शांतनू राजाला मनात शांतता मिळणार कशी, याबद्दल मला शंका वाटते; म्हणूनच, पुत्रा, मी माझ्या दुःखाचा पूर्ण कारण तुला सांगितले आहे. शांतनूच्या दुःखाचे सर्व कारण समजल्यावर, बुद्धिमान देवव्रताने विचारपूर्वक मनात चिंतन केले. पित्याचे शब्द ऐकून, वंशाच्या फलाची चिंता मनात ठेवून, दुःखी देवव्रताने पुन्हा पित्याच्या सारथ्याला बोलावले. कुरुवंशातील श्रेष्ठ देवव्रताच्या आज्ञेने सारथ्य आला; आणि भीष्म, पित्याचा मित्र आणि कुशल सारथ्य, त्याच्याशी बोलला, "तू पित्याचा सारथ्य आणि माझा मित्र आहेस; तुला माहिती असेल तर सांग, राजाचे मन कोणावर आहे?" सारथ्य म्हणाला, "कुरुवंशातील श्रेष्ठा, राजाचे प्रेम नौकाचालकाच्या कन्येवर स्थिर झाले आहे." राजाने तिला निवडले आणि सांगितले, "तिच्या पुत्राला तुझ्यानंतर राज्य मिळावे." त्या वेळी तुझ्या पित्याने हे वर द्यायला नकार दिला; पण नौकाचालक ठाम होता, तो तिला अन्य अटींवर देणार नव्हता. पित्याच्या इच्छेचे कारण समजून, त्याच्या मनाचा विचार करून, देवव्रताने यमुनेकडे प्रयाण केले. धर्मनिष्ठ क्षत्रियांसह, त्याने उच्चैःश्रवासला भेटले आणि स्वतः पित्याकरिता कन्येची मागणी केली. नौकाचालकाने देवव्रताचा योग्य सन्मान केला, राजसभेत बसवले आणि म्हणाला, "या कन्येसाठी राजवधूचे मूल्य द्यावे लागेल; तिच्या पुत्राला राज्य मिळावे." "शांतनूच्या वंशाचा वाढ करणारा, तूच श्रेष्ठ योद्धा आहेस; मी तुला काय सांगू?" "कन्येच्या विवाहमूल्यासाठी मी एक गोष्ट सांगतो: अशा कठीण आणि दोषयुक्त संबंधाची इच्छा कोण करेल? इंद्रही पश्चातापाशिवाय हे ओलांडू शकत नाही." "या श्रेष्ठ स्त्रीपासून, तुझ्यासारख्या सद्गुणी पुरुषाच्या पोटी, सत्यवती उत्पन्न झाली आहे." "तिच्या पुत्राने तुझ्या पित्याचे अनेक वेळा स्तुती केली आहे; धर्मज्ञ राजा सत्यवतीला योग्य आहे." "ही सत्यवती तुझ्या पित्याला असे बोलली; राजऋषीने तिला मागितले, पण मी एकदा नकार दिला." "पण कन्येचा पिता म्हणून, मी तुला सांगतो, राजानो: इथे केवळ तीव्र स्पर्धेचा दोष दिसतो." "हा दोष तुला अधिक आहे, अजिंक्य योद्धा; जो तुझा स्पर्धक असेल, गंधर्व किंवा असुर—" "तू रागावला तर तो कधीही जगू शकणार नाही; हेच एकमेव दोष आहे, राजानो, दुसरा नाही." "हे जाण, आणि तुझे कल्याण होवो, शत्रूंचा संहार करणारा, देणे आणि न देणे याबद्दल." अशा प्रकारे संबोधल्यावर, गंगेपुत्राने राजांच्या उपस्थितीत, पित्याच्या हितासाठी योग्य उत्तर दिले. "हे वचन ठेवा: त्याच्या वतीने बोलण्यात माझ्यासारखा कोणी नाही; दुसरा कुणी जन्मलेला नाही, ना आता जन्मतोय." "तुम्ही सांगितल्याप्रमाणे मी वागेन; तिच्या पुत्राला आमचे राज्य मिळेल." नौकाचालकाने पुन्हा उत्तर दिले, राज्यासाठी कठीण कार्य साध्य करण्याची इच्छा ठेवून, "तूच शांतनू आणि कन्येचा रक्षक आहेस; धर्माचा अधिपती आणि देणगीचा स्वामी आहेस." "पण आता, सज्जन, माझे कर्तव्य आणि शब्द ऐक; मी बोलतो, शत्रूंचा संहार करणारा, कन्यांच्या आचारानुसार." "सत्यवतीसाठी तू सभेत जे वचन दिले, सत्य आणि धर्मनिष्ठ, ते तुला योग्य आहे." "हे वेगळे होऊ शकत नाही, बलवान; यात शंका नाही. पण तुझ्या संततीबद्दल आम्हाला मोठी शंका आहे." हे मत ऐकून, सत्य आणि धर्मनिष्ठ देवव्रताने, पित्याचा आनंद साधण्यासाठी, ते स्वीकारले. "सभेत, ऋषी, देव, किंवा गुप्त जीव उपस्थित असो, तुझे वचन मोठ्याने जाहीर कर." "जे येथे आहेत ते ऐकू देत—जितके जीव आहेत; त्याच्या वतीने बोलण्यात माझ्यासारखा कोणी नाही. नौकाचालक राजानो, माझ्या शब्दाकडे लक्ष दे." "सभेत उपस्थित राजांसमोर मी पित्याच्या हितासाठी सांगतो: मी आधीच राज्याचा त्याग केला आहे, मनुष्याधिपतींनो." "संततीच्या हितासाठी, आज मी निर्धार करतो: आजपासून, नौकाचालका, मी ब्रह्मचर्य पाळीन." "पुत्र नसला तरी, माझे स्वर्गातील लोक कमी होणार नाहीत; कारण जन्मापासून मी कधीही खोटे बोललो नाही." "जोपर्यंत माझ्या शरीरात प्राण आहे, मी संतान उत्पन्न करणार नाही; पित्याकरिता मला कन्या द्या." "मी राज्याचा आणि सर्व कामाचा पूर्ण त्याग करतो; मी सदैव ब्रह्मचारी राहीन. नौकाचालका, मी तुला सत्य सांगतो." हे ऐकून, आनंदाने अंगावर रोमांच येऊन, धर्मनिष्ठ नौकाचालक म्हणाला, "मी तिला देईन." मग आकाशात, अप्सरा, देव, ऋषी आणि उपस्थित राजांनी त्या कठीण कार्याचे स्तुती केली. त्यांनी फुलांची वर्षा केली आणि म्हणाले, "हा भीष्म आहे!" मग, पित्याच्या हितासाठी, भीष्माने तेजस्वी कन्येला संबोधले.