तां तु कृत्वा सभां श्रेष्ठां मयश्चार्जुनमब्रवीत्। भूतानां च महावीर्यो ध्वजाग्रे किङ्करो गणः
ते उत्कृष्ट सभागृह बांधून झाल्यावर, मया महाशक्तिशाली अर्जुनाला ध्वजाच्या टोकावरील चिन्ह व त्याच्या सोबतीबद्दल सांगू लागला.
तव विष्फारघोषेण मेघवन्निनदिष्यति। अयं हि सूर्यसङ्काशो ज्वलनस्य रथो महान्।। 2
तुझ्या धनुष्याच्या टणत्काराने आकाश दुमदुमेल, कारण येथे सूर्यासारखा तेजस्वी, अग्निचा महान रथ आहे.
इमे च दिविजाः श्वेता वीर्यवन्तो हयोत्तमाः। मायामयः कृतो ह्येष ध्वजो वानरलक्षणः
हे दिव्य, शुभ्र, बलवान आणि उत्तम घोडे आहेत; आणि हा मयाने तयार केलेला, वानरचिन्ह असलेला ध्वज आहे.
असज्जमानो वृक्षेषु धूमकेतुरिवोच्छ्रितः। बहुवर्णं हि लक्ष्येत ध्वजं वानरलक्षणम्
हा ध्वज झाडांमध्ये अडकत नाही, धुराच्या झेंड्यासारखा उंच उठतो; वानरचिन्ह असलेला हा ध्वज अनेक रंगांत दिसेल.
ध्वजोत्कटं ह्यनवमं युद्धे द्रक्ष्यसि विष्ठितम्। एव वीरः सव्यसाचिन्ध्वजस्यान्ते भविष्यति
युद्धात हा ध्वज उंच, अद्वितीय आणि भक्कमपणे उभा राहिलेला तू पाहशील; आणि वीर, साव्यसाची ध्वजाच्या शेवटी असेल.
इत्युक्त्वाऽऽलिङ्ग्य वीभत्सुं विसृष्टः प्रययौ मयः
असे सांगून, मयाने वीभत्सु अर्जुनाला आलिंगन दिले आणि निघून गेला.
ततः प्रवेशनं तस्यां चक्रे राजा युधिष्ठिरः। अयुतं भोजयित्वा तु ब्राह्मणानां नराधिपः
नंतर राजा युधिष्ठिराने त्या सभागृहात प्रवेश समारंभ केला आणि दहा हजार ब्राह्मणांना जेवू घातले.
साज्येन पायसेनैव मधुना मिश्रितेन च। भक्ष्यैर्मूलैः फलैश्चैव मांसैर्वाराहहारिणैः। कृसरेणाथ जीवन्त्या हविष्येण च सर्वशः
त्यांना तुपात शिजवलेले, मध मिसळलेले पायस, विविध खाण्याच्या पदार्थांसह, कंदमुळे, फळे, तसेच वराह आणि हरिण यांच्या मांसाचे पदार्थ, कृसार, जीवंतिका आणि इतर सर्व प्रकारच्या हविष्याने जेवू घातले.
मांसप्रकारैर्विविधैः खाद्यैश्चापि तथा नृप। चोष्यैश्च विविधै राजन्पेयैश्च बहुविस्तरैः
राजाने विविध प्रकारच्या मांसाहारी पदार्थांनी, तसेच अनेक प्रकारच्या खाण्याच्या, चावण्याच्या व पिण्याच्या पदार्थांनी ब्राह्मणांचे स्वागत केले.
अहतैश्चैव वासोभिर्माल्यैरुच्चावचैरपि। तर्पयामास विप्रेन्द्रान्नानादिग्भ्यः समागतान्
तसेच उत्तम व साध्या वस्त्रांनी, फुलांच्या हारांनी, सर्व दिशांमधून आलेल्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांना तृप्त केले.
ददौ तेभ्यः सहस्राणि गवां प्रत्येकशः पुनः। पुण्याहघोषस्तत्रासीद्दिवस्पृगिव भारत
त्यांनी प्रत्येकाला पुन्हा हजारो गायी दिल्या; तिथे पुण्याचा दिवस जाहीर केल्यासारखा गजर झाला, जणू काही आकाशातूनच आवाज येत होता, हे भारतवंशीय.
वादित्रैर्विविधैर्दिव्यैर्गन्धैरुच्चावचैरपि। पूजयित्वा कुरुश्रेष्ठो देवतानि निवेश्य च
कुरूंच्या श्रेष्ठ युधिष्ठिराने विविध दिव्य वाद्ये आणि गंध, हलके व तीव्र, यांचा वापर करून देवतांची पूजा केली आणि त्यांची प्रतिष्ठापना केली.
तत्र मल्ला नटा झल्लाः सूता वैतालिकास्तथा। उपतस्थुर्महात्मानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम्
तिथे मल्ल, नर्तक, झांज वाजवणारे, सूत, भाट आणि गायक यांनी धर्मपुत्र युधिष्ठिर या महात्म्याची सेवा केली.
तथा स कृत्वा पूजां तां भ्रातृभिः सह पाण्डवः। तस्यां सभायां रम्यायां रेमे शक्रो यथा दिवि
पांडवाने आपल्या भावांसह ती पूजा करून त्या सुंदर सभागृहात इंद्र जसा स्वर्गात रमतो तसा आनंद घेतला.
सभायामृषयस्तस्यां पाण्डवैः सह आसते। आसाञ्चक्रुर्नरेन्द्राश्च नानादेशसमागताः
त्या सभेत पांडवांसोबत ऋषी बसले होते आणि वेगवेगळ्या देशांतून आलेले राजेही आपापल्या जागी बसले होते.
