പരിഷ്വജ്യാവദത്പ്രീത്യാ നിഃസപത്നോസ്തു തേ പതിഃ। `വീരസൂര്ഭവ ഭദ്രേ ത്വം ഭവ ഭര്തൃപ്രിയാ തഥാ
സ്നേഹത്തോടെ ചേർത്തുപിടിച്ച്, അവൾ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭർത്താവിന് ഒരിക്കലും തോൽവിയുണ്ടാകരുത്. ഭദ്രേ, നീ വീരന്മാരുടെ അമ്മയും ഭർത്താവിന്റെ പ്രിയയും ആയിരിക്കുക.'
ഓജസാ നിര്മിതാ ബഹ്വീരുവാച പരമാശിഷഃ।' തഥൈവ മുദിതാ ഭദ്രാ താമുവാച തഥാസ്ത്വിതി
വലിയ ഉത്സാഹത്തോടെ, അവൾ ഉത്തമമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ പറഞ്ഞു. അതു കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ ഭദ്ര, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.
തതഃ സുഭദ്രാം വാര്ഷ്ണേയീ പരിഷ്വജ്യ ശുഭാനനാമ്। അങ്കേ നിവേശ്യ മുദിതാ വസുദേവം പ്രശസ്യ ച
ശുഭമായ മുഖമുള്ള വൃഷ്ണികുലജാതയായ സുഭദ്ര, ഭദ്രയെ ചേർത്തുപിടിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, വസുദേവനെ പ്രശംസിച്ചു.
തതഃ കിലകിലാശബ്ദഃ ക്ഷണേന സമപദ്യത। ഹര്ഷാദാനര്തയോധാനാമാസാദ്യ വൃജിനം പുരമ്
അപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധക്കാർ വൃജിനപുരം എത്തിയപ്പോൾ, ഒരു വലിയ ആഹ്ലാദശബ്ദം ഉടനടി ഉയർന്നു.
ദേവപുത്രപ്രകാശാസ്തേ ജാമ്ബൂനദമയധ്വജാഃ। പൃഷ്ഠതോഽനുയയുഃ പാര്ഥം പുരുഹൂതമിവാമരാഃ
ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന, പൊന്നുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ പതാകകളുമായവർ, പാർഥനെ പിൻതുടർന്ന്, അമരന്മാർ പുരൂഹൂതനെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ നടന്നു.
ഗോഭിരുഷ്ട്രൈഃ സദശ്വൈശ്ച യുക്താനി ബഹുലാ ജനാഃ। ദദൃശുര്യാനമുഖ്യാനി ദാശാര്ഹപുരവാസിനാമ്
കാളകളും ഒട്ടകങ്ങളും കുതിരകളും ചേർത്ത് കെട്ടിയ രഥങ്ങളിൽ, ദാശാർഹപുരവാസികളുടെ പ്രധാന രഥങ്ങൾ അനേകം പേർ കണ്ടു.
തതഃ പുരവരേ യൂനാം പുംസാം വാച ഉദീരിതാഃ। അര്ജുനേ പ്രതിയാതി സ്മ അശ്രൂയന്ത സമന്തതഃ
ആ മഹാനഗരത്തിൽ, അർജുനൻ തിരിച്ചു വരുമ്പോൾ, യുവാക്കളുടെ വാക്കുകൾ ചുറ്റും മുഴുവൻ കേൾക്കപ്പെട്ടു.
പ്രവാസാദാഗതം പാര്ഥം ദൃഷ്ട്വാ സ്വമിവ ബാന്ധവമ്। സോഽഭിഗമ്യ നരശ്രേഷ്ഠോ ദാശാര്ഹശതസംവൃതഃ
പ്രവാസം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയ പാർഥനെ, സ്വന്തം ബന്ധുവിനെപ്പോലെ കണ്ടവർ, നരശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ, നൂറുകണക്കിന് ദാശാർഹന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സമീപിച്ചു.
പൌരൈഃ പുരവരം പ്രീത്യാ പരയാ ചാഭിനന്ദിതഃ। പ്രാപ്യ ചാന്തഃപുരദ്വാരമവരുഹ്യ നരര്ഷഭഃ
ആ മഹത്തായ നഗരത്തിലെ പൗരന്മാർ വലിയ സ്നേഹത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു. അങ്ങനെ, അന്തഃപുരവാതിൽവരെ എത്തിയ നരർഷഭൻ, രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.
വവന്ദേ ധൌമ്യമാസാദ്യ മാതരം ച ധനഞ്ജയഃ। സ്പൃഷ്ട്വാ ച ചരണൌ രാജ്ഞോ ഭീമസ്യ ച ധനഞ്ജയഃ
ധനഞ്ജയൻ ധൗമ്യനെയും അമ്മയെയും വന്ദിച്ചു. രാജാവിന്റെയും ഭീമന്റെയും കാലുകൾ സ്പർശിച്ച് ആദരം നൽകി.
യമാഭ്യാം വന്ദിതോ ഹൃഷ്ടഃ സസ്വജേ തൌ നനന്ദ ച। ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാന്സര്വാന്ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ സങ്ഗതഃ
യമന്മാരുടെ ആദരവും സന്തോഷത്തോടെയും സ്വീകരിച്ച ശേഷം, അവരെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും കണ്ടു സന്തോഷിച്ചു.
യഥാര്ഹം മാനയാമാസ പൌരജാനപദാനപി। തത്രസ്ഥാന്യനുയാതാനി തീര്ഥാന്യായതനാനി ച
അവിടെയുള്ള നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും എല്ലാവരെയും യോജിച്ച രീതിയിൽ ആദരിച്ചു; അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും സന്ദർശിച്ചു.
