നാദേന രിപുസൈന്യാനാം യേഷാം സംജ്ഞാ പ്രണശ്യതി। സ തം നാനാപതാകാഭിഃ ശോഭിതം രഥസത്തമമ്
അവന്റെ ഗർജ്ജനത്തിൽ ശത്രുസൈന്യങ്ങൾ വഴിതെറ്റി ഭയപ്പെട്ടു; അങ്ങനെ പല പതാകകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ആ ശ്രേഷ്ഠരഥം അതിശയകരമായി തിളങ്ങി.
പ്രദക്ഷിണമുപാവൃത്യ ദൈവതേഭ്യഃ പ്രണമ്യ ച। സന്നദ്ധഃ കവചീ ഖഡ്ഗീ ബദ്ധഗോധാങ്ഗുലിത്രകഃ
അത് വലതുവശം ചുറ്റി ദേവന്മാരെ വന്ദിച്ച്, കവർച്ചയും വാൾയും ധരിച്ച്, കൈകളിൽ കാവലും കെട്ടി അർജ്ജുനൻ സജ്ജനായി.
ആരുരോഹ തദാ പാര്ഥോ വിമാനം സുകൃതീ യഥാ। തച്ച ദിവ്യം ധനുഃ ശ്രേഷ്ഠം ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതം പുരാ
അപ്പോൾ പാർഥൻ ആ രഥത്തിൽ കയറി, ഒരു പുണ്യവാൻ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറുന്നതുപോലെ; ബ്രഹ്മാവു പഴയകാലത്ത് നിർമ്മിച്ച ദിവ്യമായ ശ്രേഷ്ഠവില്ലും അവൻ എടുത്തു.
ഗാണ്ഡീവമുപസംഗൃഹ്യ ബഭൂവ മുദിതോഽര്ജുനഃ। ഹുതാശനം പുരസ്കൃത്യ തതസ്തദപി വീര്യവാന്
ഗാണ്ഡീവം കൈവശമാക്കി അർജ്ജുനൻ സന്തോഷത്തോടെ നില്ക്കുന്നു; പിന്നെ അഗ്നിയെ പ്രാർത്ഥിച്ച് ആ വീരൻ തയാറായി.
ജഗ്രാഹ ബലമാസ്ഥായ ജ്യയാ ച യുയുജേ ധനുഃ। മൌര്വ്യാം തു യോജ്യമാനായാം ബലിനാ പാണ്ഡവേന ഹ
ശക്തി സമാഹരിച്ച് വില്ലിൽ വിത്ത് കെട്ടി; ശക്തനായ പാണ്ഡവൻ വില്ലിൽ വിത്ത് കെട്ടുമ്പോൾ അതിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടവർക്ക് മനസ്സിൽ ഭയം നിറഞ്ഞു.
യേഽശൃഷ്വന്കൂജിതം യത്ര തേഷാം വൈ വ്യഥിതം മനഃ। ലബ്ധ്വാ രഥം ധനുശ്ചൈവ തഥാഽക്ഷയ്യേ മഹേഷുധീ
ആ ശബ്ദം കേട്ടവർ ഭയത്തോടെ വിറച്ചു; അങ്ങനെ രഥവും വില്ലും രണ്ട് അക്ഷയമായ അമ്പച്ചൂണ്ടുകളും ലഭിച്ചപ്പോൾ,
ബഭൂവ കല്യഃ കൌന്തേയഃ പ്രഹൃഷ്ടഃ സാഹ്യകര്മണി। വജ്രനാഭം തതശ്ചക്രം ദദൌ കൃഷ്ണായ പാവകഃ
കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ അത്യന്തം ഉജ്ജ്വലനും സന്തോഷവാനുമായിത്തീർന്നു; അപ്പോൾ അഗ്നി കൃഷ്ണന് വജ്രംപോലുള്ള ചക്രവും നൽകി.
