തസ്മാച്ച ഗിരികൂടാഗ്രാത്പ്രച്യുതാഃ പുഷ്പവൃഷ്ടയഃ। സുരാസുരഗണാന്സര്വാന്സമന്താത്സമവാകിരന്
അത് മലയുടെ ഉച്ചിയിൽ നിന്നു പൂക്കളുടെ മഴ പെയ്തു, ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും എല്ലാടവും മൂടി.
ബഭൂവാത്ര മഹാന്നാദോ മഹാമേഘരവോപമഃ। ഉദധേര്മഥ്യമാനസ്യ മന്ദരേണ സുരാസുരൈഃ
അവിടെ വലിയ ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു, വലിയ മേഘം ഗർജിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മന്ദരപർവ്വതം കൊണ്ട് സമുദ്രം കുലുക്കുമ്പോൾ.
തത്ര നാനാജലചരാ വിനിഷ്പിഷ്ടാ മഹാദ്രിണാ। വിലയം സമുപാജഗ്മുഃ ശതശോ ലവണാമ്ഭസി
അവിടെ, വലിയ പർവ്വതം കൊണ്ട് അനേകം ജലജീവികൾ ചിതറപ്പെട്ടു, നൂറുകണക്കിന് ജീവികൾ ഉപ്പുള്ള വെള്ളത്തിൽ നശിച്ചു.
വാരുണാനി ച ഭൂതാനി വിവിധാനി മഹീധരഃ। പാതാലതലവാസീനി വിലയം സമുപാനയത്
വിവിധ വാരുണ്യഭൂതങ്ങൾ, ഭൂമിയിലെ വലിയ പർവ്വതം കൊണ്ട്, പാതാളത്തിൽ പാർക്കുന്നവരും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
തസ്മിംശ്ച ഭ്രാമ്യമാണേഽദ്രൌ സംഘൃഷ്യന്തഃ പരസ്പരമ്। ന്യപതന്പതഗോപേതാഃ പര്വതാഗ്രാന്മഹാദ്രുമാഃ
ആ പർവ്വതം ചുറ്റി കറങ്ങുമ്പോൾ, പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ ചേർന്നിരുന്ന വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ തമ്മിൽ ഇടിച്ചുകഴിഞ്ഞ് താഴെ വീണു.
തേഷാം സംഘര്ഷജശ്ചാഗ്നിരര്ചിര്ഭിഃ പ്രജ്വലന്മുഹുഃ। വിദ്യുദ്ഭിരിവ നീലാഭ്രമാവൃണോന്മന്ദരം ഗിരിമ്
അവ വൃക്ഷങ്ങൾ തമ്മിൽ ഇടിച്ചപ്പോൾ തീ ഉയർന്നു, അതിന്റെ ജ്വാലകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പടർന്നു, കറുത്ത മേഘത്തിൽ മിന്നൽപോലെ മന്ദരപർവ്വതത്തെ മൂടി.
ദദാഹ കുഞ്ജരാംസ്തത്ര സിംഹാംശ്ചൈവ വിനിര്ഗതാന്। വിഗതാസൂനി സര്വാണി സത്ത്വാനി വിവിധാനി ച
ആ തീ അവിടെയുള്ള ആനകളെയും പുറത്തുവന്ന സിംഹങ്ങളെയും, ജീവൻ വിട്ടുപോയ എല്ലാ ജീവികളെയും ദഹിപ്പിച്ചു.
തമഗ്നിമമരശ്രേഷ്ഠഃ പ്രദഹന്തമിതസ്തതഃ। വാരിണാ മേഘജേനേന്ദ്രഃ ശമയാമാസ സര്വശഃ
അപ്പോൾ അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇന്ദ്രൻ ആ തീയെ, മേഘങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം കൊണ്ട് എല്ലാടവും അണച്ചു.
തതോ നാനാവിധാസ്തത്ര സുസ്രുവുഃ സാഗരാമ്ഭസി। മഹാദ്രുമാണാം നിര്യാസാ ബഹവശ്ചൌഷധീരസാഃ
അതിനുശേഷം, വലിയ വൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പലവിധ സാരങ്ങളും ഔഷധങ്ങളുടെ രസങ്ങളും സമുദ്രത്തിൽ ഒഴുകി ചേർന്നു.
തേഷാമമൃതവീര്യാണാം രസാനാം പയസൈവ ച। അമരത്വം സുരാ ജഗ്മുഃ കാഞ്ചനസ്യ ച നിഃസ്രവാത്
അമൃതശക്തിയുള്ള ആ രസങ്ങളിൽ നിന്നും പാലിൽ നിന്നുമാണ് ദേവന്മാർക്ക് അമരത്വം ലഭിച്ചത്, പൊന്നിന്റെ ഒഴുക്കിലും നിന്നു.
