वासुदेवोऽपि जग्राह प्रीतिं पार्थेन शाश्वतीम्। ददौ सुरपतिश्चैव वरं कृष्णाय धीमते
वसुदेवालाही पार्थाकडून शाश्वत कृपा मिळाली; आणि देवेंद्राने बुद्धिमान कृष्णालाही वर दिला.
एवं दत्त्वा वरं ताभ्यां सह देवैर्मरुत्पतिः। हुताशनमनुज्ञाप्य जगामत्रिदिवं प्रभुः
अशा प्रकारे वर देऊन, मरुतांचा स्वामी देवांबरोबर, अग्नीची परवानगी घेऊन, स्वर्गलोकात परत गेला.
पावकश्च तदा दावं दग्ध्वसमृगपक्षिणम्। अहोभिरेकविंशद्भिर्विरराग्सुतर्पितः
मग अग्नीने ते वन, त्यातील पशुपक्ष्यांसह जाळून टाकले आणि एकवीस दिवसांनी तो तृप्त झाला.
जग्ध्वा मांसानि पीत्वा चदांसि रुधिराणि च। युक्तः परमया प्रीत्या तावुत्वाच्युतार्जुनौ
मांस खाऊन, मज्जा आणि रक्त पिऊन, परम तृप्तीने भरून, त्याने कृष्ण व अर्जुनाला संबोधले.
युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां ततोऽस्मि यथासुखम्। अनुजानामि वां वीरौ चरतंत्र वाञ्छितम्
माझ्या प्रिय वीरांनो, तुम्ही दोघेही श्रेष्ठ पुरुष आहात. म्हणून मी तुम्हाला तुमच्या इच्छेनुसार जाऊ द्यायचं मान्य करतो. मनाप्रमाणे वागा.
गाण्डिवं च धनुर्दिव्यमक्षौ च महेषुधी। कपिध्वजो रथश्चायं तव द महामते
हे महात्म्या, हे बघ, हे दिव्य गांडीव धनुष्य, न संपणारे बाणांचे भाते आणि कपिध्वज असलेला हा रथ—हे सर्व तुझे आहे.
अनेन धनुषा चैव रथेनाने भारत। विजेष्यसि रणे शत्रून्सदेवामानुषान्
हे भारतवंशीय, या धनुष्याने आणि या रथाने तू युद्धात देव आणि माणूस अशा सर्व शत्रूंवर विजय मिळवशील.
एवं तौ समनुज्ञातौ पाववेमहात्मना। अर्जुनो वासुदेवश्च दानवश्चयस्तथा
मग त्या महान आत्म्याने, म्हणजे अग्नीने, परवानगी दिल्यावर अर्जुन, वासुदेव आणि तो दानव तिथून निघून गेले.
परिक्रम्य ततः सर्वे त्रयोऽभरतर्षभ। रमणीये नदीकूले सहितामुपाविशंन्
नंतर, हे भरतश्रेष्ठ, त्या तिघांनी प्रदक्षिणा घातली आणि सुंदर नदीच्या काठी एकत्र बसले.
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्। देवीं सरस्वतीं चैव (व्यासं)ततो जयमुदीरयेत्
नारायण, नरश्रेष्ठ, देवी सरस्वती आणि व्यास यांना वंदन करून मग विजयाची कामना करावी.
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो मोचयित्वा मयं तदा। किं चकार महातेजास्तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम
अर्जुन, जो विजेत्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे, त्याने मयाचा मुक्त केला. मग त्याने काय केलं, हे मला सांग, हे द्विजश्रेष्ठ.
शृणु राजन्नवहितश्चरितं पूर्वकस्य ते। मोक्षयित्वा मयं तत्र पार्थः शस्त्रभृतां वरः
हे राजन, लक्षपूर्वक ऐक, तुझ्या पूर्वजाचं चरित्र सांगतो—तिथे पार्थ, शस्त्रधारी वीरांमध्ये श्रेष्ठ, त्याने मयाला मुक्त केलं.
गाण्डिवं कार्मुकश्रेष्ठं तूणी चाक्षयसायकौ। दिव्यान्यस्त्राणि राजेन्द्र दुर्लभानि नृपैर्भुवि
गांडीव हे श्रेष्ठ धनुष्य, न संपणारे बाणांचे भाते आणि दिव्य अस्त्रे—हे सर्व, हे राजेंद्र, पृथ्वीवर माणसांनाही दुर्मिळ आहेत.
रथध्वजपताकाश्च श्वेताश्वांश्च स वीर्यवान्। एतानि पावकात्प्राप्य मुदा परमया युतः। तस्थौ पार्थो महावीर्यस्तदा सह मयेन सः
रथ, ध्वज, पताका आणि शुभ्र घोडे—हे सर्व अग्नीपासून मिळवून, तो महान पराक्रमी पार्थ मयासह आनंदाने तिथे उभा राहिला.
ततोऽब्रवीन्मयः पार्थं वासुदेवस्य सन्निधौ। `पाण्डवेन परित्रातस्तत्कृतं प्रत्यनुस्मरन्
मग मया, वासुदेवाच्या उपस्थितीत, पांडवाने केलेल्या उपकाराची आठवण काढत पार्थाशी बोलला.
