उषित्वा खाण्डवप्रस्थे सुखवासं जनार्दनः। पार्थैः प्रीतिसमायुक्तैः पूजनार्होऽभिपूजितः
खांडवप्रस्थात सुखाने राहिल्यावर, जनार्दनाला पांडवांनी प्रेमाने आणि आदराने सन्मान केला, आणि त्याला योग्य त्या प्रकारे पूजा केली.
गमनाय मतिं चक्रे पितुर्दर्शनलालसः। धर्मराजमथामन्त्र्य पृथां च पृथुलोचनः
पित्याला भेटायची इच्छा मनात धरून, तो जाण्याचा निर्णय घेतो; मोठ्या डोळ्यांच्या कृष्णाने धर्मराज आणि पृथा यांच्याशी बोलून घेतले.
ववन्दे चरणौ मूर्ध्ना जगद्वन्द्यः पितृष्वसुः। स तया मूर्ध्न्युपाघ्रातः परिष्वक्तश्च केशवः
जगात सर्वांनी पूजला जाणारा कृष्ण, आपल्या पितृव्याच्या पत्नीच्या पायांना मस्तक ठेवून वंदन करतो; तिने त्याला मिठी मारली आणि डोक्यावरून प्रेमाने वास घेतला.
ददर्शानन्तरं कृष्णो भगिनीं स्वां महायशाः। तामुपेत्य हृषीकेशः प्रीत्या बाष्पसमन्वितः
त्यानंतर, कीर्तीमान कृष्णाने आपल्या बहिणीला पाहिले; हृषीकेश तिला भेटायला गेला, प्रेमाने आणि डोळ्यात अश्रू घेऊन.
अर्थ्यं तथ्यं हितं वाक्यं लघु युक्तमनुत्तरम्। उवाच भगवान्भद्रां सुभद्रां भद्रभाषिणीम्
भगवानाने शुभ बोलणाऱ्या भद्रा, म्हणजेच सुभद्रेला, योग्य, खरी, हिताची, थोडक्यात आणि उत्तम अशी वचने सांगितली.
तया स्वजनगामीनि श्रावितो वचनानि सः। सम्पूजितश्चाप्यसकृच्छिरसा चाभिवादितः
तिने त्याला आपल्या नातेवाईकांसाठी पाठवलेली वचने ऐकवली; तिने त्याचा वारंवार सन्मान केला आणि मस्तक झुकवून नमस्कार केला.
तामनुज्ञाय वार्ष्णेयः प्रतिनन्द्य च भामिनीम्। ददर्शानन्तरं कृष्णां धौम्यं चापि जनार्दनः
वृष्णिवंशीय कृष्णाने तिला परवानगी घेऊन आणि तिचे स्वागत करून, पुढे कृष्णा आणि धौम्यालाही भेट दिली.
ववन्दे च यथान्यायं धौम्यं पुरुषसत्तमः। द्रौपदीं सान्त्वयित्वा च सुभद्रां परिदाय च
पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या कृष्णाने धौम्याला योग्य रीतीने वंदन केले; द्रौपदीला धीर दिला आणि सुभद्रेला निरोप दिला.
भ्रातृनभ्यगमद्विद्वान्पार्थेन सहितो बली। भ्रातृभिः पञ्चभिः कृष्णो वृतः शक्र इवामरैः
विद्वान आणि बलवान कृष्ण अर्जुनासह आपल्या भावांकडे गेला; पाचही पांडवांमध्ये कृष्ण जणू काही अमरांमध्ये इंद्रासारखा भासत होता.
यात्राकालस्य योग्यानि कर्माणि गरुडध्वजः। कर्तुकामः शुचिर्भूत्वा स्नातवान्समलङ्कृतः
गुरूडध्वज कृष्णाने प्रवासासाठी योग्य ती तयारी करायची इच्छा धरली; तो स्नान करून, स्वच्छ होऊन आणि अलंकार घालून सज्ज झाला.
