प्रयाग येथे सोमयज्ञ, वरुणयज्ञ आणि प्रजापतीचे यज्ञ झाले होते; आणि तसेच, हे भारतवंशातील श्रेष्ठ, परीक्षितपुत्रा, तुझा हा यज्ञही असो—आपल्या सर्वांचा आणि आपल्याजवळच्या प्रियजनांचा कल्याण व्हावे, अशी कामना व्यक्त करण्यात आली. इंद्राचे शंभर यज्ञ प्रसिद्ध आहेत, आणि त्याच प्रमाणे आणखी शंभर यज्ञ; तसेच, तुझा हा यज्ञ, भारतश्रेष्ठ, परीक्षितपुत्रा, आमच्यासाठी आणि आमच्या प्रियजनांसाठी कल्याणकारी असो, अशी पुन्हा प्रार्थना झाली. यमाचा यज्ञ, हरिमेधसाचा यज्ञ, आणि राजा रंतिदेवाचा यज्ञ—हे यज्ञही पूर्वी झाले; आणि तुझा यज्ञही, भारतश्रेष्ठ, परीक्षितपुत्रा, आमच्या सर्वांचा कल्याणकारी असो, अशी पुनःप्रार्थना झाली. गयाचा यज्ञ, राजा शशबिंदूचा यज्ञ, आणि वैश्रवणाचा यज्ञ—हे यज्ञ पूर्वी घडले; आणि तुझा यज्ञही, भारतश्रेष्ठ, परीक्षितपुत्रा, आमच्यासाठी आणि प्रियजनांसाठी शुभ असो. नृगाचा यज्ञ, अजमीढाचा यज्ञ, आणि राजा दशरथाचा यज्ञ—हे यज्ञही पूर्वी झाले; आणि तुझा यज्ञही, भारतश्रेष्ठ, परीक्षितपुत्रा, आमच्या सर्वांचा कल्याणकारी असो. स्वर्गात ऐकलेला देवपुत्राचा यज्ञ, युधिष्ठिराचा यज्ञ, आणि राजा अजमीढाचा यज्ञ—हेही यज्ञ प्रसिद्ध आहेत; तसेच तुझा यज्ञ, भारतश्रेष्ठ, परीक्षितपुत्रा, आमच्यासाठी कल्याणकारी असो. सत्यवतीपुत्र कृष्णाने स्वतः विधी केलेला यज्ञही पूर्वी झाला; आणि तुझा यज्ञही, भारतश्रेष्ठ, परीक्षितपुत्रा, आमच्यासाठी आणि प्रियजनांसाठी शुभ असो. आता येथे, सूर्याच्या तेजासारखे तेजस्वी असलेले हे लोक एकत्र झाले आहेत, जणू इंद्राच्या यज्ञासाठी; आज त्यांचे ज्ञान प्राप्त करता येत नाही, आणि त्यांना दिलेली दाने कधीच व्यर्थ जाणार नाहीत. संपूर्ण लोकांमध्ये द्वैपायनासारखा यज्ञकर्ता दुसरा कोणी नाही, ही माझी ठाम श्रद्धा आहे. त्याचे शिष्य पृथ्वीवर विखुरले आहेत, प्रत्येकजण आपल्या यज्ञकर्मात निपुण आहे. विभावसु—अद्भुत तेजस्वी, महान आत्मा, सुवर्णबीजाचा, यज्ञाचा भक्षक, काळ्या मार्गाने जाणारा, घोंगावणाऱ्या ज्वलंत शिखराचा—हे अग्नी, हे देव, तुझ्या यज्ञाची आहुती स्वीकारतो. या जीवसृष्टीत, हे राजन्, लोकांचे संरक्षण करण्यात तुझ्याशी समतुल्य कोणी नाही; तुझ्या दृढ निष्ठेमुळे मला नेहमी आश्वासन मिळते—तू वरुण, धर्मराज किंवा यमासारखा आहेस. जसा शक्र, वज्रधारी, या जगाचा रक्षक आहे, तसाच तूही लोकांचा संरक्षक आहेस; माझ्या मते, तू येथे सर्वश्रेष्ठ पुरुष आहेस, आणि तुझ्यासारखा दुसरा राजा जन्मलेला नाही. तू खट्वांग, नभाग, दिलीप, ययाति आणि मंदाता यांच्या सामर्थ्यासारखा आहेस; तुझे तेज सूर्याच्या प्रकाशासारखे आहे, आणि तू भीष्मासारख्या उत्तम संकल्पाने राज्य करतोस. वाल्मिकीप्रमाणे तू स्वतःची शक्ती लपवतोस; वसिष्ठासारखी तुझी क्रोधावर नियंत्रण आहे; तुझे राज्य इंद्रासारखे आहे, आणि तुझे तेज नारायणासारखे आहे. यमासारखी तू धर्माची पारख करण्याची कुशलता आहे, आणि कृष्णासारखी सर्व सद्गुणे तुझ्यात आहेत; तू वासूंप्रमाणे ऐश्वर्याचा आश्रय आहेस, आणि यज्ञांचा संचय आहेस. दंभोद्भवाच्या सामर्थ्यासारखा, शस्त्र आणि त्यांचा वापर रामासारखा; तुझे तेज और्वा आणि त्रितासारखे, आणि तू भगिरथासारखा, ज्याला पाहणे कठीण आहे. अशा प्रकारे राजा, सभा, यज्ञकर्ता आणि अग्नीपूजक सर्वजण संतुष्ट झाले; त्यांचे शुभ संकेत पाहून राजा जनमेजयाने बोलायला सुरुवात केली. राजा जनमेजय