महाबली अर्जुनाला राजाने प्रेमळपणे सांगितले, “परत फिर, महाबाहू, माझे ऐक; तू धर्माचे उल्लंघन केले नाहीस, ना मला लज्जित केले आहेस.” अर्जुन म्हणाला, “मी तुझ्याकडून ऐकले आहे की कपटाने धर्माचरण करु नये; मी सत्यापासून कधीच दूर जाणार नाही, आणि सत्याच्या आधारावरच मी शस्त्र उचलतो.” राजाने परवानगी दिल्यावर, वनवासाला समर्पित असलेला अर्जुन वनात राहण्यासाठी निघून गेला आणि बारा महिने तिथे राहिला. अर्जुन जात असताना, वेदपारंगत, विद्वान, वेदांगांचे ज्ञाता, आत्मचिंतनात मग्न असणारे, भगवंताची भक्ती करणारे संन्यासी, कवी, आख्यायिका सांगणारे असे अनेक महान ब्राह्मण त्याच्या मागे निघाले. वेदज्ञ, तपस्वी, वनवासी, मधुर स्वरात दिव्य आख्यायिका सांगणारे द्विज, आणि बरेच जण अर्जुनासोबत होते. या सर्वांच्या आणि इतर अनेकांच्या सान्निध्यात, अर्जुन इंद्र जसा मरुतांसह असतो तसा, कोमल कथा ऐकत, मार्गक्रमण करू लागला. त्याने सुंदर आणि विविध प्रकारची अरण्ये, तलाव, नद्या, समुद्र, आणि अनेक प्रदेश पाहिले. पांडुपुत्राने पवित्र तीर्थस्थानेही पाहिली आणि गंगेच्या काठी एका सुंदर स्थळी आपले छावणी वसवली. जनमेजया, आता त्या पवित्र गंगेच्या काठावर अर्जुनाने जे अद्भुत कर्म केले, ते ऐक. अर्जुन आणि त्याच्यासोबत आलेले ब्राह्मण तिथे स्थिरावल्यानंतर, त्या ब्राह्मणांनी अनेक अग्निहोत्र यज्ञ सुरू केले. तेव्हा अग्निशाळा प्रज्वलित झाल्या, फुलांनी अर्पण केले गेले, आणि यजमान व नदीच्या काठाने संचार करू लागले. त्या पवित्र गंगेच्या काठी, स्नान करून, संयमी, धर्मनिष्ठ, वेदज्ञ पुरुषांनी त्या ठिकाणास दिव्य तेजाने उजळून टाकले. त्या छावणीत, अर्जुन, पांडुपुत्र, गंगेत स्नानासाठी उतरला. स्नान करून, पितरांना जल अर्पण केले आणि यज्ञासाठी नदी ओलांडण्याच्या तयारीस लागला. तेव्हा, महाबाहू अर्जुनाला, सर्पराजाच्या कन्येला—उलूपी—त्याच्यावर प्रेम निर्माण झाले आणि तिने त्याला पाण्याच्या गाभ्यात ओढले. अर्जुनाने भानावर येताच, त्याने सर्पराज कौरव्याच्या दिव्य राजमहलात पवित्र अग्नि पाहिला. तिथे अर्जुनाने यथाविधी अग्निहोत्र केला आणि त्याच्या निःसंशय अर्पणाने अग्निदेव प्रसन्न झाले. यानंतर अर्जुनाने सर्पराजाच्या कन्येला किंचित उपालंभ देत विचारले, “हे भयरहिते, तू हे धाडसी कृत्य का केलेस? हे कोणते स्थान आहे? तू कोण आहेस? आणि कुणाची कन्या आहेस?” ती म्हणाली, “मी ऐरावत वंशातील कौरव्य नावाच्या सर्पराजाची कन्या आहे; माझे नाव उलूपी आहे, मी नागकन्या.” पुढे ती म्हणाली, “हे नरश्रेष्ठ, तूं स्नानासाठी नदीत उतरला तेव्हा, क्षणातच मला तुझ्यावर प्रेम झाले.” “आता, कुरुवंशाचा आनंद, माझ्यावर कृपा कर; मी तुझ्यावर प्रेम करते, अन्य कुणासही मन दिले नाही. मला तुझ्या सहवासाचा लाभ दे.” अर्जुन म्हणाला, “हे सौम्ये, हा ब्रह्मचर्याचा व्रत बारा महिन्यांचा आहे, युधिष्ठिराने मला सांगितले आहे; मी स्वतःचा मालक नाही.” पण तो पुढे म्हणाला, “तरीही, मी तुझी इच्छा पूर्ण करायची आहे; मी कधीही असत्य बोललो नाही. मी कसे असत्य टाळू, तुझी इच्छा पूर्ण करू आणि धर्माचे उल्लंघनही होऊ नये—हे मी पाहीन.” त्यावर उलूपी म्हणाली, “हे पांडुपुत्र, मला तुझे आचरण ज्ञात आहे; तुझे गुरुंनी तुला ब्रह्मचर्याचे व्रत कसे शिकवले, तेही मला ठाऊक आहे. द्रौपदीच्या संबंधात, जो भ्रमित होऊन तिच्याकडे जाईल, त्याला बारा महिने वनवास भोगावा लागेल, असे तुमच्यात ठरले होते. जो वनात जाईल, त्याने ब्रह्मचर्य पाळायचे, अशी शर्थ होती. धर्म आणि अर्थासाठीच हे सर्व घडले; यात धर्माचे उल्लंघन होत नाही. संकटात असणाऱ्याला रक्षण करणे हेच धर्म आहे.” “माझे रक्षण करून तुझ्या धर्मात बाधा येत नाही; आणि जर किंचितही धर्माचे उल्लंघन झाले, तरीही ते तुझ्यासाठी धर्मच राहील, अर्जुना—even if you give your life for me. हे पार्थ, सद्गुणी लोकांचे हेच मत आहे. जर तू असे केले नाहीस, तर मला मृत समज. हे महाबाहू, आपले प्राण देऊनही तू श्रेष्ठ धर्माचरण कर.” “आज मी तुझ्या शरण आले आहे, हे नरश्रेष्ठ. तू नेहमीच संकटग्रस्त आणि असहाय्यांचे रक्षण करतोस. म्हणून मी दु:खी होऊन तुझ्या शरण आले आहे; मी तुझी इच्छा धरते, म्हणून माझी इच्छा पूर्ण कर. तू मला स्वतःला देऊन माझ्या मनोकामना पूर्ण कराव्या.” सर्पराजाच्या कन्येचे हे वचन ऐकून, अर्जुनाने धर्माला कारण मानून तिच्या इच्छेप्रमाणे सर्व काही केले. त्या रात्री नागलोकात राहून, अर्जुनाने तिच्यापासून एक सुंदर पुत्र प्राप्त केला. त्याने उलूपीच्या पोटी इरावान नावाचा, अत्यंत भाग्यशाली, बलवान आणि पराक्रमी पुत्र उत्पन्न केला, जो सूर्योदयाच्या वेळी कौरवांच्या निवासस्थानातून निघून आला. यानंतर अर्जुन उलूपीला घेऊन गंगेच्या काठी परतला; उलूपीने त्याला शुभेच्छा देऊन, स्वतःच्या निवासस्थानी परतली. तिने अर्जुनाला वर दिला की, “हे भरतवंशीय, आता सर्व जलचर प्राण्यांमध्ये तू सदैव अजिंक्य राहशील; जलातील सर्व प्राणी निःसंशय सिद्ध होतील.