अर्चयामास देवांश्च द्विजांश्च यदुपुङ्गवः। माल्यजाप्यनमस्कारैर्गन्धैरुच्चावचैरपि
यदुवंशात श्रेष्ठ असलेल्या कृष्णाने देवतांना आणि ब्राह्मणांना हार, जप, नमस्कार आणि सुगंधी द्रव्यांनी, मोठ्या-लहान सर्वांनी पूजा केली.
स कृत्वा सर्वकार्याणि प्रतस्थे तस्थुपां वरः। उपेत्य स यदुश्रेष्ठो बाह्यकक्षाद्विनिर्गतः
सर्व कामे पूर्ण करून, उभ्या असणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला कृष्ण निघाला; यदूंचा श्रेष्ठ बाहेरच्या आवारातून बाहेर पडला.
स्वस्ति वाच्यार्हतो विप्रान्दधिपात्रफलाक्षतैः। वसु प्रदाय च ततः प्रदक्षिणमथाकरोत्
त्याने योग्य ब्राह्मणांना कलश, फळे, अक्षता देऊन, त्यांच्याकडून आशीर्वाद घेतले; नंतर त्यांना धन देऊन, प्रदक्षिणा घातली.
काञ्चनं रथमास्थाय तार्क्ष्यकेतनमाशुगम्। गदाचक्रासिशार्ङ्गाद्यैरायुधैरावृतं शुभम्
कृष्णाने सोन्याचा रथ चढला, जो गरुडध्वजासारखा वेगवान होता; तो गदा, चक्र, तलवार, शार्ङ्गधनुष्य आणि इतर शुभ अस्त्रांनी सजलेला होता.
सुतिथावथ नक्षत्रे मुहूर्ते च गुणान्विते। प्रययौ पुण्डरीकाक्षः शैब्यसुग्रीववाहनः
योग्य वेळ आणि शुभ नक्षत्र, मुहूर्तावर, कमळासारख्या डोळ्यांचा कृष्ण शैब्य आणि सुग्रीव या घोड्यांवर बसून निघाला.
अन्वारुरोह चाप्येनं प्रेम्णा राजा युधिष्ठिरः। अपास्य चास्य यन्तारं दारुकं यन्तृसत्तमम्
राजा युधिष्ठिराने प्रेमापोटी त्याच्यासोबत रथावर बसले; आणि उत्तम सारथी दारुकाला उतरवले.
अभीषून्सम्प्रजग्राह स्वयं कुरुपतिस्तदा। उपारुह्यार्जुनश्चाऽपि चामरव्यजनं सितम्
त्या वेळी कुरुराजाने स्वतःच लगाम घेतला; अर्जुनही रथावर चढून पांढरे चामर घेऊन उभा राहिला.
रुक्मदण्डं बृहद्बाहुर्विदुधाव प्रदक्षिणम्। तथैव भीमसेनोऽपि रथमारुह्य वीर्यवान्
रुंद बाहू असलेल्या भीमाने सोन्याच्या दांडीचा छत्र धरून रथाभोवती फिरवला; त्याचप्रमाणे, बलवान भीमसेनही रथावर चढला.
छत्रं शतशलाकं च दिव्यमाल्योपशोभितम्। वैडूर्यमणिदण्डं च चामीकरविभूषितम्
शंभर काड्यांचे छत्र, दिव्य फुलांच्या माळांनी सजवलेले, वैडूर्य मणीच्या दांड्याचे आणि सोन्याने सुशोभित असे होते.
दधार तरसा भीमः मुच्छत्रं शार्ङ्गधन्वने। भीमसेनार्जुनौ चापि यमावरिनिषूदनौ
भीमाने ते छत्र झटक्यात उचलून शार्ङ्गधन्व्यासाठी धरले; भीमसेन आणि अर्जुन, यमाचा शत्रू मारणारे, दोघेही होते.