म्हणाला, "जरी तो बालक आहे, तरी तो वृद्धासारखे बोलतो; मी त्याला बालक मानत नाही, तो वृद्ध आहे. मी त्याला वर द्यायचा आहे—हे ब्राह्मणहो, याची योग्य व्यवस्था करा." आणि तक्षका आमच्याकडे लवकर येत आहे— राजा, वर देणारा, बोलायला इच्छित होता, त्याने ब्राह्मणाला सांगितले, "तू तुझे वर निवड." तेव्हा होतार, मनात पूर्ण समाधान नसलेला, म्हणाला: "तक्षका या विधी चालू असताना येत नाही." "जसे हा यज्ञ माझ्यासाठी पूर्ण होतो, आणि तक्षका लवकर येतो, तसेच तुम्ही सर्वजण पूर्ण प्रयत्न करा, कारण तो माझा शत्रू आहे." "जसे शास्त्र सांगतात, आणि अग्नी सांगतो, हे राजन्, तक्षका भयाने त्रस्त होऊन इंद्राच्या निवासात आहे." "जसा लाल डोळ्यांचा, महान आत्मा, प्राचीन कथा जाणणारा सारथी पूर्वी समजला, तसा त्याने मग विचारल्यावर राजाला सांगितले, ब्राह्मण सांगतात तेच बोलले, हे राजन्, ते बोलूया." "प्राचीन परंपरेतून मी सांगतो: इंद्राने तक्षकाला वर दिला, हे राजन्—'इथे माझ्यासोबत राहा, सुरक्षित; अग्नी तुला जळवणार नाही.'" मग, भयमुक्त झालेला नागांचा स्वामी निघून गेला. तो विचार करतो, "हे होईल," आणि मनात विचार करू लागला. तो सर्प, वरच्या वस्त्रात ठेवलेला, भयाने त्रस्त, कुठेही शांती मिळाली नाही; तेव्हा राजा, मंत्रपठणात निपुण, पुन्हा क्रोधाने आणि तक्षकाचा नाश करण्याची इच्छा धरून बोलला. "जर तो सर्प तक्षका इंद्राच्या निवासात आहे, हे ब्राह्मणहो, तर अग्नीने त्याला इंद्रासह खाली आणावे." पण राजा जनमेजयाने तक्षकाला विशेषरूपाने बोलावले नव्हते, म्हणून होताराने तक्षकाला बोलावण्यासाठी तिथे आहुती दिली. आहुती दिली जात असताना, तक्षका पुरंदरासह आकाशात तेथे प्रकट झाला, अत्यंत घाबरलेला. पण पुरंदराने, तो यज्ञ पाहून, तक्षकासह यज्ञात प्रवेश केला, आणि मग भयग्रस्त तक्षकाला सोडून स्वतःच्या निवासात परतला. इंद्र निघून गेल्यावर, हे राजन्, तक्षका भयाने आणि संभ्रमाने त्रस्त, मंत्राच्या शक्तीने अग्नीच्या ज्वालांकडे ओढला गेला; त्याला पाहून यज्ञकर्त्यांनी असे शब्द सांगितले. "हे राजन्, तक्षका तुझ्या नियंत्रणाखाली लवकर येत आहे; त्याचा भयानक, भीतीदायक गर्जना ऐकू येतो." "निश्चितच, वज्रधारी इंद्राने त्या सर्पाला सोडून दिले, तो आकाशातून खाली फेकला गेला, मंत्राने भयभीत; आकाशात उलटून, शुद्धी हरपून, नागांचा स्वामी त्रासात, जोराने श्वास घेत येतो." "तुझा यज्ञ योग्य प्रकारे चालू आहे, हे राजन्; आता या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला वर देणे योग्य आहे." "तुला, जो तरुण आणि अपरिमित रूपाचा आहे, मी योग्य असा वर देईन; तुझ्या मनात जे आहे ते निवड, आणि शक्य असेल तर मी ते देईन." जसा तक्षका, नागांचा स्वामी, अग्नीमध्ये पडणार होता, तेव्हा आस्तिकाने हस्तक्षेप केला आणि असे शब्द सांगितले. "जर तू मला वर देतोस, हे जनमेजय, मी हे निवडतो: तुझा यज्ञ थांबावा, आणि इथे आणखी कोणताही सर्प पडू नये." त्याने असे सांगितल्यावर, परीक्षितपुत्र जनमेजय, मनात पूर्ण समाधान नसताना, आस्तिकाला उत्तर दिले. "सोने, चांदी, गायी, आणि तुला जे हवे आहे, हे तेजस्वी ब्राह्मण, मी तुला वर देईन; पण माझा यज्ञ थांबवू नकोस." अशा प्रकारे, या यज्ञाच्या प्रसंगात, विविध यज्ञांची आठवण, राजा जनमेजयाचा दृढ संकल्प, तक्षकाचा भय, आणि आस्तिकाचे हस्तक्षेप—या सर्व घटना एकत्रितपणे घडत गेल्या.