निधिप्रवरमुख्यौ च शङ्खपद्मौ धनेश्वरौ। सर्वान्निधीन्प्रगृह्याथ उपास्तां वै धनेश्वरम्
शंख आणि पद्म हे श्रेष्ठ निधी, सर्व निधी एकत्र करून, धनपतीची सेवा करतात.
सा सभा तादृशी रम्या मया दृष्टान्तरिक्षगा। पितामहसभां राजन्कीर्तयिष्ये निबोध ताम्
अशी सुंदर, आकाशात फिरणारी सभा मी पाहिली आहे. राजन, आता मी तुला पितामहाची सभा सांगतो, ती ऐक.
पितामहसभां तात कथ्यमानां निबोध मे। शक्यते या न निर्देष्टुमेवंरूपेति भारत
ताता, मी सांगत असलेली पितामहाची सभा ऐक. ती खरी स्वरूपात सांगता येत नाही, हे लक्षात ठेव, भारत.
पुरा देवयुगे राजन्नादित्यो भगवान्दिवः। आगच्छन्मानुषं लोकं दिदृक्षुर्विगतक्लमः
पूर्वी देवयुगात, राजन, भगवंत आदित्य आकाशातून थकवा न येता मानव लोकात पाहण्यासाठी आला.
चरन्मानुषरूपेण सभां दृष्ट्वा स्वयम्भुवः। स तामकथयन्मह्यं दृष्ट्वा तत्त्वेन पाण्डव
मानव रूप धारण करून तो स्वयंभूची सभा पाहायला गेला. ती सभा त्याने प्रत्यक्ष पाहून मला सांगितली, पांडवा.
अप्रमेयां सभां दिव्यां मानसीं भरतर्षभ। अनिर्देश्यां प्रभावेण सर्वभूतमनोरमाम्
ती सभा मोजता न येणारी, दिव्य, मनातून निर्माण झालेली, तेजाने वर्णन करता न येणारी आणि सर्वांना आनंद देणारी आहे, हे भारतश्रेष्ठ.
श्रुत्वा गुणानहं तस्याः सभायाः पाण्डवर्षभ। दर्शनेप्सुस्तथा राजन्नादित्यमिदमब्रुवम्
त्या सभेचे गुण ऐकून, पांडवश्रेष्ठ, मला ती पाहण्याची इच्छा झाली आणि मी आदित्याला असे म्हणालो.
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि पितामहसभां शुभाम्। येन वा तपसा शक्या कर्मणा वाऽपि गोपते
भगवंत, मी पितामहाची शुभ सभा पाहू इच्छितो, ती तपाने किंवा कर्माने जरी मिळत असेल, गोपाळ.
औषधैर्या तथा युक्तैरुत्तमा पापनाशिनी। तन्ममाचक्ष्व भगवन्पश्येयं तां सभां यथा
औषधांनी किंवा योग्य उपायांनी, जे श्रेष्ठ आणि पाप नष्ट करणारे आहेत, हे भगवंत, मला सांगा की मी ती सभा कशी पाहू शकेन.
स तन्मम वचः श्रुत्वा सहस्रांशुर्दिवाकरः। प्रोवाच भारतश्रेष्ठ व्रतं वर्षसहस्रकम्
माझे हे शब्द ऐकून, हजार किरणांचा दिवाकर म्हणाला, भारतश्रेष्ठ, 'हजार वर्षांचे व्रत घ्यावे लागेल.'
ब्रह्मव्रतमुपास्स्व त्वं प्रयतेनान्तरात्मना। ततोऽहं हिमवत्पृष्ठे समारब्दो महाव्रतम्
तू अंतःकरणाने शुद्ध आणि भक्तीभावाने ब्रह्मव्रत स्वीकार. त्यानंतर मी हिमालयाच्या डोंगरावर मोठं व्रत सुरू केलं.
ततः स भगवान्सूर्यो मामुपादाय वीर्यवान्। आगच्छत्तां सभां ब्राह्मीं विपाप्मा विगतक्लमः ?
मग तेजस्वी आणि सामर्थ्यशाली सूर्यदेव मला घेऊन, पापरहित आणि थकवा नसलेल्या अवस्थेत त्या ब्रह्माच्या सभेत घेऊन गेला.
एवंरूपेति सा शक्या न निर्देष्टुं नराधिप। क्षणेन हि बिभर्त्यन्यदनिर्देश्यं वपुस्तथा
राजा, तिचं रूप असं आहे की ते शब्दांत सांगता येत नाही; कारण ती क्षणातच दुसरं, तितकंच वर्णन करता न येणारं रूप धारण करते.
न वेद परिमाणं वा संस्थानं चापि भारत। न च रूपं मया तादृक् दृष्टपूर्वं कदाचन
भारता, तिचं माप किंवा आकार कुणालाच माहीत नाही; आणि मी कधीच असं रूप पाहिलं नव्हतं.
सुसुखा सा सदा राजन्न शीता न च घर्मदा। न क्षुत्पिपासे न ग्लानिं प्राप्यतां प्राप्तुवन्त्युत
राजा, ती जागा नेहमीच सुखद आहे, तिथे ना थंडी आहे ना उष्णता; तिथे भूक, तहान किंवा थकवा काहीच लागत नाही.
