राजा दुश्यंत आश्रमात आला तेव्हा, काळ्या डोळ्यांची ती कन्या अत्यंत आनंदित झाली, कारण तिच्या समोर एक योग्य आणि आदरणीय अतिथी आला होता. सौंदर्य आणि तारुण्याने संपन्न, सदाचारी आणि नीटनेटका, दुश्यंताला तिने पाहिले — त्याचे नेत्र कमळासारखे रुंद, छाती रुंद, आणि भुजा बलवान. सिंहासारखे खांदे, लांब हात, आणि सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त, तिने मधुर शब्दांनी त्याला संबोधले. ती कन्या झटपट पुढे आली, राजाला आदरपूर्वक स्वागत केले, त्याला आसन दिले, पाय धुण्यासाठी आणि पाहुणचारासाठी पाणी दिले. योग्यरीत्या त्याचा सन्मान केला, त्याच्या कुशलतेची विचारपूस केली, आणि त्याच्या आरोग्याची चौकशी केली. हसत, तिने विचारले, “काय कार्य करायचे आहे? या आश्रमात तुम्ही कोणत्या हेतूने आला आहात, आणि काय साध्य करायचे आहे?” राजा तिला मधुर शब्दांनी उत्तर देत म्हणाला, “तुम्ही कोण आहात, जे या महान ऋषीच्या शुभ आश्रमात आले आहेत?” तिचे सर्व अंग निर्दोष आणि सुंदर पाहून, आणि तिच्या सन्मानाने प्रभावित होऊन, तो म्हणाला, “मी राजर्षी इलिनाचा पुत्र आहे, महान आत्म्याचा वंशज आहे.” “माझे नाव दुश्यंत आहे, कमळनेत्रे, आणि मी प्रसिद्ध ऋषी कण्वाला प्रणाम करण्यासाठी आलो आहे.” तेव्हा ती कन्या म्हणाली, “माझा आदरणीय पिता फळे आणायला आश्रमाबाहेर गेले आहेत; थोडा वेळ थांबा, ते परत आल्यावर तुम्हाला भेटतील.” ऋषीला न पाहता, आणि तिच्या बोलण्यावर विश्वास ठेवून, राजा त्या कन्येला पाहू लागला — तिच्या हास्याने उजळलेली, तेजस्वी आणि सुंदर. सौंदर्य, तपस्या, आणि संयमाने चमकणारी, आकार आणि तारुण्याने संपन्न, राजा तिला विचारू लागला, “तुम्ही कोण आहात, सुंदर कटीवाली? कोणाची कन्या आहात, आणि कोणत्या हेतूने या वनात आला आहात? कुठून आला आहात, सुंदर गुणांनी आणि रूपाने सजलेली?” “तुम्हाला पाहताच, शुभेच्छे, माझे मन तुमच्याकडे ओढले गेले आहे. मी तुम्हाला जाणून घ्यायचे इच्छितो — सांग, सुंदर.” “मी इथे उभा आहे, कटीस्निग्धे, काही बोलायची इच्छा आहे; माझे शब्द ऐक, नागरूप जंघेवाली, मदमस्त हत्तीप्रमाणे चमकणारी.” “राजर्षींच्या वंशात जन्मलो आहे, विशेषतः पुरु वंशाचा आहे. आज, सुंदर कटीवाली आणि तेजस्विनी, दुश्यंत तुम्हाला निवडतो.” “माझे मन दुसऱ्या कोणत्याही क्षत्रिय स्त्रीकडे, किंवा दुसऱ्या ऋषीच्या कन्येकडे, श्रेष्ठ किंवा कनिष्ठ, वळत नाही.” “म्हणून, हे मधुर आवाजवाली, जाणून घे की माझे मन तुमच्यावर स्थिर आहे. तुम्ही क्षत्रिय आहात — सांगा, तुम्ही कोण आहात?” “हे भीरू, माझे मन ब्राह्मण कन्येकडे वळत नाही. मी तुम्हाला शोधतो आहे, रुंद नेत्रवाली; भक्तीने झुकलेल्या पुरुषाला स्वीकारा. राज्याचा आनंद घ्या, मोठ्या डोळ्यांवाली, आणि दुसरे विचार करू नका.” राजाने आश्रमात असे सांगितल्यावर, ती कन्या हसत उत्तर