनता इरा
धर्मचक्र सुद्धा तिथे सदैव आहे, युधिष्ठिर. अदिती, दिती, दनु, सुरसा, विनता आणि इरा तिथे आहेत.
कालिका सुरभी देवी सरमा चाथ गौतमी
कालिका, सुरभी देवी, सरमा आणि गौतमी.
प्रभा कद्रूश्च वै देव्यौ देवतानां च मातरः। रुद्राणी श्रीश्च लक्ष्मीश्च भद्रा षष्ठी तथाऽपरा
प्रभा आणि कद्रू या दोघी देवता, देवतांची मातृका; रुद्राणी, श्री, लक्ष्मी, भद्रा आणि दुसरी षष्ठी.
पृथिवी गां गता देवी ह्रीः स्वाहा कीर्तिरेव च। सुरा देवी शची चैव तथा पुष्टिररुन्धती
गायच्या रूपात पृथ्वी देवी, लज्जा, स्वाहा, कीर्ती, सुरा, शची देवी, पुष्टी आणि अरुंधती.
संवृत्तिराशा नियतिः सृष्टिर्देवी रतिस्तथा। एताश्चान्याश्चवै देव्य उपतस्थुः प्रजापतिम्
संवृत्ती, आशा, नियती, सृष्टी देवी, रती – या आणि इतर देवी प्रजापतींची सेवा करतात.
आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्चास्विनावपि। विश्वेदेवाश्च साध्याश्च पितरश्च मनोजवाः
आदित्य, वसु, रुद्र, मरुत, अश्विनी, विश्वदेव, साध्य, आणि वेगवान पितर.
पितृणां च गणान्विद्धि सप्तैव पुरुषर्षभ। मूर्तिमन्तो वै चत्वारस्त्रयश्चापि शरीरिणः
हे पुरुषश्रेष्ठ, पितरांचे सात प्रकार आहेत असे जाण. त्यातले चार साकार आहेत आणि उरलेले तीन देहधारी आहेत.
वैराजश्च महाभागा अग्निष्वात्ताश्च भारत। गार्हपत्या नाकचराः पितरो लोकविश्रुताः
हे भारत, वैराज, अग्निष्वात्त, गार्हपत्य आणि नाकचर हे पितर जगात प्रसिद्ध आहेत.
सोमपा एकशृङ्गाश्च चतुर्वेदाः कलास्तथा। एते चतुर्षु वर्णेषु पूज्यन्ते पितरो नृप
सोमपा, एकशृंग, चतुर्वेद आणि कला — हे पितर चारही वर्णांमध्ये पूजले जातात, राजन.
एतैराप्यायितैः पुर्वं सोमश्चाप्याय्यते पुनः। त एते पितरः सर्वे प्रजापतिमुपस्थिताः
यांच्या द्वारे पूर्वी सोम वाढला आणि पुन्हा वाढतो; हे सर्व पितर प्रजापतीजवळ गेले आहेत.
उपासते च संहृष्टा ब्रह्माणममितौजसम्। राक्षसाश्च पिशाचाश्च दानवा गुह्यकास्तथा
हे आनंदाने अमाप तेज असलेल्या ब्रह्माची पूजा करतात; तसेच राक्षस, पिशाच, दानव आणि गूढक देखील.
नागाः सुपर्णाः पशवः पितामहमुपासते। स्थावरा जङ्गमाश्चैव महाभूतास्तथाऽपरे
नाग, सुपर्ण, पशू आणि पितामह यांची पूजा केली जाते; तसेच स्थावर, जंगम आणि इतर महाभूत देखील.
पुरन्दरश्च देवेन्द्रो वरुणो धनदो यमः। महादेवः सहोमोऽत्र सदा गच्छति सर्वशः
पुरंदर, देवेन्द्र, वरुण, धनद, यम आणि महादेव होमासह नेहमीच तिथे जातात.
महासेनश्च राजेन्द्र सदोपास्ते पितामहम्। देवो नारायणस्तस्यां तथा देवर्षयश्च ये
राजेंद्र, महासेन नेहमीच पितामहाची पूजा करतो; तिथे नारायण देव आणि देवर्षीही असतात.
ऋषयो वालखिल्याश्च योनिजायोनिजास्तथा। यच्च किञ्चित्रिलोकेऽस्मिन्दृश्यते स्थाणु जङ्गमम्। सर्वं तस्यां मया दृष्टमिति विद्धि नराधिप
वालखिल्य ऋषी, गर्भातून आणि गर्भाशिवाय जन्मलेले, आणि या तिन्ही लोकांत जे काही स्थावर-जंगम दिसते — हे सर्व मी तिथे पाहिले आहे, हे नराधिपा, हे जाण.
अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम्। प्रजावतां च पञ्चाशदृषीणामपि पाण्डव
उर्ध्वरेतस असलेल्या अठ्ठ्याऐंशी हजार ऋषी आणि पन्नास संतती असलेले ऋषी आहेत, हे पांडवा.
