गंधर्वांचा राजा आणि दिव्य दूत, हे दोघेही श्रेष्ठ व्यक्ती, धर्मराजाजवळ आले आणि म्हणाले, "हे धर्मराजा, जर आपली इच्छा असेल, तर रुरूच्या आयुष्याचा अर्धा भाग त्याची पत्नी प्रमद्वरा हिला देऊन ती पुन्हा जिवंत होवो." धर्मराजाने दिव्य दूताला उत्तर दिले, "तुझी इच्छा असेल तर, प्रमद्वरा, रुरूची पत्नी, रुरूच्या आयुष्याचा अर्धा भाग घेऊन पुन्हा जिवंत होवो." हे ऐकताच, प्रमद्वरा, जणू काही झोपेतून जागी झाल्यासारखी, उजळ आणि तेजस्वी रूपात, रुरूच्या आयुष्याचा अर्धा भाग घेऊन उठली. या घटनेमुळे भविष्यकाळात असे दिसून आले की, रुरूच्या दीर्घायुष्यातील अर्धा भाग, पत्नीच्या कल्याणासाठी, कमी झाला. शुभ दिवशी, त्यांच्या दोन वडिलांनी आनंदाने विवाहाची व्यवस्था केली आणि रुरू व प्रमद्वरा, एकमेकांच्या कल्याणाचा विचार करत, परस्परात आनंदित झाले. रुरूला अत्यंत दुर्मिळ आणि कमलाच्या केसरासारखी तेजस्वी पत्नी मिळाली. त्याने वचन घेतले की, तो वाकडे, दुष्ट जीवांचा नाश करेल आणि या संकल्पात दृढ राहील. रुरूने जेव्हा वाकडे जीव पाहिले, तेव्हा तो संतापाने भरून, आपल्या शस्त्राने त्यांना मारण्याचा प्रयत्न करू लागला. एकदा, ब्राह्मण रुरू एका मोठ्या जंगलात गेला आणि तिथे त्याने एक वृद्ध डुंडुभा पडलेला पाहिला. रुरूने, काळाच्या दंडासारखा, आपला दंड उचलून, क्रोधाने डुंडुभाला मारण्याचा निर्धार केला आणि त्याला उद्देशून म्हणाला, "हे तपस्वी, मी आज तुझ्यावर काहीही अन्याय केलेला नाही; मग तू इतका संतापाने मला का मारण्याचा विचार करतोस?" रुरूने उत्तर दिले, "माझी पत्नी, जी माझ्या जीवाप्रमाणे प्रिय आहे, तिला सर्पाने दंश केला; त्यामुळे मी सर्पांचा नाश करण्याचा कठोर संकल्प केला आहे." "मी प्रत्येक सर्पाला मारण्याचे वचन घेतले आहे; म्हणूनच मी तुला मारणार आहे, आज तुझे जीवन संपेल." "इतर सर्पांनी येथे माणसांना दंश केले आहे, पण तू, डुंडुभाचा वास घेणारा, तुला मारणे योग्य नाही." "अनेक दुःख, विविध कर्तव्ये, वेगवेगळ्या आनंद आहेत; पण तू, धर्म जाणणारा, तुला मारणे योग्य नाही." डुंडुभाच्या या शब्दांनी रुरूला कळले की, तो एक ऋषी आहे, म्हणून भय असूनही त्याने त्याला मारले नाही. रुरूने त्याला शांत करण्याचा प्रयत्न करत विचारले, "सांगा, हे सर्प, तू या अवस्थेत कसा आलास, आणि तू कोण आहेस?" डुंडुभाने सांगितले, "मी पूर्वी 'रुरू' नावाचा ऋषी होतो, हजार पायांचा. एका ब्राह्मणाच्या शापामुळे मी सर्पाचा रूप घेतले." रुरूने विचारले, "कोणत्या कारणामुळे त्या ब्राह्मणाने तुला शाप दिला? आणि किती काळ तू या रूपात राहशील?" डुंडुभाने सांगितले, "पूर्वी 'खगम' नावाचा ब्राह्मण माझा मित्र होता; तो कठोर वाणी, तपस्वी आणि तेजस्वी होता. बालपणी खेळताना मी गवताचा सर्प बनवला; तो यज्ञात व्यस्त असताना घाबरून बेशुद्ध झाला. शुद्ध झाल्यावर, तो कठोर व्रती आणि सत्यवचनी, संतापाने म्हणाला, 'जसा तू मला घाबरवण्यासाठी सर्प बनवला, तसा मी तुझ्या सामर्थ्याच्या शापाने तुला सर्प बनवीन.' त्याच्या तपशक्तीची जाण असल्याने मी खूप घाबरलो आणि त्याच्याजवळ हात जोडून म्हणालो, 'हे मित्र, हे मी केवळ मजेसाठी केले.'" "तू मला क्षमा करावी, हे ब्राह्मण; शाप मागे घ्यावा. माझी व्याकुळता पाहून त्याने संतापाने म्हणाले, 'मी खोटे बोललो नाही; हे निश्चितच होईल.' पण त्याने पुढे सांगितले, 'प्रमतीला एक शुद्ध पुत्र जन्माला येईल, त्याचे नाव रुरू असेल; त्याला पाहिल्यावर तुझा शाप सुटेल.' असे सांगून मी सर्परूप घेतले." "तू प्रमतीचा पुत्र रुरू आहेस; आज मी माझे खरे रूप पुन्हा प्राप्त करतो आणि तुझ्या हितासाठी बोलतो." डुंडुभाने सर्परूप सोडून तेजस्वी ब्राह्मणाचे स्वरूप घेतले. त्याने रुरूला सांगितले, "अहिंसा हे सर्वश्रेष्ठ धर्म आहे, हे सर्व जीवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या रुरू." "म्हणून ब्राह्मणाने कोणत्याही जीवाला कधीही हानी करू नये; ब्राह्मणाचे सर्वोच्च शिक्षण म्हणजे त्याची सौम्यता." "जो वेद आणि त्याचे उपांग जाणतो, तो सर्व जीवांना अभय देणारा मानला जातो; अहिंसा, सत्य आणि क्षमा हे त्याचे गुण आहेत." "ब्राह्मणाचा सर्वोच्च धर्म वेदांचे संरक्षण आहे; पण क्षत्रियाचा धर्म तुझ्या धर्मासारखा नाही." "दंड धारण करणे, कठोरता दाखवणे आणि लोकांचे रक्षण करणे—हे क्षत्रियाच्या कर्तव्याचे कार्य आहे, हे रुरू, ऐक." "जनमेजयाच्या यज्ञात, एकदा सर्पांचा नाश झाला होता आणि ब्राह्मणाने भयभीत सर्पांचे रक्षण केले होते." "आस्तिक, द्विजांमध्ये श्रेष्ठ, तपशक्ती, ऊर्जा आणि वेद-उपांगात पारंगत, त्याच्या प्रयत्नांनी सर्पयज्ञात सर्पांचे रक्षण झाले." रुरूने विचारले, "राजा जनमेजयाने सर्पांना कसे हानी केली? आणि तेथे सर्पांना का हानी झाली, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण?" "शहाण्या आस्तिकाने कोणत्या कारणाने सर्पांना मुक्त केले? हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, मला सर्व तपशील ऐकायचा आहे." अशी ही कथा पुढे वळते, जिथे धर्म, अहिंसा, क्षमा, आणि ब्राह्मणाचे कर्तव्य यांचे गूढ उलगडले जाते.