തതസ്തസ്യ സമുദ്രസ്യ തഞ്ജാതമുദകം പയഃ। രസോത്തമൈര്വിമിശ്രം ച തതഃ ക്ഷീരാദഭൂദ്ധൃതമ്
അതിനുശേഷം, ആ സമുദ്രത്തിലെ വെള്ളം ഉത്തമരസങ്ങൾ ചേർന്ന് പാലായി മാറി, അതിൽ നിന്ന് നെയ്യും ഉണ്ടായി.
തതോ ബ്രഹ്മാണമാസീനം ദേവാ വരദമബ്രുവന്। ശ്രാന്താഃ സ്മ സുഭൃശം ബ്രഹ്മന്നോദ്ഭവത്യമൃതം ച തത്
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുന്നിൽ ഇരുന്ന് പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാ, ഞങ്ങൾ വളരെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു, എങ്കിലും അമൃതം ഇനിയും ലഭിച്ചില്ല.'
ഋതേ നാരായണം ദേവം സര്വേഽന്യേ ദേവദാനവാഃ। ചിരാരബ്ധമിദം ചാപി സാഗരസ്യാപി മന്ഥനമ്
നാരായണദേവനെ കൂടാതെ, മറ്റുള്ള ദേവന്മാരോ അസുരന്മാരോ, ഇത്രയും കാലം നടത്തിയ ഈ സമുദ്രമഥനം വിജയിക്കില്ല.
ഗ്ലാനിരസ്മാന്സമാവിഷ്ടാ ന ചാത്രാമൃതമത്ഥിതമ്
ക്ഷീണം ഞങ്ങളെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇവിടെ അമൃതം കണ്ടിട്ടില്ല.
തതോ നാരായണം ദേവം വചനം ചേദമബ്രവീത്। വിധത്സ്വൈഷാം ബലം വിഷ്ണോ ഭവാനത്ര പരായണമ്
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് നാരായണദേവനോട് പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവേ, ഇവർക്കു ശക്തി നൽകണം, നീയാണിവർക്കുള്ള ആശ്രയം.'
ബലം ദദാമി സര്വേഷാം കര്മൈതദ്യേ സമാസ്ഥിതാഃ। ക്ഷോഭ്യതാം കലശഃ സര്വൈമന്ദരഃ പരിവര്ത്യതാമ്
'ഈ പ്രവർത്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഞാൻ ശക്തി നൽകുന്നു. കലശം വീണ്ടും കുലുക്കട്ടെ, മന്ദരപർവ്വതം വീണ്ടും ചുറ്റട്ടെ.'
നാരായണവചഃ ശ്രുത്വാ ബലിനസ്തേ മഹോദധേഃ। തത്പയഃ സഹിതാ ഭൂയശ്ചക്രിരേ ഭൃശമാകുലമ്
നാരായണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ആ ശക്തിമാന്മാർ പാലുമായി ചേർന്ന് വലിയ ഉത്സാഹത്തോടെ വീണ്ടും സമുദ്രം കുലുക്കി.
തത്ര പൂര്വം വിഷം ജാതം തദ്ബ്രഹ്മവചനാച്ഛിവഃ। പ്രാഗ്രസല്ലോകരക്ഷാര്ഥം തതോ ജ്യേഷ്ഠാ സമുത്ഥിതാ। കൃഷ്ണരൂപധരാ ദേവീ സര്വാഭരണഭൂഷിതാ
അവിടെ ആദ്യം വിഷം ഉദിച്ചു, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ശിവൻ ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ അതു ഏറ്റെടുത്തു. അതിനുശേഷം, കറുത്ത നിറമുള്ള, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച ജ്യേഷ്ഠാദേവി ഉദിച്ചു.
തതഃ ശതസഹസ്രാംശുര്മഥ്യമാനാത്തു സാഗരാത്। പ്രസന്നാത്മാ സമുത്പന്നഃ സോമഃ ശീതാംശുരുജ്ജ്വലഃ
അപ്പോള് ആ സമുദ്രം കുലുക്കുമ്പോള്, പ്രകാശമുള്ളതും തണുപ്പുള്ളതുമായ ചന്ദ്രന് സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ ഉദിച്ചു.
ശ്രീരനന്തരമുത്പന്നാ ഘൃതാത്പാണ്ഡുരവാസിനീ। സുരാ ദേവീ സമുത്പന്നാ തുരഗഃ പാണ്ഡുരസ്തഥാ
ഉടന് തന്നെ വെള്ള നിറമുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച ശ്രീയും, നെയ്യില് നിന്നു ദേവീയായ സുരയും, പിന്നെ വെള്ള കുതിരയും അവിടെ ജനിച്ചു.
കൌസ്തുഭസ്തു മണിര്ദിവ്യ ഉത്പന്നോ ഘൃതസംഭവഃ। മരീചിവികചഃ ശ്രീമാന്നാരായണഉരോഗതഃ
നെയ്യില് നിന്നു ദിവ്യമായ കൌസ്തുഭം എന്ന മാണിക്യം പ്രകാശത്തോടെ ഉദിച്ചു; അതു ശ്രീമാനായ നാരായണന് എടുത്തു.