प्राञ्जलिः श्लक्ष्णया वाचा पूजयित्वा पुनः पुनः। अस्माच्च कृष्णात्सङ्क्रुद्धात्पावकाच्च दिधक्षतः
त्याने हात जोडून, गोड शब्दांनी पुन्हा पुन्हा त्याचा आणि क्रुद्ध असलेल्या कृष्णाचा, तसेच जाळू इच्छिणाऱ्या अग्नीचा सन्मान केला.
त्वया त्रातोऽस्मि कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते। `अहं हि विश्वकर्मा वै असुराणां परन्तप
हे कौंतिये, तू मला वाचवलंस. सांग, मी तुझ्यासाठी काय करू? कारण मी असुरांचा विश्वकर्मा आहे, हे शत्रूंना जिंकणाऱ्या.
तस्मात्ते विस्मयं किञ्चित्कुर्यामन्यैः सुदुष्करम्
म्हणून मी तुझ्यासाठी असं काही करतो, जे दुसऱ्यांना करायला कठीण आहे.
एवमुक्तो महावीर्यः पार्थो मायाविदं मयम्। ध्यात्वा मुहूर्तं कौन्तेयः प्रहसन्वाक्यमब्रवीत्
मग त्या पराक्रमी पार्थाने, थोडा विचार करून, हसत मयाला, मायाविद्येच्या जाणकाराला, असे उत्तर दिले.
कृतमेव त्वया सर्वं स्वस्ति गच्छ महाऽसुर। प्रीतिमान्भव मे नित्यं प्रीतिमन्तो वयं च ते
तुझ्याकडून सर्व काही आधीच मिळालं आहे. आता तू शांतपणे जा, हे महादैत्य. तू नेहमी माझ्यावर प्रसन्न रहा आणि आम्हीही तुझ्यावर सदैव प्रसन्न राहू.
प्रोपकारादर्थं हि नादास्यामीति मे व्रतम्'। युक्तमेतत्त्वयि विभो यदात्थ पुरुषर्षभ
‘माझ्या व्रतानुसार, उपकारासाठी आलेली विनंती मी कधीही नाकारत नाही.’ हे खरोखरच तुझ्या योग्य आहे, हे पुरुषश्रेष्ठ.
प्रीतिपूर्वमहं किञ्चित्कर्तुमिच्छामि तेऽर्जुन। अहं हि विश्वकर्मा वै दानवानां महाकविः
मी तुझ्यासाठी प्रेमाने काहीतरी करावं असं मला वाटतं, अर्जुना. कारण मी दानवांचा विश्वकर्मा, मोठा कवी आहे.
सोऽहं वै त्वत्कृते किञ्चित्कर्तुमिच्छामि पाण्डव। `दानवानां पुरा पार्थ प्रासादा हि मया कृताः
पांडवा, मी तुझ्यासाठी काहीतरी करावं असं मला वाटतं. पूर्वी मी दानवांसाठी राजवाडे बांधले होते.
रम्याणि सुखगर्भाणि भोगाढ्यानि सहस्रशः। उद्यानानि च रम्याणि सरांसि विविधानि च
ती राजवाडे सुंदर, सुखदायक, आणि असंख्य ऐश्वर्यांनी भरलेली होती. रम्य बागा आणि विविध तळ्यांनी ती सजलेली होती.
विचित्राणि च वस्त्राणि कामगानि रथानि च। नगराणि विशालानि साट्टप्राकारवन्ति च
विचित्र वस्त्रं, इच्छेप्रमाणे चालणारी रथं, आणि मोठमोठी तटबंदी व खंदक असलेली नगरं मी तयार केली होती.
वाहनानि च मुख्यानि विचित्राणि सहस्रशः। बिलानि रमणीयानि सुखयुक्तानि वै भृशम्। एते कृता मया तस्मादिच्छामि फल्गुन
मुख्य आणि सुंदर वाहनं, हजारो प्रकारची, तसेच सुखाने भरलेली रम्य गुंफा मी बांधल्या. हे सर्व मी केलं आहे, फाल्गुना.
प्राणकृच्छ्राद्विनिर्मुक्तमात्मानं मन्यसे मया। एवं गते न शक्ष्यामि किञ्चित्कारयितुं त्वया
जर तू असं समजत असशील की मी आता जगण्याच्या कष्टांतून मुक्त झालो आहे, तर अशा अवस्थेत मी तुझ्यासोबत काहीच करू शकणार नाही.
न चापि तव सङ्कल्पं मोघमिच्छामि दानव। कृष्णस्य क्रियतां किञ्चित्तथा प्रतिकृतं मयि
आणि दानवा, मी तुझ्या इच्छेला व्यर्थ जाऊ द्यावं असंही मला वाटत नाही. कृष्णासाठी काहीतरी कर, म्हणजे त्याचा प्रताप मलाही मिळेल.
चोदितो वासुदेवस्तु मयं प्रति नरर्षभ। मुहूर्तमिव सन्दध्यौ किमयं चोद्यतामिति
हे नरश्रेष्ठ, असं सांगितल्यावर वासुदेवाने क्षणभर विचार केला की मयाला कोणतं काम द्यावं.
ततो विचिन्त्य मनसा लोकनाथः प्रजापितः। चोदयामास तं कृष्णः सभा वै क्रियतामिति
मग कृष्णाने, सर्व लोकांचा स्वामी आणि सृष्टीकर्ता, मनात विचार करून त्याला सांगितलं — 'एक सभा बांध.'