काळाच्या आरंभात, यक्ष, साध्य, पिशाच, गुह्यक आणि पितर यांचे जन्म झाले. त्यानंतर, ज्ञानवान आणि महान ब्रह्मर्षी ऋषींचा जन्म झाला. या ऋषींमुळे आकाश, पृथ्वी, वारा, मध्यवर्ती स्पेस आणि दिशा निर्माण झाल्या. वर्ष, ऋतू, महिने, पक्ष, दिवस आणि रात्री यांचा क्रमाने जन्म झाला, तसेच या जगात अस्तित्वात असलेल्या सर्व गोष्टींचा साक्षीदार झाला. जगाच्या समाप्तीच्या वेळी, इथे दिसणारे सर्व काही, चालणारे किंवा न चालणारे, पुन्हा एकदा एकत्र येते. ऋतूंच्या बदलात, सोल्स्टिसचे चिन्ह विविध रूपांमध्ये प्रकट होते, तसेच युगांच्या आरंभातही अस्तित्वाची अवस्था बदलते. या प्रकारे, एक चक्र, जे ना प्रारंभ आहे ना अंत, जी जीवांचे एकत्रीकरण करते, जगात शाश्वतपणे फिरते, ना उत्पत्ति ना नाश. त्यानंतर, त्रिसुत्री देवते, म्हणजेच तिस हजार, तिसराशे, आणि त्रिसुत्री देवते यांची निर्मिती झाली. आकाशातील तेजस्वी सूर्य, बृहद्भानु, जो प्रकाशाचा स्रोत आहे, त्याला सवित्री, ऋचिका, अर्क, भानु आणि रवि असे नाव दिले गेले. विवस्वताचे सर्व पुत्र ज्ञात आहेत, त्यात मनू सर्वात तरुण होता; देवभृत त्याचा पुत्र होता, ज्याला सुभ्रात असे नाव मिळाले. सुभ्राज याला तीन पुत्र झाले, जे सर्वच गुणी आणि विद्वान होते: दशज्योती, शतज्योती, आणि सहस्त्रज्योती. दशज्योती, महान आत्मा, याला दहा हजार पुत्र झाले; शतज्योतीचे पुत्र याहून दहा पटीने अधिक होते. सहस्त्रज्योतीचे पुत्र याहूनही दहा पटीने अधिक होते; त्यांच्यातून कुरु, यदु आणि भरत यांची वंशरेखा निर्माण झाली. ययाति आणि इक्ष्वाकु यांच्यातून, तसेच सर्व राजर्षींमधून, अनेक वंशांची निर्मिती झाली, जे विशाल आणि विविधतेने भरलेले होते. सर्व जीवांचे निवासस्थान, तीनगुंठा रहस्य, वेद, ज्ञानासह योग, तसेच धर्म, अर्थ आणि काम—हे सर्व ऋषींनी पाहिले. धर्म, अर्थ आणि काम यांसाठी विविध शास्त्र आणि जगातील आचारसंहितांचे नियम यांचे वर्णन येथे केले गेले आहे. भारत वंशाची संपूर्ण विस्तार, इतिहास आणि विविध परंपरांचे वर्णन याचे सुसंगतपणे सांगितले गेले आहे. या महान ज्ञानाचे विस्तार करून, ऋषींनी त्याला संक्षेपित केले; कारण जगातील विद्वान दोन्ही प्रकारच्या माहितीला प्राधान्य देतात. काही भारताची कथा मनूपासून सुरू करतात, काही आस्तिकपासून, आणि काही विद्वान ब्राह्मण उपरिकरापासून. विद्वान ज्ञानाच्या विविध संग्रहांना उजागर करतात; काही स्पष्टीकरणात कुशल असतात, तर काही ग्रंथांचे संरक्षण करण्यात कुशल असतात. तपश्चर्या आणि ब्रह्मचर्याद्वारे, व्यासाने या पवित्र आणि प्राचीन इतिहासाची रचना केली, शाश्वत वेदाचे विभाजन