नानारूपैरिव कृता मणिभिः सा सुभास्वरैः। स्तम्भैर्न च धृता सा तु शाश्वती न च सा क्षरा
ती जागा विविध सुंदर रत्नांसारख्या चमकदार रूपांनी सजलेली वाटते; तिला कुठल्याही खांबांचा आधार नाही, ती शाश्वत आहे आणि कधीच नाश पावत नाही.
दिव्यैर्नानाविधैर्भावैर्भासद्भिरमितप्रभैः
ती दिव्य आणि अनेक प्रकारच्या तेजस्वी रूपांनी, अमर्याद प्रकाशाने उजळून निघाली आहे.
अति चन्द्रं च सूर्यं च शिखिनं च स्वयम्प्रभा। दीप्यते नाकपृष्ठस्था भर्त्सयन्वीव भास्करम्
ती स्वतःच्या प्रकाशाने चंद्र, सूर्य आणि अग्नीपेक्षा अधिक उजळते; ती स्वर्गाच्या शिखरावर चमकत राहते, जणू सूर्यालाही लाजवते.
तस्यां स भगवानास्ते विदधद्देवमायया। स्वयमेकोऽनिशं राजन्सर्वलोकपितामहः
त्या ठिकाणी तो भगवंत आपल्या दिव्य मायेमुळे, एकटाच, अखंडपणे, सर्व लोकांचा पितामह म्हणून वास करतो.
उपतिष्ठन्ति चाप्येनं प्रजानां पतयः प्रभुम्। दक्षः प्रचेताः पुलहो मरीचिः कश्यपः प्रभुः
त्या प्रभूला सर्व सृष्टीचे अधिपती, म्हणजे दक्ष, प्रचेतस, पुलह, मरीचि आणि सामर्थ्यवान कश्यप, नम्रतेने वंदन करतात.
भृगुरत्रिर्वसिष्ठश्च गौतमोऽथ तथाङ्गिराः। पुलस्त्यश्च कतुश्चैव प्रह्लादः कर्दमस्तथा
भृगु, अत्रि, वसिष्ठ, गौतम, अंगिरस, पुलस्त्य, क्रतु, प्रह्लाद आणि कर्दम हेही त्याच्या सेवेला येतात.
अथर्वाङ्गिरसश्चैव वालखिल्या सरीचिपाः। मनोऽन्तरिक्षं विद्याश्च वायुस्तेजो जलं मही
अथर्वण, अंगिरस, वाळखिल्य, सरीचिप, मन, आकाश, विद्या, वायु, तेज, पाणी आणि पृथ्वी हेही तिथे आहेत.
शब्दस्पर्शौ तथा रूपं रसो गन्धश्च भारत। प्रकृतिश्च विकारश्च यच्चान्यत्कारणं भुवः
भारता, शब्द, स्पर्श, रूप, रस आणि गंध; प्रकृती आणि तिचे बदल, आणि या जगाचे जे काही कारण आहे, ते सगळं तिथे आहे.
अगस्त्यश्च महातेजा मार्कण्डेयश्च वीर्यवान्। जमदग्निर्भरद्वाजः संवर्तश्च्यवनस्तथा
महातेजस्वी अगस्त्य, सामर्थ्यवान मार्कंडेय, जमदग्नी, भरद्वाज, संवर्त आणि च्यवन हेही तिथे आहेत.
दुर्वासाश्च महाभाग ऋष्णशृङ्गश्च धार्मिकः। सनत्कुमारो भगवान्योगाचार्यो महातपाः
महाभाग दुर्वासा, धर्मात्मा ऋष्यशृंग, योगाचार्य आणि महान तपस्वी सनत्कुमार हेही तिथे आहेत.
असितो देवलश्चैव जैगीषव्यश्च तत्त्ववित्। ऋषभो जितशत्रुश्च महावीर्यस्तथा मणिः
असित, देवल, तत्त्वज्ञ जयगीषव्य, ऋषभ, जितशत्रू आणि महाशक्तिशाली मणि हेही तिथे आहेत.
आयुर्वेदस्तथाऽष्टाङ्गो देहवांस्तत्र भारत। चन्द्रमाः सह नक्षत्रैरादित्यश्च गभस्तिमान्
भारता, आठ अंगांनी युक्त असा आयुर्वेद, चंद्र आणि त्याच्या सोबतचे नक्षत्र, तेजस्वी सूर्य हेही तिथे आहेत.
वायवः क्रतवश्चैव सङ्कल्पः प्राण एव च। मूर्तिमन्तो महात्मानो महाव्रतपरायणाः
वाऱ्यांचे देव, यज्ञ, संकल्प, प्राण हेही तिथे प्रत्यक्ष रूपात, महान आत्म्यांनी आणि मोठ्या व्रतांना समर्पित होऊन वास करतात.
एते चान्ये च बहवो ब्रह्माणं समुपस्थिताः। अर्थो धर्मश्च कामश्च हर्षो द्वेषस्तपो दमः
हे आणि असे अनेक, ब्रह्मदेवांसमोर आले आहेत – संपत्ती, धर्म, इच्छा, आनंद, द्वेष, तप आणि संयम.
आयान्ति तस्यां सहिता गन्धर्वाप्सरसां गणाः। विंशतिः सप्त चैवान्ये लोकपालाश्च सर्वशः
त्या ठिकाणी गंधर्व आणि अप्सरांचा समूह, सत्तावीस इतर, आणि सर्व लोकपाल एकत्र येतात.