राजसभेत कृष्णाला अर्घ्य देण्यात आले, हे पाहून शिशुपाल संतप्त झाला आणि त्याने उपहासाने विचारले, “राज्यसभेत कृष्णाला अर्घ्य देणे, ज्याच्याकडे आवश्यक पात्रता नाही, हे दुसरे काय असू शकते? ही तर अवमानाचीच गोष्ट आहे! धर्मपुत्र युधिष्ठिराची कीर्ती आता अचानक ‘धार्मिक’ म्हणून पसरली आहे, पण जो धर्मापासून दूर गेला आहे, त्याला असे सन्मान कसे देता येतील? हा कृष्ण, जो वृष्णिकुळात जन्मला, ज्याने धर्माने वागणाऱ्या जरासंध राजाचा अन्यायाने वध केला, त्याला तुम्ही कसा धर्मात्मा म्हणता?” शिशुपाल पुढे म्हणाला, “आज युधिष्ठिराचा धर्म कमी झाला आणि त्याची क्षुद्रता दिसून आली, कारण त्याने कृष्णाला अर्घ्य दिले. जर कुण्तीपुत्र भीतीने आणि दुर्बलतेने असे वागत असतील, तरीही तुम्हाला माहीत असावे की माधव कोणत्या सन्मानास पात्र आहे. किंवा, हे जनार्दन, जर दुर्बलांनी तुला हा सन्मान दिला, तर तू, यास अपात्र असूनही, तो स्वीकारलास का? जे सन्मान तुला योग्य नाहीत, ते स्वतःसाठी स्वीकारणे म्हणजे जणू एखाद्या कुत्र्याने अरण्यात यज्ञातील तुप खाण्याप्रमाणे आहे.” “राज्यांतील श्रेष्ठ राजांना मी काहीही अवमान केलेला नाही; हे जनार्दन, कुरु लोक फक्त तुझी खुशामद करत आहेत, हे स्पष्ट आहे. जसे शेंड्याचा विवाह, गंधहीन गोष्टीत सुगंध, किंवा कुरूपात सौंदर्य नसते, तसाच राजा नसताना राजासारखा पूजा करणे हे अनुचित आहे, हे मधुसूदन. युधिष्ठिर, भीष्म आणि हा वासुदेव—हे सर्व मी पाहिले. याप्रमाणेच गोष्टी आहेत.” हे बोलून शिशुपाल आपल्या जागेवरून उठला आणि त्याच्यासोबत काही राजे त्या सभेतून निघून गेले. तेव्हा युधिष्ठिर स्वतः शिशुपालाजवळ गेला आणि अत्यंत सौम्य व शांत शब्दांत म्हणाला, “हे पृथ्वीच्या स्वामी, तू जे बोललास ते योग्य नाही; हे राजन, हे मोठे अधर्म आहे आणि तुझी कठोरता निरर्थक आहे. कोणताही राजा सर्वोच्च धर्म ओळखण्यात अपयशी ठरत नाही; शांतनुपुत्र भीष्माला धर्माची खरी ओळख आहे—त्याच्याबद्दल वेगळे मत ठेवू नकोस. येथे उपस्थित असलेल्या अनेक वयोवृद्ध राजांनी कृष्णाच्या सन्मानाला मान्यता दिली आहे; तूही त्याप्रमाणे क्षमा करावी.” “खरंतर, भीष्म कृष्णाला तुलनेने अधिक ओळखतो, हे चेदिराज; तू त्याला कौरवांइतका ओळखत नाहीस. जो कृष्णाच्या सन्मानाला नाकारतो, त्याला ना समजावणे आवश्यक आहे, ना त्याच्याशी सौम्यपणे बोलणे—कारण तो जगातील सर्वश्रेष्ठ आहे. एखादा क्षत्रिय जेव्हा दुसऱ्या क्षत्रियावर युद्धात विजय मिळवून त्याला सोडतो, तेव्हा तो श्रेष्ठ ठरतो. या राजसभेत, सत्यवतीपुत्राच्या तेजाने जिंकला गेलेला एकही राजा मला दिसत नाही.” “आमच्यासाठीच नाही, तर हे अच्युत त्रैलोक्याच्या पूजेचे पात्र आहेत. कृष्णाने अनेक श्रेष्ठ क्षत्रियांना युद्धात पराभूत केले आहे, आणि