पृष्ठतोऽनुययुः कृष्णमृत्विक्पौरजनैर्वृता। स तथा भ्रातृभिः सर्वैः केशवः परवीरहा
कृष्णाच्या मागे, ऋत्विज आणि नगरातील लोकांनी वेढलेले, सर्व भावांसह, शत्रूंचा संहार करणारा केशव पुढे चालला.
अन्वीयमानः शुशुभे शिष्यैरिव गुरुः प्रियैः। `अभिमन्युं च सौभद्रं वृद्धैः परिवृतस्तथा
त्याच्या मागे प्रिय शिष्यांसारखे जेव्हा सर्वजण चालले, तेव्हा तो जणू गुरु आपल्या लाडक्या शिष्यांसोबत शोभून दिसला; तसेच, सुभद्रापुत्र अभिमन्यूही वयोवृद्धांनी वेढलेला होता.
रथमारोप्य निर्यातो धौम्यो ब्राह्मणपुङ्गवः। इन्द्रप्रस्थमतिक्रम्य क्रोशमात्रं महाद्युतिः'। पार्थमामन्त्र्य गोविन्दः परिष्वज्य सुपीडितम्
धौम्य, श्रेष्ठ ब्राह्मण, रथावर चढून निघाला; इंद्रप्रस्थ थोडे अंतर सोडून गेल्यावर, तेजस्वी गोविंदाने पार्थाला घट्ट मिठी मारून निरोप दिला.
युधिष्ठरं पूजयित्वा भीमसेनं यमौ तथा। परिष्वक्तो भृशं तैस्तु यमाभ्यामभिवादितः
युधिष्ठिर, भीमसेन आणि दोन्ही जुळे यम यांना सन्मान देऊन, त्यांच्याकडून प्रेमाने मिठी मारली गेली आणि जुळ्यांनी आदराने वंदन केले.
योजनार्धमथो गत्वा कृष्णः परपुरञ्जयः। युधिष्ठिरं समामन्त्र्य निवर्तस्वेति भारत
अर्धा योजन अंतर गेल्यावर, शत्रूंच्या नगरी जिंकणाऱ्या कृष्णाने युधिष्ठिराला म्हटले, 'आता परत जा, हे भारत'.
ततोऽभिवाद्य गोविन्दः पादौ जग्राह धर्मवित्। उत्थाप्य धर्मराजस्तु मूर्ध्न्युपाघ्राय केशवम्
मग धर्म जाणणाऱ्या गोविंदाने युधिष्ठिराला वंदन करून त्याचे पाय धरले; धर्मराजाने केशवाला उचलून त्याच्या डोक्याचा सुगंध घेतला.
पाण्डवो यादवश्रेष्ठं कृष्णं कमललोचनम्। गम्यतामित्यनुज्ञाप्य धर्मराजो युधिष्ठिरः
पांडुपुत्र, धर्मराज युधिष्ठिराने, कमळासारख्या डोळ्यांच्या, यादवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या कृष्णाला परवानगी देऊन सांगितले, 'आता जाऊ शकतोस'.
ततस्तैः संविदं कृत्वा यथावन्मधुसूदनः। निवर्त्य च तथा कृच्छ्रात्पाण्डवान्सपदानुगान्
मग मधुसूदनाने योग्य रीतीने निरोप घेतला आणि मोठ्या कष्टाने पांडव व त्यांच्या सोबत्यांना परत पाठवले.
स्वां पुरीं प्रययौ हृष्टो यथा शक्रोऽमरावतीम्।। लोचनैरनुजग्मुस्ते तमादृष्टिपथात्तदा
आनंदाने तो आपल्या नगरीकडे गेला, जसा इंद्र अमरावतीला जातो; आणि ते सर्वजण त्याला दिसेनासे होईपर्यंत डोळ्यांनी पाठवू लागले.
मनोभिरनुजग्मुस्ते कृष्णं प्रीतिसमन्वयात्। अतृप्तमनसामेव तेषां केशवदर्शने
प्रेमाने भरलेल्या मनानेही त्यांनी कृष्णाचा पाठलाग केला; केशवाचे दर्शन मन भरून झाले नव्हते.