കൃഷ്ണസ്യ സദൃശം ശൌര്യേ വീര്യേ രൂപേ തഥാഽഽകൃതൌ। ദദര്ശ പുത്രം ബീഭത്സുര്മഘവാനിവ തം യഥാ
ശൗര്യത്തിലും, വീര്യത്തിലും, രൂപത്തിലും, പ്രവർത്തികളിലും കൃഷ്ണനോടു തുല്യൻ; ഭീഭത്സു തന്റെ മകനെ മഘവാനെപ്പോലെ കണ്ടു.
പാഞ്ചാല്യപി തു പഞ്ചഭ്യഃ പതിഭ്യഃ ശുഭലക്ഷണാ। ലേഭേ പഞ്ച സുതാന്വീരാഞ്ശ്രേഷ്ഠാന്പഞ്ചാചലാനിവ
ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള പാഞ്ചാലി, അഞ്ചു ഭർത്താക്കന്മാരിൽ നിന്ന് അഞ്ചു വീരപുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു, അഞ്ചു വലിയ പർവതങ്ങൾ പോലെ.
യുധിഷ്ഠിരാത്പ്രതിവിന്ധ്യം സുതസോമം വൃകോദരാത്। അര്ജുനാച്ഛ്രുതകര്മാണം ശതാനീകം ച നാകുലിമ്
യുദ്ധിഷ്ഠിരനിൽ നിന്ന് പ്രതിവിന്ദ്യൻ, വൃക്കോദരനിൽ നിന്ന് സുതസോമൻ, അർജുനനിൽ നിന്ന് ശ്രുതകർമ, നകുലനിൽ നിന്ന് ശതാനീകൻ.
സഹദേവാച്ഛ്രുതസേനമേതാന്പഞ്ച മഹാരഥാന്। പാഞ്ചാലീ സുഷുവേ വീരാനാദിത്യാനദിതിര്യഥാ
സഹദേവനിൽ നിന്ന് ശ്രുതസേനൻ; ഈ അഞ്ചു മഹാരഥന്മാരെ പാഞ്ചാലി പ്രസവിച്ചു, ആദിതിയെപ്പോലെ ആദിത്യന്മാരെ.
ശാസ്ത്രതഃ പ്രതിവിന്ധ്യന്തമൂചുര്വിപ്രായുധിഷ്ഠിരമ്। പരപ്രഹരണജ്ഞാനേ പ്രതിവിന്ധ്യോ ഭത്വയമ്
ശാസ്ത്രാനുസരണം, ബ്രാഹ്മണന്മാർ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രതിവിന്ദ്യൻ പരായുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടണം'.
സുതേസോമസഹസ്രേ തു സോമാര്കസമതേജസമ്। സുതസോമം മഹേഷ്വാസം സുഷുവേ ഭീമസേനതഃ
സഹസ്രത്തിൽ ഒരൊറ്റ ഭാഗം മാത്രം സൂക്ഷ്മമായ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും തുല്യമായ തേജസ്സുള്ള സുതസോമനെ, ഭീമസേനൻ പ്രസവിച്ചു.
ശ്രുതം കര്മ മഹത്കൃത്വാ നിവൃത്തേന കിരീടിനാ। ജാതഃ പുത്രസ്തഥേത്യേവം ശ്രുതകര്മാ തതോഽഭവത്
വലിയ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്ത ശേഷം കിരീടധാരി വിട്ടുനിന്നു; അങ്ങനെ അവന്റെ മകൻ ജനിച്ചു, ശ്രുതകർമൻ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.
ശതാനീകസ്യ രാജര്ഷേഃ കൌരവ്യസ്യ മഹാത്മനഃ। ചക്രേ പുത്രം സനാമാനം നകുലഃ കീര്തിവര്ധനമ്
രാജർഷിയായ ശതാനീകന്റെ പുത്രനായി, മഹാത്മാവായ കൌരവൻ നകുലൻ, കീർത്തിവർധനനായ ശതാനീകനെ ജനിപ്പിച്ചു.
തതസ്ത്വജീജനത്കൃഷ്ണാ നക്ഷത്രേ വഹ്നിദൈവതേ। സഹദേവാത്സുതം തസ്മാച്ഛ്രുതസേനേതി തം വിദുഃ
അതിനുശേഷം അഗ്നിദേവതയുടെ നക്ഷത്രത്തിൽ കൃഷ്ണാ, സഹദേവനിൽ നിന്ന് ഒരു മകനെ പ്രസവിച്ചു; അവനെ ശ്രുതസേനൻ എന്നു വിളിച്ചു.
ഏകവര്ഷാന്തരാസ്ത്വേതേ ദ്രൌപദേയാ യശസ്വിനഃ। അന്വജായന്ത രാജേന്ദ്ര പരസ്പരഹിതൈഷിണഃ
ഈ പ്രശസ്തരായ ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർ ഓരോ വർഷം ഇടവേളയിൽ ജനിച്ചു, രാജാവേ, പരസ്പരത്തിനുള്ള ഹിതം ആഗ്രഹിച്ചു.