ते स्म तत्र यथाकामं दृष्ट्वा सर्वे दिवौकसः। प्रणम्य शिरसा तस्मै सर्वे यान्ति यथागमम्
तेथे सर्व दिव्य लोक, त्यांना पाहून, मनाप्रमाणे वागत, त्यांना वंदन करून योग्य वेळी निघून जातात.
अतिथीनागतान्देवान्दैत्यान्नागांस्तथा द्विजान्। यक्षान्मुपर्णान्कालेयान्गन्धर्वाप्सरसस्तथा
देव, दैत्य, नाग, द्विज, यक्ष, सुपर्ण, कालेय, गंधर्व आणि अप्सरा — हे सर्व जे पाहुणे म्हणून येतात —
महाभागानमितधीर्ब्रह्मा लोकपितामहः। दयावान्सर्वभूतेषु यथार्हं प्रतिपद्यते
या महान भाग्यवान आणि स्थिरचित्तांना, सर्व लोकांचे पितामह ब्रह्मा, जो सर्व प्राण्यांवर दयाळू आहे, योग्य त्या प्रमाणात देतो.
प्रतिगृह्य तु विश्वात्मा स्वयं स्वयम्भूरमितद्युतिः। सान्त्वमानार्थसम्भोगैर्युनक्ति मनुजाधिप
त्यांना आपल्याकडे घेऊन, सर्वत्र व्यापणारा, स्वयंभू, अमाप तेज असलेला तो, गोड बोलून, वस्तू देऊन आणि सुख देऊन त्यांना एकत्र करतो, राजन.
तथा तैरुपयातैश्च प्रतियद्भिश्च भारत। आकुला सा सभातात भवति स्म सुखप्रदा
असे येणारे आणि जाणारे, हे भारत, यांच्या मुळे ती सभा वडील, गजबजलेली आणि आनंद देणारी होते.
सर्वतेजोमयी दिव्या ब्रह्मर्षिगणसेविता। ब्राहया श्रिया दीप्यमाना शुशुभे विगतक्लमा
ती दिव्य सभा सर्व तेजांनी उजळलेली, ब्रह्मर्षींच्या सेवेत असलेली, श्रीमंतीने झळाळणारी आणि थकवा नसलेली दिसत होती.
सा सभा तादृशी दृष्टा मया लोकेषु दुर्लभा। सभेयं राजशार्दूल मनुष्येषु यथा तव
अशी सभा मी पाहिली, जी लोकांतही दुर्मिळ आहे; राजशार्दूल, तशीच तुझी सभा माणसांत आहे.
एता मया दृष्टपूर्वाः सभा देवेषु भारत। सभेयं मानुषे लोके सर्वश्रेष्ठतमा तव
हे भारत, अशा सभा मी पूर्वी देवांत पाहिल्या आहेत; पण माणसांत तुझी सभा सर्वश्रेष्ठ आहे.
प्रायशो राजलोकस्ते कथितो वदतां वर। वैवस्वतसभायां तु यथा वदसि मे प्रभो
राजन, तू वैवस्वताच्या सभेत असणारे राजपुरुष कसे असतात हे बहुतेक सांगितलेस; आता, प्रभो, तुला जसे माहीत आहे तसे मला सांग.
वरुणस्य सभायां तु नागास्ते कथिता विभो। दैत्येन्द्राश्चापि भूयिष्ठाः सरितः सागरास्तथा
वरुणाच्या सभेत तू नाग, मोठे दैत्यराज, नद्या आणि समुद्र यांचाही उल्लेख केला आहेस, हे तेजस्वी.
तथा धनपतेर्यक्षा गुह्यका राक्षसास्तथा। गन्धर्वाप्सरसश्चैव भगवांश्च वृषध्वजः
धनपतीच्या सभेत यक्ष, गुह्यक, राक्षस, तसेच गंधर्व, अप्सरा आणि वृषध्वज भगवंत यांचा तू उल्लेख केला.
पितामहसभायां तु कथितास्ते महर्षभः। सर्वे देवनिकायाश्च सर्वशास्त्राणि वैव ह
पितामहाच्या सभेत, हे महर्षे, सर्व देवगण आणि सर्व शास्त्रांचेही तू वर्णन केले.
शक्रस्य तु सभायां तु देवाः सङ्कीर्तिता मुने। उद्देशतश्च गन्धर्वा विविधाश्च महर्षयः
शक्राच्या सभेत, हे मुनी, देवांचा आणि थोडक्यात गंधर्व व विविध महर्षींचा तू उल्लेख केला.
एक एव तु राजर्षिर्हरिश्चन्द्रो महामुने। कथितस्ते सभायां वै देवेन्द्रस्य महात्मनः
पण फक्त एकच राजर्षी, हरिश्चंद्र, या महान इंद्राच्या सभेत असल्याचे तू सांगितलेस, हे महर्षे.