ശ്രീഃ സുരാ ചൈവ സോമശ്ച തുരഗശ്ച മനോജവഃ। `പാരിജാതശ്ച തത്രൈവ സുരഭിശ്ച മഹാമുനേ। ജജ്ഞാതേ തൌ തദാ ബ്രഹ്മന്സര്വകാമഫലപ്രദൌ
ശ്രീയും, സുരയും, ചന്ദ്രനും, വേഗമുള്ള കുതിരയും, പാരിജാതം എന്ന വൃക്ഷവും, സുഗന്ധം പകരുന്ന സുരഭി എന്ന പശുവും അവിടെ ജനിച്ചു; ഇവ രണ്ടും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവയായിരുന്നു.
തതോ ജജ്ഞേ മഹാകായശ്ചതുര്ദന്തോ മഹാഗജഃ। കപിലാ കാമവൃക്ഷശ്ച കൌസ്തുഭശ്ചാപ്സരോഗണഃ।' യതോ ദേവാസ്തതോ ജഗ്മുരാദിത്യപഥമാശ്രിതാഃ
അതിനുശേഷം വലിയ ശരീരമുള്ള, നാലു ദന്തമുള്ള മഹാഗജം, കപിലം എന്ന ഇഷ്ടവൃക്ഷം, കൌസ്തുഭം, അപ്പസരസുകളുടെ കൂട്ടം എന്നിവയും അവിടെ ജനിച്ചു. അവിടുനിന്ന് ദേവന്മാര് സൂര്യന്റെ പാത പിന്തുടര്ന്നു.
ധന്വന്തരിസ്തതോ ദേവോ വപുഷ്മാനുദതിഷ്ഠത। ശ്വേതം കമണ്ഡലും ബിഭ്രദമൃതം യത്ര തിഷ്ഠതി
അതിനുശേഷം ദൈവമായ ധന്വന്തരി മനോഹരമായ രൂപത്തില് വെളുത്ത കമണ്ഡലുമേന്തി, അതിനുള്ളില് അമൃതം സൂക്ഷിച്ച് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഏതദത്യദ്ഭുതം ദൃഷ്ട്വാ ദാനവാനാം സമുത്ഥിതഃ। അമൃതാര്ഥേ മഹാന്നാദോ മമേദമിതി ജല്പതാമ്
ഇതൊക്കെയും അത്ഭുതത്തോടെ കണ്ട ദാനവന്മാരുടെ ഇടയില് അമൃതം സ്വന്തമാക്കാന് 'ഇത് എനിക്ക് വേണ്ടിയതാണ്' എന്ന് വിളിച്ചു വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
തതോ നാരായണോ മായാം മോഹിനീം സമുപാശ്രിതഃ। സ്ത്രീരൂപമദ്ഭുതം കൃത്വാ ദാനവാനഭിസംശ്രിതഃ
അപ്പോള് നാരായണന് മോഹിനി എന്ന മായാവിയായി, അത്ഭുതകരമായ സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ച് ദാനവന്മാരുടെ അടുത്തെത്തി.
തതസ്തദമൃതം തസ്യൈ ദദുസ്തേ മൂഢചേതസഃ। സ്ത്രിയൈ ദാനവദൈതേയാഃ സര്വേ തദ്ഗതമാനസാഃ
അപ്പോള് മനസ്സു കുഴഞ്ഞ ദാനവന്മാര് ആ സ്ത്രീയോട് മുഴുവന് ശ്രദ്ധയും കെട്ടിപ്പിടിച്ച് അമൃതം അവളെ ഏല്പ്പിച്ചു.
സാ തു നാരായണീ മായാ ധാരയന്തീ കമണ്ഡലുമ്। ആസ്യമാനേഷു ദൈത്യേഷു പങ്ക്ത്യാ ച പ്രതി ദാനവൈഃ
ആ നാരായണിമായ, കമണ്ഡലം കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട്, ദൈത്യന്മാര് നിരയായി ഇരിക്കുമ്പോള് അവര്ക്ക് അമൃതം വിതരണം ചെയ്യാന് തുടങ്ങി.
ദേവാനപായയദ്ദേവീ ന ദൈത്യാംസ്തേ ച ചുക്രുശുഃ
ദേവി അമൃതം ദേവന്മാര്ക്ക് മാത്രം കൊടുത്തു; ദൈത്യന്മാര്ക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. അതുകൊണ്ട് ദൈത്യന്മാര് ദുഃഖത്തോടെ നിലവിളിച്ചു.
അഥാവരണമുഖ്യാനി നാനാപ്രഹരണാനി ച। പ്രഗൃഹ്യാഭ്യദ്രവന്ദേവാന്സഹിതാ ദൈത്യദാനവാഃ
അതിനുശേഷം പ്രധാനപ്പെട്ട ദൈത്യരും ദാനവരും പലവിധ ആയുധങ്ങള് എടുത്ത് ദേവന്മാരുടെ നേരെ ഒരുമിച്ച് ആക്രമിച്ചു.