सर्व जग वृष्णिकुमारावर स्थिर आहे. म्हणूनच, येथे वयोवृद्ध उपस्थित असतानाही, आम्ही कृष्णाचीच पूजा करतो; तू वेगळे बोलू नकोस, किंवा असे विचारही मनात आणू नकोस.” “मी अनेक वृद्ध व ज्ञानी पुरुषांची सेवा केली आहे; ज्यांची कीर्ती प्रसिद्ध होती, जे पूर्वी सर्वांचे रक्षण करीत, त्यांच्याकडून मी या सौरिंच्या गुणांची वारंवार ऐकली आहे. या बुद्धिमानाने जन्मापासून केलेली कृत्ये मी अनेक पुण्यवान आणि आदरणीय लोकांकडून ऐकली आहेत. या गोष्टी पुन्हा पुन्हा सांगितल्या गेल्या आहेत आणि मी त्या ऐकल्या आहेत; केवळ इच्छेमुळे आम्ही, चेदि आणि हत्ती, जनार्दनाची पूजा करतो असे नाही.” “नाते किंवा कोणत्याही स्वार्थासाठी नव्हे, तर तो पृथ्वीवरील सज्जनांचा पूज्य आणि सर्व जीवांचे सुख देणारा आहे म्हणून आम्ही त्याची पूजा करतो. त्याची कीर्ती, पराक्रम व विजय ओळखून आम्ही त्याला सन्मान देतो; आणि येथे उपस्थित कोणत्याही बालकाचाही विचार न करता सन्मान दिला गेलेला नाही. वयोवृद्धांपेक्षा अधिक गुण असलेल्या हरिला सर्वश्रेष्ठ मानले जाते; ब्राह्मणांत तो विद्वत्तेत श्रेष्ठ आहे, क्षत्रियांत पराक्रमात.” “वैश्यांत तो धान्य व संपत्तीने संपन्न आहे; शूद्रांत जन्मानेच तो योग्य आहे; आणि गोविंदात हे दोन्ही सन्मानाचे कारणे नांदतात. वेद, वेदांगांचे ज्ञान आणि अद्वितीय बल—या जगात केशवापेक्षा श्रेष्ठ दुसरा कोण आहे? दान, कौशल्य, विद्या, पराक्रम, लज्जा, कीर्ती, उत्तम बुद्धी, विनय, समृद्धी, स्थैर्य, समाधान, पोषण—हे सर्व अच्युतात दृढपणे वसले आहेत.” “या सर्व सांसारिक गुणांनी युक्त असलेला हा शिक्षक, वडील, गुरु आहे; आम्ही सर्व त्याची अर्घ्याद्वारे पूजा करतो—तुम्ही सर्वांनी यास मान्यता द्यावी. होतारू, गुरु, विवाहार्थी, दीक्षित, आणि प्रिय राजा—या सर्वांची पूजा केली जाते; म्हणूनच हृषीकेश, अच्युताची योग्यतेने पूजा झाली आहे.” “खरंच, कृष्णच सर्व लोकांचा आद्य आणि लयस्थान आहे; कृष्णासाठीच हे संपूर्ण चराचर विश्व अस्तित्वात आहे. तो अव्यक्त प्रकृती, सनातन स्रष्टा आणि सर्वांपेक्षा परे आहे; म्हणून अच्युत सर्वश्रेष्ठ पूज्य आहे. बुद्धी, मन, पंचमहाभूत—वायू, अग्नी, जल, आकाश, पृथ्वी—आणि सर्व चतुर्विध प्राणी, हे सर्व कृष्णात स्थित आहेत.” “सूर्य, चंद्र, तारे, सर्व ग्रह, दिशा आणि उपदिशा—सर्व कृष्णातच स्थित आहेत. तो रुद्र आहे, सर्वांचा आत्मा आहे, तोच सनातन ब्रह्मा आहे; अविनाशीने नश्वर मानवरूप घेतले आहे. वेदांचा मुख यज्ञाग्नी आहे, छंदांचा गायत्री, पुरुषांचा राजा, नद्यांचा सागर आहे. तारांचा मुख चंद्र, तेजस्वी गोष्टींचा सूर्य, पर्वतांचा मेरू, आणि पक्ष्यांचा गरुड आहे.” अशा प्रकारे युधिष्ठिराने अत्यंत प्रामाणिकपणे आणि आदराने कृष्णाच्या पूजेचे कारण सर्वांसमोर मांडले.