महाभारताच्या या महान ग्रंथात अनेक अद्भुत कथा समाविष्ट आहेत, ज्या एकत्र येऊन एक अद्वितीय अनुभव निर्माण करतात. या ग्रंथाची रचना विविध पर्वांमध्ये केलेली आहे. अरण्यक पर्वाची रूपरेषा समृद्ध आहे, तर विराट आणि उद्योग पर्वांचा सार त्यात समाविष्ट आहे. भीष्म पर्व हे त्याचे मोठे शाखा आहे, आणि द्रोण पर्व त्याची पाने. कर्ण पर्व फुलांनी सजलेले आहे, तर शल्य पर्व सुगंधाने भरलेले आहे. स्त्री पर्व हे विश्रांतीचे स्थान आहे, आणि शांत पर्व हे त्याचे महत्त्वाचे फल आहे. या ग्रंथाला अश्वमेधिका, अंशासन आणि आश्रमवासिका पर्वांनी आश्रय दिला आहे, तर मौसळ पर्व हे त्याचा सारांश आहे. योग्य व द्विज व्यक्तींचा त्याला सेवा मिळते. या ग्रंथाची छाया सर्वश्रेष्ठ कवींची आधारभूत आहे, जसे अनंत मेघ सर्व प्राण्यांसाठी असतो, तसेच भारताच्या महान वृक्षाला देखील. या कथेची सुरुवात गणेशाच्या स्मरणाने होते, ज्याला ब्रह्मा, जगाचा निर्माता, आपल्या निवासस्थानी परत जात असताना सांगतात. त्यानंतर व्यास, सत्यवतीचा पुत्र, गणेशाला स्मरतात. गणेश, जो भक्तांच्या इच्छांना पूर्ण करणारा आहे, तिथे प्रकट होतो. व्यास गणेशाला सांगतात, "या भारताच्या कथेचा लेखन करणारा हो." गणेश उत्तर देतो, "जर माझा पेन लेखन करताना थांबणार नसेल, तर मी लेखन करणारा होईन." व्यास त्याला सांगतात, "समजून घेतल्याशिवाय कुठेही लेखन करू नकोस." गणेश 'ओम' म्हणत लेखन करणारा बनतो. व्यास आपल्या गूढ इच्छेने ग्रंथात गुंतागुंतीचे गाठा तयार करतो. या ग्रंथात आठ हजार श्लोक आहेत, ज्यांची माहिती व्यास आणि शुकाला आहे, आणि संजयला कदाचित माहिती आहे. आजही, हे गाठा दृढपणे रचलेले आहे, त्याच्या अर्थाची गहराई आणि सूक्ष्मतेमुळे ते उलगडता येत नाही. गणेश, सर्वज्ञ असूनही, विचारात थांबतो, त्या काळात व्यास इतर श्लोक रचतो. व्यास या ग्रंथाच्या शाखा, फुलं आणि फलांचे वर्णन करतो, ज्यात गोड, शुद्ध आणि पोषण करणारे सार आहे, जे अमरांद्वारेही तोडता येत नाही. द्रव्यपायनाने या पर्वांचा निर्देश आपल्या पुत्र शुकाला शिकवला. नंतर, व्यासाने इतर योग्य शिष्यांना दिला. त्याने सहस्त्र श्लोकांची आणखी एक रचना केली, आणि तीस सहस्त्र श्लोक देवांच्या जगात स्थापन केले. पितृ जगात पंधरा हजार, राक्षस आणि यक्षांमध्ये चौदा हजार, आणि मनुष्यात एक लाख श्लोक आहेत. नारदाने हे देवांना, आसित-देवाला पितृांना, आणि शुकाने गंधर्व, यक्ष, आणि राक्षसांना हे सांगितले. ऋषी वैशंपायनाने हे राजा, महान आत्मा परिक्षिताला, जो जनमेजय म्हणूनही ओळखला जातो, सांगितले. आता