ജാതകര്മാണ്യാനുപൂര്വ്യാച്ചൂഡോപനയനാനി ച। ചകാര വിധിവദ്ധൌമ്യസ്തേഷാം ഭരതസത്തമ
ശ്രേഷ്ഠനായ ഭാരതവംശജനായ ധൗമ്യൻ, എല്ലാ ആചാരങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച്, ജനനസംബന്ധമായ ചടങ്ങുകളും, ചൂഡാകർമ്മവും, ഉപനയനവും നിർവഹിച്ചു.
കൃത്വാ ച വേദാധ്യയനം തതഃ സുചരിതവ്രതാഃ। ജഗൃഹുഃ സര്വമിഷ്വസ്ത്രമര്ജുനാദ്ദിവ്യമാനുഷമ്
വേദപാഠം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച അവർക്ക്, അർജുനൻ ദൈവികവും മാനുഷികവുമായ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും നൽകി.
ദിവ്യഗര്ഭോപമൈഃ പുത്രൈര്വ്യൂഢോരസ്കൈര്മഹാരഥൈഃ। അന്വിതാ രാജശാര്ദൂല പാണ്ഡവാ മുദമാപ്നുവന്
ദൈവിക ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചവരെപ്പോലെ വീർയവും, വിശാലമായ നെഞ്ചും ഉള്ള മഹാരഥന്മാരായ പുത്രന്മാർ ലഭിച്ചപ്പോൾ, പാണ്ഡവർ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥേ വസന്തസ്തേ ജഘ്രുരന്യാന്നരാധിപാന്। ശാസനാദ്ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ രാജ്ഞഃ ശാന്തനവസ്യ ച
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ താമസിച്ച അവർ, ധൃതരാഷ്ട്രനും ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനും നൽകിയ ആജ്ഞപ്രകാരം, മറ്റുള്ള രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് നികുതി സ്വീകരിച്ചു.
ആശ്രിത്യ ധര്മരാജാനം സര്വലോകോഽവസത്സുഖമ്। പുണ്യലക്ഷണകര്മാണം സ്വദേഹമിവ ദേഹിനഃ
ധർമ്മരാജനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ ആശ്രയിച്ച്, സകല ജനങ്ങളും തന്റെ ശരീരത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരെപ്പോലെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു; അവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ എല്ലാം പുണ്യമുള്ളവയായിരുന്നു.
സ സമം ധര്മകാമാര്ഥാന്സിഷേവേ ഭരതര്ഷഭ। ത്രീനിവാത്മസമാന്ബന്ധൂന്നീതിമാനിവ മാനയന്
ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ, തനിക്കു തുല്യരായ മൂന്നു സഹോദരന്മാരെയും ആദരവോടെ മാനിച്ചു, ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയെ ഒരുപോലെ കാത്തു നടന്നു.
തേഷാം സമവിഭക്താനാം ക്ഷിതൌ ദേഹവതാമിവ। ബഭൌ ധര്മാര്ഥകാമാനാം ചതുര്ഥ ഇവ പാര്ഥിവഃ
ഭൂമിയിൽ ഒരുപോലെ പങ്കിട്ടു ജീവിച്ചിരുന്ന അവരുടെ ഇടയിൽ, രാജാവ് ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയുടെ നാലാമനായതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
അധ്യേതാരം പരം വേദാന്പ്രയോക്താരം മഹാധ്വരേ। രക്ഷിതാരം ശുഭാഁല്ലോകാഁല്ലോഭിരേ തം ജനാധിപമ്
വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, വലിയ യാഗങ്ങളിൽ മുഖ്യകാർമികനുമായും, നല്ല ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നവനുമായ ആ രാജാവിനെ ജനങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ചു.
അധിഷ്ഠാനവതീ ലക്ഷ്മീഃ പരായണവതീ മതിഃ। വര്ധമാനോഽഖിലോ ധര്മസ്തേനാസീത്പൃഥിവീക്ഷിതാമ്
സ്ഥിരമായ ഐശ്വര്യവും, ഉദ്ദേശ്യത്തിൽ ഉറച്ച ബുദ്ധിയും, അവന്റെ വഴി എല്ലായിടത്തും വർദ്ധിച്ചു; അങ്ങനെ അവൻ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിച്ചു.
ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതൌ രാജാ ചതുര്ഭിരധികം ബഭൌ। പ്രയുജ്യമാനൈര്വിതതോ വേദൈരിവ മഹാധ്വരഃ
നാലു സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാജാവ് കൂടുതൽ പ്രകാശിച്ചു; ഒരുമിച്ച് പാരായണം ചെയ്യുന്ന വേദങ്ങൾ കൊണ്ടു വിപുലമായ യാഗം പോലെ.