ആഗ്നേയമസ്ത്രം ദയിതം സ ച കല്യോഽഭവത്തദാ। അബ്രവീത്പാവകശ്ചൈവമേതേന മധുസൂദന
അഗ്നിയുടെ പ്രിയമായ അസ്ത്രവും അപ്പോൾ നൽകി; അപ്പോൾ കൃഷ്ണനും അത്യന്തം പ്രകാശവാനായി.
അമാനുഷാനപി രണേ ജേഷ്യസി ത്വമസംശയമ്। അനേന തു മനുഷ്യാണാം ദേവാനാമപി ചാഹവേ
അഗ്നി പറഞ്ഞു: 'മധുസൂദനാ, ഇതുകൊണ്ട് നീ യുദ്ധത്തിൽ മനുഷ്യരെയും ദേവന്മാരെയും മാത്രമല്ല, അതിജീവശക്തിയുള്ളവരെയും നിർഭാഗ്യമായി ജയിക്കും.'
രക്ഷഃപിശാചദൈത്യാനാം നാഗാനാം ചാധികസ്തഥാ। ഭവിഷ്യസി ന സന്ദേഹഃ പ്രവരോഽപി നിബര്ഹണേ
രാക്ഷസന്മാരെയും പിശാചുകളെയും ദൈത്യന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും പോലും നീ അതിജയിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാകും; അവരെ സംഹരിക്കലിൽ നീ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാകും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ക്ഷിപ്തം ക്ഷിപ്തം രണേ ചൈതത്ത്വയാ മാധവ ശത്രുഷു। ഹത്വാഽപ്രതിഹതം സങ്ഖ്യേ പാണിമേഷ്യതി തേ പുനഃ
മാധവാ, നീ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെതിരെ എത്രത്തവണ എറിയുന്ന ആയുധം ആയാലും, അവരെ സംഹരിച്ച ശേഷം അതു പരാജയപ്പെടാതെ വീണ്ടും നിന്റെ കൈയിൽ തിരികെ വരും.
വരുണശ്ച ദദൌ തസ്മൈ ഗദാമശനിനിഃസ്വനാമ്। ദൈത്യാന്തകരണീം ഘോരാം നാമ്നാ കൌമോദകീം പ്രഭുഃ
വരുണൻ അവനു ഇടിമുഴങ്ങുന്ന പോലെ ശബ്ദമുള്ള, ഭയങ്കരമായ, ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന, കൗമോദകി എന്ന പേരിലുള്ള ഗദയും നൽകി.
തതഃ പാവകമബ്രൂതാം പ്രഹൃഷ്ടാവര്ജുനാച്യുതൌ। കൃതാസ്ത്രൌ ശസ്ത്രസംപന്നൌ രഥിനൌ ധ്വജിനാവപി
അപ്പോൾ ആനന്ദത്തോടെ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള അർജുനനും അച്യുതനും, ആയുധങ്ങളും കൊടികളും അണിഞ്ഞ്, അഗ്നിയോട്这样 പറഞ്ഞു.
കല്യൌ സ്വോ ഭഗവന്യോദ്ധുമപി സര്വൈഃ സുരാസുരൈഃ। കിം പുനര്വജ്രിണൈകേന പന്നഗാര്ഥേ യുയുത്സതാ
പ്രഭോ, ഇന്ന് ഞങ്ങൾ ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഒന്നിച്ച് നേരിടാനും കഴിയുന്നു; പിന്നെ പന്നഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഒരുവൻ മാത്രം വരുന്ന ഇന്ദ്രനെ നേരിടാൻ എന്ത് ബുദ്ധിമുട്ട്?
ചക്രപാണിര്ഹൃഷീകേശോ വിചരന്യുധി വീര്യവാന്। ചക്രേണ ഭസ്മസാത്സര്വം വിസൃഷ്ടേന തു വീര്യവാന്। ത്രിഷു ലോകേഷു തന്നാസ്തി യന്ന കുര്യാജ്ജനാര്ദനഃ
ചക്രം കൈവശമുള്ള ഹൃഷീകേശൻ യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യത്തോടെ ചക്രം എറിയുമ്പോൾ എല്ലാം ചിതയാക്കാൻ കഴിയും; ജനാർദ്ദനൻ ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തത് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഒന്നുമില്ല.