ऐका मी एक लाख श्लोकांची कथा सांगतो. दुर्योधन हा रागाचा मोठा वृक्ष आहे, कर्ण त्याचा तना, शकुनी त्याची शाखा, दुषासन त्याची भरपूर फुलं आणि फल, आणि राजा धृतराष्ट्र, ज्याला विवेक नाही, तो त्याची मुळ आहे. युधिष्ठिर हा धर्माचा मोठा वृक्ष आहे, अर्जुन त्याचा तना, भीमसेना त्याच्या शाखा, मद्रीचे पुत्र त्याची भरपूर फुलं आणि फल, आणि कृष्ण, ब्रह्मा आणि ब्राह्मण हे त्याचे मुळ आहेत. पांडू, युद्धात वीरता आणि कौशल्याने अनेक प्रदेश जिंकून, आपल्या लोकांसमवेत जंगलात राहात होता, शिकारीसाठी समर्पित. परंतु, एका हरणाचा पाठलाग करताना त्याला मोठा संकट आला; प्रथाच्या पुत्रांनी जन्मापासूनच योग्य आचारधर्माचे पालन केले. मातेसच्या संमतीने, धर्म, वायू, आणि इंद्राला पुत्रांची इच्छा व्यक्त केली. कुंती, आपल्या पतीच्या प्रिय, धर्माच्या गुप्त शिक्षणानुसार, धर्म, वायू, आणि इंद्राला पुन्हा पुकारते. त्या आवाहनामुळे, मद्रीनेही अश्विनांचा आवाहन केला; त्यामुळे पांडूचे सर्व पुत्र कुंती आणि मद्रीच्या मंत्रांनी जन्मले, योगींच्या संगतीत वाढले आणि त्यांच्या मातांनी संरक्षण केले. पांडूचे सर्व शक्तिशाली पुत्र पवित्र आणि पवित्र जंगलांमध्ये, महान आश्रमांमध्ये जन्मले. परंतु, मद्रीसोबत एकत्र येताना, एका ऋषीच्या शापामुळे, पांडू शतश्रृंग पर्वतावर मरण पावला. ऋषींनी स्वतःच त्या सुंदर, तपस्वी, आणि ब्रह्मचार्याचे पालन करणाऱ्या मुलांना धृतराष्ट्राच्या पुत्रांकडे आणले. 'हे तुमचे पुत्र, बंधू, शिष्य, आणि मित्र—पांडव आहेत,' असे सांगून, ऋषी अदृश्य झाले. कौरवांनी त्या ऋषींनी परिचय करून दिलेल्या पांडवांना पाहून, सर्व नागरिक आणि गावकऱ्यांनी मोठा आनंद व्यक्त केला. काहींनी म्हटले, 'हे त्याचे आहेत,' तर काहींनी म्हटले, 'ते त्याचे नाहीत'; काहींनी आश्चर्य व्यक्त केले, 'हे कसे त्याचे असू शकतात, कारण पांडू तर लांबच मेला आहे?' 'स्वागत आहे! चांगल्या भाग्याने आम्ही पांडूच्या वंशाला पाहतो!'—अशा स्वागताच्या शब्दांची गूंज सर्वत्र ऐकू आली. ज्यावेळी त्या आवाजाची गूंज थांबली, तिथे सर्व दिशांनी एक गडगडाट झाला, जणू काही अदृश्य प्राण्यांकडून. फूलांचा वर्षाव, शुभ सुगंध, आणि शंख आणि ढोलाचा आवाज होता; पांडवांच्या आगमनावर हे एक अद्भुत दृश्य होते. आनंदाने, सर्व नागरिकांनी आनंद अनुभवला; तिथे एक महान आवाज उठला, जो आकाशाला स्पर्श करत होता आणि त्यांच्या कीर्तिला वाढवत होता. अशा प्रकारे, महाभारताची कथा सुरू होते, जिच्यात अनेक गूढता, संघर्ष, आणि महानता आहे, जी काळाच्या ओघात अमर राहील.