असितो देवलः सत्यः सर्पिर्माली महाशिराः। अर्वा वसुः सुमित्रश्च मैत्रेयः शुनको बलिः
असित, देवल, सत्य, सर्पिर्माळी, महाशिरा, अर्व, वसु, सुमित्र, मैत्रेय, शौनक आणि बली हे तिथे उपस्थित होते.
बको दाल्भ्यः स्थूलशिराः कृष्णद्वैपायनः शुकः। सुमन्तुर्जैमिनिः पैलो व्यासशिष्यास्तथा वयम्
बक, दाल्भ्य, स्थूलशिरा, कृष्णद्वैपायन, शुक, सुमंतु, जैमिनी, पैल, व्यासांचे शिष्य आणि आम्ही स्वतःही तिथे होतो.
तित्तिरिर्याज्ञवल्क्यश्च ससुतो रोमहर्षणः। अप्सुहोम्यश्च धौम्यश्च अणीमाण्डव्यकौशिकौ
तित्तिरी, याज्ञवल्क्य आणि त्यांचा मुलगा, रोमहर्षण, अप्सुहोम्य, धौम्य, अणि, मांडव्य आणि कौशिक हेही तिथे होते.
दामोष्णीपस्त्रैबलीश्च पर्णादो घटजानुकः। मौञ्जायनो वायुभक्षः पाराशर्यश्च सारिकः
दाम, उष्णिप, त्रैबली, पर्णाद, घटजानुक, मौंजायन, वायुभक्ष, पाराशर आणि सारिका हेही तिथे उपस्थित होते.
बलिवाकः सिनीवाकः सप्तपालः कृतश्रमः। जातूकर्णः शिखावांश्च आलम्बः पारिजातकः
बलिवाक, सिनीवाक, सप्तपाल, कृतश्रमा, जातूकर्ण, शिखावान, आलंब आणि पारिजातिक हेही तिथे होते.
पर्वतश्च महाभागो मार्कण्डेयो महामुनिः। पवित्रपाणिः सावर्णो भालुकिर्गालवस्तथा
पर्यंत, मोठ्या भाग्याचा पर्वत, महान मुनी मार्कंडेय, पवित्रपाणी, सावर्णी, भालुकी आणि गालव हेही तिथे उपस्थित होते.
जङ्घाबन्धुश्च रैभ्यश्च कोपवेगस्तथा भृगुः। हरिबभ्रुश्च कौण्डिन्यो बभ्रुमाली सनातनः
जंघाबंधू, रैभ्य, कोपयुक्त भृगु, हरिबभ्रू, कौंडिन्य आणि सनातन बभ्रुमाळी हेही तिथे होते.
काक्षीवानौशिजश्चैव नाचिकेतोऽथ गौतमः। पैङ्ग्यो वराहः शुनकः शाण्डिल्यश्च महातपाः
काक्षीवान, औशिज, नचिकेत, गौतम, पैंगी, वराह, शौनक आणि महान तपस्वी शांडिल्य हेही तिथे होते.
कुक्कुरो वेणुजङ्घोऽथ कालापः कठ एव च। मुनयो धर्मविद्वांसो धृतात्मानो जितेन्द्रियाः
कुक्कुर, वेणुजंघ, काळाप, कठ हेही तिथे होते—हे सर्व धर्म जाणणारे, संयमी आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेले ऋषी होते.
एते चान्ये च बहवो वेदवेदाङ्गपारगाः। उपासते महात्मानं सभायामृषिसत्तमाः
हे आणि आणखी बरेच वेद व वेदांग पारंगत श्रेष्ठ ऋषी त्या सभेत त्या महात्म्याची सेवा करत होते.
कथयन्तः कथाः पुण्या धर्मज्ञाः शुचयोऽमलाः। तथैव क्षत्रियश्रेष्ठा धर्मराजमुपासते
धर्माची जाण असलेले, पवित्र आणि निष्कलंक असे हे ऋषी पुण्यकथा सांगत होते; तसेच श्रेष्ठ क्षत्रियही धर्मराजाची सेवा करत होते.
श्रीमान्महात्मा धर्मात्मा मुञ्जकेतुर्विवर्धनः। सङ्ग्रामजिद्दुर्मुखश्च उग्रसेनश्च वीर्यवान्
श्रीमंत, महात्मा, धर्मात्मा, वाढणारा मुंजकेतू, संग्रामजित, दुर्मुख आणि पराक्रमी उग्रसेन हेही तिथे उपस्थित होते.
कक्षसेनः क्षितिपतिः क्षेमकश्चापराजितः। कम्बोजराजः कमठः कम्पनश्च महाबलः
कक्षसेन हा पृथ्वीचा राजा, अपराजित क्षेमक, कंबोजांचा राजा, कमठ आणि बलवान कम्पन हेही तिथे होते.
सततं कम्पयामास यवनानेक एव यः। बलपौरुषसम्पन्नान्कृतास्त्रानमितौजसः। यथाऽसुरान्कालकेयान्देवो वज्रधरस्तथा
त्याने नेहमीच बलवान, शूर आणि शस्त्रविद्येत निपुण अशा यवनांना सतत हादरवले, जसे वज्रधारी देवाने कालकेय असुरांना पराभूत केले होते.
जटासुरो मद्रकानां च राजा कुन्तिः पुलिन्दश्च किरातराजः। तथाङ्गवाङ्गौ सहपुण्ड्रकेण पाण्ड्योड्रराजौ च सहान्ध्रकेण
जटासुर, मद्र देशाचा राजा, कुंती, पुलिंद आणि किरातांचा राजा, तसेच अंग, वंग आणि पुंड्रासह, पांड्य, उड्र आणि आंध्र देशाचे राजे—