राजा जनमेजयाचा नागयज्ञ मोठ्या उत्साहाने सुरू होता, आणि अनेक नाग त्या यज्ञाच्या अग्नीमध्ये पडून भस्म झाले होते. त्याच वेळी, आस्तिक नावाचा एक ब्राह्मण, आपल्या मातृकुळाच्या कल्याणासाठी, राजाकडे विनंती करतो: "राजा, मी तुमच्याकडून सोने, चांदी, किंवा गायी मागत नाही; तुमचा यज्ञ थांबवा—माझ्या मातृकुळाला कल्याण लाभो." आस्तिकच्या या शब्दांनी राजा परीक्षिताने पुन्हा पुन्हा त्याला विचारले: "तुम्ही दुसरे वर मागा, द्विजश्रेष्ठ." पण आस्तिक, भृगुकुळातील श्रेष्ठ, दुसरे काहीच मागितले नाही. तेव्हा, त्या ठिकाणी उपस्थित असलेल्या सर्व वेदज्ञ ब्राह्मणांनी एकत्रितपणे राजाला सांगितले: "या ब्राह्मणाला त्याचा वर मिळू द्या." यानंतर, सूतपुत्राने विचारले: "या नागयज्ञात जे नाग अग्नीमध्ये पडले, त्यांची नावे मला सांग, सूतपुत्रा." हजारो, लाखो, कोटी नाग येथे भस्म झाले; त्यांच्या संख्येमुळे सर्वांची नावे सांगणे शक्य नाही, ब्राह्मणश्रेष्ठा. पण मी आता मुख्य नागांची नावे सांगतो, जे स्मरणात आहेत आणि अग्नीमध्ये अर्पण झाले. प्रथम, वासुकीच्या वंशातील प्रमुख नाग— काळे, लाल, पांढरे, भयंकर, विशाल आणि विषाने भरलेले— त्यांची नावे ऐका: शाला, पाला, हलीमक, पिच्छला, मानस आणि असंख्य इतर, जे आपल्या मातांच्या शब्दांनी आणि दंडाने त्रस्त, दयनीय अवस्थेत बोलावले गेले. पिच्छला, कौणप, चक्र, कालवेग, प्रकलन, हिरण्यबाहू, शरण, कक्षका, आणि कालदंतक— हे सर्व वासुकीच्या वंशातील नाग यज्ञाग्नीमध्ये पडले. आणि त्या वंशातील अनेक, भयंकर रूपाचे, शक्तिशाली नाग, अग्नीमध्ये अर्पण झाले. आता मी तक्षकाच्या वंशातील नागांची नावे सांगतो: पुच्छंदक, मंडलक, पिंडसेक्त, रभेनक, उच्छिख, शरभ, भंगा, बिल्वतेज, विरोहण, शिली, शलाकर, मुक, सुकुमार, प्रवेपण, मुद्गर, शिशुरोम, सुरोम, महाहनू— हे सर्व तक्षकाच्या वंशातील नाग यज्ञाग्नीमध्ये पडले. एरावताच्या वंशातील नाग—परावत, परियात्र, पांडर, हरिण, कृष्ण, विहंग, शरभ, मोद, प्रमोद, संहतपण— हे सर्व यज्ञाग्नीमध्ये अर्पण झाले. आता, कौर्व्य वंशातील नाग ऐका: एरक, कुंडल, वेणी, वेणिस्कंध, कुमारक, बाहुक, शृंगबेर, धूर्तक, प्रातरातक— हे सर्व कौर्व्य वंशातील नाग यज्ञात भस्म झाले. धृतराष्ट्र वंशातील नागांची नावे: शंकुकर्ण, पिथरक, कूथरमुखसेचक, पूर्णांगद, पूर्णमुख, प्रहास, शकुनी, दारी, अमहत्त, कामठक, सुषेण, मानस, अव्यय, अष्टावक्र, कोमलक, श्वसन, मौनवेपग, भैरव, मुंडवेदांग, पिशंग, उदपरक, ऋषभ, वेगवान, पिंडरक, महाहनू, रक्तांग, सर्वसारंग, समृद्धपतावस, वराहक, विरनक, सुचित्र, चित्रवेगिक, पराशर, तरुनक, मणी, स्कंध, अरुणी— हे प्रसिद्ध, वेगवान, विषयुक्त नाग यज्ञाग्नीमध्ये अर्पण झाले. त्यांची संख्या इतकी मोठी होती की सर्वांची नावे सांगणे शक्य नव्हते; हे मुख्य नाग आणि त्यांचे वंशज आहेत. काही नाग दोन, पाच, सात, दहा, शंभर, आणि काही अनंत डोके असलेले होते, जे अग्नीमध्ये पडले. भयंकर, विनाशक अग्नी आणि विषासारखे, शेकडो हजारांनी, पर्वतासारखे विशाल, वेगवान, योजनेभर लांब, दोन योजने रुंद, इच्छेनुसार रूप बदलणारे, शक्तिशाली, अग्नी आणि विषाने तळपत होते— हे सर्व त्या महान यज्ञात ब्रह्मदंडाने भस्म झाले. आस्तिकाबद्दल आणखी एक अद्भुत कथा ऐकली आहे: राजा परीक्षित वर देत होता, आणि त्या वेळी, इंद्राच्या हातातून निसटलेला तक्षक नाग आकाशात लटकत होता; त्यामुळे राजा जनमेजय चिंतेत पडला. यज्ञ मोठ्या उत्साहाने, विधिपूर्वक चालू होता, पण भयग्रस्त तक्षक अग्नीमध्ये पडला नाही. सूतपुत्रा, त्या ब्राह्मणांच्या मंत्रसंग्रहात तक्षक का पडला नाही, हे कारण काय? तेव्हा आस्तिकाने तीन वेळा त्या भयभीत, शुद्ध हरवलेल्या तक्षकाला हाक मारली: "थांब! थांब! थांब!" तक्षक आकाशात लटकत होता, मनात क्लेश घेऊन, जणू पृथ्वी आणि आकाशाच्या मध्ये उभा आहे. मग, सभेच्या आग्रहाने, राजाने घोषणा केली: "आस्तिकाने जे सांगितले, तसेच होऊ द्या." "यज्ञ पूर्ण करा; नागांना सांत्वन द्या; आस्तिक आनंदित होऊ द्या; सूतपुत्राच्या शब्दांची पूर्तता होऊ द्या." आस्तिकाचा वर मिळताच आनंदाचा गर्जना झाला, आणि यज्ञ तात्काळ थांबला. पांडव राजा परीक्षिताचा तो यज्ञ अशा प्रकारे संपला, आणि भरतवंशीय राजा जनमेजय आनंदित झाला. त्याने पुरोहित, सभा आणि सर्व उपस्थितांना शेकडो, हजारो संपत्ती दिली. लाल डोळ्याच्या सूतपुत्राला आणि वास्तुविशारदाला, जे नागयज्ञाच्या समाप्तीबद्दल पूर्वी बोलले होते, शक्तिशाली राजाने उपहार दिले. हीच त्या नागयज्ञाची आणि आस्तिकाच्या वराची पवित्र आणि अद्भुत कथा आहे.