തം തു ധൌമ്യാദയോ വിപ്രാഃ പരിവാര്യോപതസ്ഥിരേ। ബൃഹസ്പതിസമാ മുഖ്യാഃ പ്രജാപതിമിവാമരാഃ
അപ്പോൾ ധൗമ്യനും മറ്റു ബ്രാഹ്മണന്മാരും, ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ പ്രഭാവമുള്ളവരും, അവനെ ചുറ്റി സേവിച്ചു; അമരന്മാർ പ്രജാപതിയെ സേവിക്കുന്നതുപോലെ.
ധര്മരാജേ ഹ്യതിപ്രീത്യാ പൂര്ണചന്ദ്ര ഇവാമലേ। പ്രജാനാം രേമിരേ തുല്യം നേത്രാണി ഹൃദയാനി ച
ധർമ്മരാജനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു വലിയ സ്നേഹത്തോടെ, ജനങ്ങളുടെ കണ്ണുകളും ഹൃദയങ്ങളും, നിർമ്മലമായ പൂർണ്ണചന്ദ്രനിൽപോലെ, ഒരുപോലെ ആനന്ദിച്ചു.
ന തു കേവലദൈവേന പ്രജാ ഭാവേന രേമിരേ। യദ്ബഭൂവ മനഃകാന്തം കര്മണാ സ ചകാര തത്
മാത്രം ദൈവികവിധിയാൽ ജനങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചില്ല; അവർക്കു മനസ്സിൽ ഇഷ്ടമായതെല്ലാം അവൻ തന്റെ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ നടപ്പാക്കി.
ന ഹ്യയുക്തം ന ചാസത്യം നാസഹ്യം ന ച വാഽപ്രിയമ്। ഭാഷിതം ചാരുഭാഷസ്യ ജജ്ഞേ പാര്ഥസ്യ ധീമതഃ
പാർഥൻ, ബുദ്ധിമാനും മധുരഭാഷിയും ആയതിനാൽ, അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് അയോഗ്യമായതോ, അസത്യമായതോ, സഹിക്കാനാകാത്തതോ, അപ്രീതികരമായതോ ഒരിക്കലും പുറത്ത് വന്നിട്ടില്ല.
സ ഹി സര്വസ്യ ലോകസ്യ ഹിതമാത്മന ഏവ ച। ചികീര്ഷന്സുമഹാതേജാ രേമേ ഭരതസത്തമ
സകല ജനങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ ഭാവിയും, തന്റെ ഭാവിയും ആഗ്രഹിച്ച ആ മഹാതേജസ്വി, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
തഥാ തു മുദിതാഃ സര്വേ പാണ്ഡവാ വിഗതജ്വരാഃ। അവസന്പൃഥിവീപാലാഁസ്താപയന്തഃ സ്വതേജസാ
അങ്ങനെ, എല്ലാ പാണ്ഡവർക്കും ദുഃഖം ഇല്ലാതായി, സന്തോഷത്തോടെ, തങ്ങളുടെ തേജസ്സിൽ പ്രകാശിച്ച്, ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.
തതഃ കതിപയാഹസ്യ ബീഭത്സുഃ കൃഷ്ണമബ്രവീത്। ഉഷ്ണാനി കൃഷ്ണ വര്തന്തേ ഗച്ഛാവോ യമുനാം പ്രതി
അതിനുശേഷം കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, അർജുനൻ കൃഷ്ണനോടു പറഞ്ഞു: 'കൃഷ്ണ, കാലാവസ്ഥ ചൂടാണ്; നമുക്ക് യമുനയിലേക്കു പോകാം.'
സുഹൃജ്ജനവൃതൌ തത്ര വിഹൃത്യ മധുസൂദന। സായാഹ്നേ പുനരേഷ്യാവോ രോചതാം തേ ജനാര്ദന
സുഹൃത്തുക്കളെ ചുറ്റി, അവിടെ നമുക്ക് സന്തോഷത്തോടെ സമയം ചെലവിടാം, മധുസൂദനാ; വൈകുന്നേരം, നിനക്കു ഇഷ്ടമെങ്കിൽ, നമുക്ക് തിരികെ വരാം, ജനാർദ്ദനാ.
കുന്തീമാതര്മമാപ്യേതദ്രോചതേ യദ്വയം ജലേ। സുഹൃജ്ജനവൃതാഃ പാര്ഥ വിഹരേമ യഥാസുഖമ്
കുന്തിമാതാവേ, ഞാനും ഈ ആശയം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു — നമ്മളെല്ലാവരും സുഹൃത്തുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ജലത്തിൽ ഇഷ്ടം പോലെ സന്തോഷത്തോടെ കളിക്കാമല്ലോ, പ്രിതയുടെ മകനേ.
ആമന്ത്ര്യ തൌ ധര്മരാജമനുജ്ഞാപ്യ ച ഭാരത। ജഗ്മതുഃ പാര്ഥഗോവിന്ദൌ സുഹൃജ്ജനവൃതൌ തതഃ
അവരിരുവരും ധർമരാജാവിനോട് വിടപറഞ്ഞ് അവന്റെ അനുമതി വാങ്ങി, സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം പാർഥനും ഗോവിന്ദനും പുറപ്പെട്ടു, ഭാരത.