करून. पराशराचा विद्वान पुत्र, जो त्याच्या व्रतांत दृढ होता, त्याच्या मातेसाठी आणि ज्ञानी गंगेयासाठी—विचित्रवीर्याच्या क्षेत्रात, कृष्ण द्वैपायन, शक्तिशाली असताना, तीन कौरवांचा जन्म दिला, जसे तीन पवित्र अग्न्या. धृतराष्ट्र, पांडू, आणि विदुर यांचा जन्म झाल्यावर, ज्ञानी व्यास पुन्हा तपश्चर्येसाठी आपल्या आश्रमात परतले. जेव्हा कौरवांचे जन्म झाले, वाढले आणि त्यांच्या सर्वोच्च अवस्थेत पोहोचले, तेव्हा महान ऋषीने या जगातील लोकांना भारताची कथा सांगितली. जनमेजयाने विचारल्यावर, हजारो ब्राह्मणांसह, त्याने आपल्या शिष्य वैशंपायनाला, जो जवळ बसला होता, शिकवले. त्यानंतर, व्यासाने वैशंपायनाला, जो सभेत बसला होता, भारताची कथा वाचन करण्यास सांगितले, यज्ञाच्या आंतरालात ते वारंवार प्रोत्साहित करत होते. व्यासाने कुरु वंशाची, गांधारीच्या धर्माची, विदुराच्या बुद्धीची, आणि कुंतीच्या स्थिरतेची सखोल माहिती दिली. दिव्य ऋषीने वासुदेवाची महत्ता, पांडवांचे सत्यता, आणि धृतराष्ट्राच्या पुत्रांची दुष्टता यांचे वर्णन केले. हे भारत, त्याच्या पूरक कथा सह, सर्वोच्च भारत म्हणून ओळखले जातात—एक लाख श्लोकांच्या सद्गुणांच्या कृत्यांचा संग्रह. त्याने भारत संहितेची रचना चौवीस हजार श्लोकांमध्ये केली; पूरक कथा वगळून, विद्वान त्याला भारत म्हणून ओळखतात. त्यानंतर, ऋषीने पन्नास अध्यायांची आणखी संक्षेपित रचना केली, एक सूचिका अध्याय सर्व ग्रंथांच्या घटनांचे वर्णन करीत होती. या उत्कृष्ट कथानकाची निर्मिती करून, प्रभु द्वैपायनाने विचार केला की त्याला ते आपल्या शिष्यांना येथे कसे शिकवावे. ऋषी द्वैपायनाच्या विचारांची माहिती असलेले, आशीर्वादित ब्रह्मा, जगांचे शिक्षक, तिथे स्वतः आले. ऋषीच्या आनंदासाठी आणि जगांच्या कल्याणासाठी, त्याला पाहून तो आश्चर्यचकित झाला आणि दोन्ही हात जोडून नमस्कार केला. सर्व ऋषींच्या समूहाने त्याच्यासाठी एक आसन तयार केले. त्या उच्च सोनेरी आसनावर, ब्रह्मा बसला; आणि त्या आसनाजवळ, वासुच्या पुत्राने आपली जागा घेतली. नंतर, ब्रह्मा, सर्वोच्च प्रभु, द्वैपायनाला परवानगी दिल्यावर, कृष्णाने, आनंदित आणि निरागस हसताना, आसनाजवळ बसले. त्याने, जो महान तेजस्वी आहे, ब्रह्मा, सर्वोच्च प्रभु, यांच्याकडे बोलले: "हे आशीर्वादित, हा आदरणीय काव्य मी तयार केला आहे." "हे ब्रह्मण, वेदाचे रहस्य आणि जे काही मी स्थापन केले आहे, तसेच वेदांचे अंग आणि उपनिषद यांची सुसंगत व्यवस्था." या सर्व गोष्टींमध्ये, ऋषी द्वैपायनाच्या ज्ञानाची महत्ता, त्याच्या तपश्चर्येची गूढता, आणि त्याच्या कार्याची दिव्यता स्पष्ट होते.