ഗാണ്ഡീവം ധനുരാദായ തഥാഽക്ഷയ്യേ മഹേഷുധീ। അഹമപ്യുത്സഹേ ലോകാന്വിജേതും യുധി പാവക
ഗാണ്ഡീവം എന്ന വില്ലും അക്ഷയമായ അമ്പുകളും എടുത്ത്, അഗ്നേ, ഞാൻ പോലും ലോകങ്ങളെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയും.
സര്വതഃ പരിവാര്യൈവം ദാവമേതം മഹാപ്രഭോ। കാമം സംപ്രജ്വലാദ്യൈവ കല്യൌ സ്വഃ സാഹ്യകര്മണി
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ദിക്കുകളും ചുറ്റി ഈ കാട്ടുതീ വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മഹാപ്രഭോ, ഇന്ന് അതു ഇഷ്ടം പോലെ കത്തട്ടെ; സഹായത്തിനായി ഞങ്ങൾ സജ്ജമാണ്.
യദി ഖാണ്ഡവമേഷ്യതി പ്രമാദാ- ത്സഗണോ വാ പരിരക്ഷിതും മഹേന്ദ്രഃ। ശരതാഡിതഗാത്രകുണ്ഡലാനാം കദനം ദ്രക്ഷ്യതി ദേവവാഹിനീനാമ്
മഹേന്ദ്രൻ തന്നെ കൂട്ടരോടൊപ്പം അനാസ്ഥയോടെ ഖാണ്ഡവത്തെ രക്ഷിക്കാൻ വരുമെങ്കിൽ, ഞങ്ങളുടെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ദേവസേനകളുടെ ശരീരങ്ങൾ തുളച്ചു, കുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞ അവരെ സംഹരിക്കുന്നതും അവൻ കാണും.
ഏവമുക്തഃ സ ഭഗവാന്ദാശാര്ഹേണാര്ജുനേന ച। തൈജസം രപമാസ്ഥായ ദാവം ദഗ്ധും പ്രചക്രമേ
ദാശാർഹനും അർജുനനും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദൈവം അഗ്നിരൂപം ധരിച്ച് കാട് കത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സര്വതഃ പരിവാര്യാഥ സപ്താര്ചിര്ജ്വലനസ്തഥാ। ദദാഹ ഖാണ്ഡവം ദാവം യുഗാന്തമിവ ദര്ശയന്
എല്ലാ ദിക്കുകളും ചുറ്റി ഏഴു ജ്വാലകളോടെ കത്തുന്ന അഗ്നി ഖാണ്ഡവവനം യുക്താന്തത്തിലെ അഗ്നിപോലെ കത്തിച്ചു.
പ്രതിഗൃഹ്യ സമാവിശ്യ തദ്വനം ഭരതര്ഷഭ। മേഘസ്തനിതനിര്ഘോഷഃ സര്വഭൂതാന്യകമ്പയത്
അനുമതി വാങ്ങി, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ മേഘം ആ വനത്തിലേക്ക് കടന്നു, അതിന്റെ ഇടിമുഴക്കം എല്ലാ ജീവികളെയും നടുക്കിച്ചു.
ദഹ്യതസ്തസ്യ ച ബഭൌ രൂപം ദാവസ്യ ഭാരത। മേരോരിവ നഗേന്ദ്രസ്യ കീര്ണസ്യാംശുമതോംശുഭിഃ
കാട് കത്തുമ്പോൾ അഗ്നിയുടെ രൂപം, ഭാരതാ, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ മൂടിയിരിക്കുന്ന മേരു പർവ്വതംപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
തൌ രഥാഭ്യാം രഥശ്രേഷ്ഠൌ ദാവസ്യോഭയതഃ സ്ഥിതൌ। ദിക്ഷു സര്വാസു ഭൂതാനാം ചക്രാതേ കദനം മഹത്
ആ രണ്ടു രഥശ്രേഷ്ഠന്മാർ രഥങ്ങളിൽ ഇരുന്നു കാട്ടുതീയുടെ ഇരുവശത്തും നിന്നു, എല്ലാ ദിക്കുകളിലുമുള്ള ജീവികളിൽ വലിയ സംഹാരം നടത്തി.