दिली, तिचे शब्द मधुर आणि सौम्य होते. “हे दुश्यंत, मी आदरणीय कण्व ऋषीची कन्या मानली जाते, तो तपस्वी, दृढ आणि धर्मनिष्ठ महान आत्मा आहे.” “मी स्वतंत्र नाही, हे राजन; कश्यप माझे शिक्षक आणि पिता आहेत. तुमचे कार्य त्यांच्याकडेच मागा; तुम्ही वेगळे वागू नये.” “तो जगातील आदरणीय, शुद्ध व्रतधारी आहे, हे तेजस्वी. जरी धर्म डळमळला तरी, तो दृढव्रती विचलित होत नाही.” राजा म्हणाला, “हे तेजस्विनी, तू त्यांच्या कन्या कशी जन्मलीस? मला याबद्दल मोठा संशय आहे — कृपया तो इथे दूर कर.” “जसे हे घडले आहे, आणि पूर्वी घडले होते, तो इतरांसमोर वेगळे बोलतो, जरी त्याचा स्वभाव वेगळा असतो.” “तो मूर्ख, पापात झाकलेला, असे स्वतःच चोर होतो; ऐक, हे राजन, मी कण्व ऋषीची कन्या कशी आहे, त्याची खरी कथा.” “एकदा, एक ऋषी येथे आला आणि माझ्या जन्माबद्दल विचारले: ‘तू वरच्या दिशेला बीज ठेवणारा आहेस, मग शाकुंतला तुझी कशी आहे?’” “तुझ्याकडून कन्या कशी जन्मली? सत्य सांग, हे कश्यप.” त्यावर, आदरणीय कण्व ऋषीने जसे घडले तसे सांगितले; ते ऐक, हे राजन. “पूर्वी, विशाल तपस्येचा विश्वामित्र, कठोर तप करत होता, आणि त्याने शक्र, देवांचा अधिपती, याला फार त्रास दिला.” “त्याच्या प्रखर तपाच्या शक्तीने, तो मला माझ्या स्थानावरून खाली फेकू शकतो,” असे म्हणत, पुरंदराने मेनकाला सांगितले. “स्वर्गातील अप्सरांमध्ये, मेनका, तू गुणांनी श्रेष्ठ आहेस; कृपा करून, मी सांगतो ते ऐक.” “तो महान तपस्वी विश्वामित्र, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, कठोर तप करत आहे, आणि माझे मन हलवतो आहे.” “हे मेनका, हे कार्य तुझे आहे: विश्वामित्र, कटीस्निग्धे, दृढनिश्चयी आणि विचलित करणे जवळपास अशक्य, प्रखर तपात स्थिर आहे.” “जा, त्याला मोहित कर, जेणेकरून तो मला स्थानावरून खाली फेकू शकणार नाही; त्याचे तप विचलित कर, आणि मला ही मोठी कृपा कर.” “सौंदर्य, तारुण्य, मधुरता, हावभाव, हास्य, आणि बोलणे — हे सर्व वापर, सुंदर कटीवाली, त्याला मोहित कर आणि तपेतून दूर कर.” “तो महान आणि तेजस्वी ऋषी, प्रचंड तप आणि जलद रागाने युक्त; अगदी प्रभूला हे माहित आहे.” “त्याच्या ऊर्जा, तप, आणि रागामुळे, तुलाही भीती वाटते, मग मी कसा घाबणार नाही?” “त्याने महान वसिष्ठाचे प्रिय पुत्र हिरावले, आणि क्षत्रिय असतानाही, जबरदस्तीने ब्राह्मण झाला.” “पावित्र्यासाठी त्याने एक नदी निर्माण केली, जी पार करणे कठीण आहे आणि जलाने भरलेली आहे; जगातील लोक तिला सर्वात पवित्र कौशिकी म्हणतात.” “पूर्वी, त्या कठीण जागी, महान आत्म्याच्या पत्नीला एकदा मातंग — धर्मनिष्ठ राजर्षी जो शिकारी झाला होता — त्याने आधार दिला.” अशा प्रकारे, शाकुंतलाने दुश्यंताला आपल्या जन्माची कथा, कण्व ऋषीच्या मुखातून सांगितली, आणि त्या आश्रमातील संवाद अत्यंत श्रद्धेने आणि आदराने घडला.