യത്ര യത്ര ച ദൃശ്യന്തേ പ്രാണിനഃ ഖാണ്ഡവാലയാഃ। പലായന്തഃ പ്രവീരൌ തൌ തത്രതത്രാഭ്യധാവതാമ്
ഖാണ്ഡവവനത്തിലെ ജീവികൾ എവിടെയായാലും ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടാൽ, ആ വീരന്മാർ അവിടെയെല്ലാം പിന്തുടർന്നു.
ഛിദ്രം ന സ്മ പ്രപശ്യന്തി രഥയോരാശുചാരിണോഃ। ആവിദ്ധാവേവ ദൃശ്യേതേ രഥിനൌ തൌ രഥോത്തമൌ
ആ രഥങ്ങൾ അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചതിനാൽ, അവയുടെ വഴിയിൽ ഒരു വിടവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല; ആ രഥശ്രേഷ്ഠന്മാർ ചേർന്നിരിക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
ഖാണ്ഡവേ ദഹ്യമാനേ തു ഭൂതാന്യഥ സഹസ്രശഃ। ഉത്പേതുര്ഭൈരവാന്നാദാന്വിനദന്തഃ സമന്തതഃ
ഖാണ്ഡവം കത്തുമ്പോൾ, ആയിരക്കണക്കിന് ജീവികൾ ഭയാനകമായ നിലവിളികളുമായി എല്ലാടും ഉയർന്നു.
ദഗ്ധൈകദേശാ ബഹവോ നിഷ്ടപ്താശ്ച തഥാഽപരേ। സ്ഫുടിതാക്ഷാ വിശീര്ണാശ്ച വിപ്ലുതാശ്ച തഥാഽപരേ
ചിലർ ഒരു ഭാഗത്ത് കത്തിപ്പോയി, മറ്റുള്ളവർ ചൂടേറ്റ് പൊള്ളിപ്പോയി, ചിലരുടെ കണ്ണുകൾ പൊട്ടി, ചിലർ തകർന്നു, ചിലർ ചിതറിപ്പോയി.
സമാലിങ്ഗ്യ സുതാനന്യേ പിതൄന്ഭ്രാതൄനഥാഽപരേ। ത്യക്തും ന ശേകുഃ സ്നേഹേന തത്രൈവ നിധനം ഗതാഃ
ചിലർ മക്കളെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അച്ഛന്മാരെയോ സഹോദരന്മാരെയോ; സ്നേഹത്താൽ അവരെ വിട്ടുപോകാൻ കഴിയാതെ അവിടത്തുതന്നെ ജീവൻ വിട്ടു.
സന്ദഷ്ടദശനാശ്ചാന്യേ സമുത്പേതുരനേകശഃ। തതസ്തേഽതീവ ഘൂര്ണന്തഃ പുനരഗ്നൌ പ്രപേദിരേ
മറ്റുള്ളവർ പല്ലുകൾ കയറ്റി, അനേകം പേർ ഉയിർന്നു ചാടിയപ്പോൾ, അവർ അതിയായി തളർന്ന് വീണ്ടും തീയിൽ കുതിച്ചു വീണു.
ദഗ്ധപക്ഷാക്ഷിചരണാ വിചേഷ്ടന്തോ മഹീതലേ। തത്രതത്ര സ്മ ദൃശ്യന്തേ വിനശ്യന്തഃ ശരീരിണഃ
ചിറകും കണ്ണും കാലും കത്തിപ്പോയവരായ ശരീരങ്ങൾ നിലത്ത് വലിച്ചിഴച്ച് ഇവിടെ അവിടെ നശിച്ചു കിടക്കുന്നത് കാണാമായിരുന്നു.