നിവേദയാമാസ തദാ രാജ്ഞേ സര്വം സ്വനുഷ്ഠിതമ്। ഭ്രാതൃഭ്യശ്ചൈവ സര്വേഭ്യഃ കഥയാമാസ ഭാരത
ശേഷം രാജാവിനോട് ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം വിവരിച്ചു; സഹോദരന്മാരോടും മറ്റെല്ലാവരോടും അതെല്ലാം പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ സര്വം മഹാപ്രാജ്ഞോ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। പുരസ്താദേവ തേഷാം തു പൂജയാമാസ ചാര്ജുനമ്
അവിടെ നടന്നതൊക്കെ കേട്ട ധർമ്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, എല്ലാവരുടെയും മുമ്പിൽ അർജുനനെ ആദരിച്ചു.
പാണ്ഡവേന യഥാര്ഹം തു പൂജാര്ഹേണ സുപൂജിതഃ। ന്യവിശച്ചാഭ്യനുജ്ഞാതോ രാജ്ഞാ തുഷ്ടോ യശസ്വിനാ
പാണ്ഡവൻ അർഹമായ ആദരവോടെ ആദരിച്ചു; പ്രശസ്തനായ രാജാവിന്റെ അനുമതിയോടെ സന്തോഷത്തോടെ ഇരുന്നു.
താമദീനാം സുപൂജാര്ഹാം സുഭദ്രാം പ്രീതിവര്ധിനീമ്। സാക്ഷാച്ഛ്രിയമമന്യന്ത പാര്ഥാഃ കൃഷ്ണസഹോദരാമ്
പാർത്തന്മാർ കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരിയായ സുഭദ്രയെ, വലിയ ആദരത്തിന് അർഹയെന്നും സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവളെന്നും, നേരിട്ട് ഐശ്വര്യമായി കണക്കാക്കി.
ഗുരൂണാം ശ്വശുരാണാം ച ദേവരാണാം തഥൈവ ച। സുഭദ്രാ സ്വേന വൃത്തേന ബഭൂവ പരമപ്രിയാ
തന്റെ നല്ല പെരുമാറ്റം കൊണ്ടു സുഭദ്ര, ഗുരുക്കന്മാർക്കും മാമന്മാർക്കും ദേവരന്മാർക്കും ഏറ്റവും പ്രിയയായി മാറി.
തതസ്തേ ഹൃഷ്ടമനസഃ പാണ്ഡവേയാ മഹാരഥാഃ। കുന്തീ ച പരമപ്രീതാ കൃഷ്ണാ ച സതതം തഥാ
ശേഷം പാണ്ഡവ വീരന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ, കുന്തിയും അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, കൃഷ്ണയും എന്നും സന്തോഷത്തോടെ ഉണ്ടായി.
അഥ ശുശ്രാവ നിര്വൃത്തേ വൃഷ്ണീനാം പരമോത്സവേ। അര്ജുനേന ഹൃതാം ഭദ്രാം ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ
വിഷ്ണികളുടെ വലിയ ഉത്സവം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ളവൻ അർജുനൻ ഭദ്രയെ കൊണ്ടുപോയെന്ന വാർത്ത അറിഞ്ഞു.
പുരസ്താദേവ പൌരാണാം സംശയഃ സമജായത। ജാനതാ വാസുദേവേന വാസിതോ ഭരതര്ഷഭഃ
നഗരവാസികൾക്കു മുമ്പേ സംശയം ഉദിച്ചെങ്കിലും, വാസുദേവൻ അതറിയുകയും ഭാരതശ്രേഷ്ഠനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ലോകസ്യ വിദിതം ഹ്യദ്യ പൂര്വം വിപൃഥുനാ യഥാ। സാന്ത്വയിത്വാഭ്യനുജ്ഞാതോ ഭദ്രയാ സഹ സങ്ഗതഃ
ഇന്ന്, മുമ്പ് വിപൃഥുവിനോടുണ്ടായതുപോലെ, ഈ കാര്യം എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെട്ടു; ആശ്വസിപ്പിച്ച് അനുമതി നൽകി, ഭദ്രയോടൊപ്പം ചേർന്നു.
ദിത്സതാ സോദരാം തസ്മൈ പതത്ത്രിവരകേതുനാ। അര്ഹതേ പാര്ഥിവേന്ദ്രായ പാര്ഥായായതലോചനാമ്
പക്ഷിരാജന്റെ പതാകയുള്ളവൻ, അർഹനായ രാജാധിരാജാവായ പാർഥനു തന്റെ സഹോദരിയെ നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; വിശാലകണ്ണുള്ള ഭദ്രയെ അർജുനനു നൽകി.
സത്കൃത്യ പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠം പ്രേഷയാമാസ ചാര്ജുനമ്। ഭദ്രയാ സഹ ബീഭത്സുഃ പ്രാപിതോ വൃജിനം പുരമ്
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനനെ ആദരപൂർവ്വം അയച്ചു; ഭദ്രയോടൊപ്പം ബീഭത്സു വൃജിനപുരത്തേക്ക് എത്തിച്ചു.
ഇതി പൌരജനാഃ സര്വേ വദന്തി ച സമന്തതഃ।' ശ്രുത്വാ തു പുണ്ഡരീകാക്ഷഃ സംപ്രാപ്തം സ്വപുരോത്തമമ്
അങ്ങനെ എല്ലാ നഗരവാസികളും എല്ലായിടത്തും ഈ കാര്യം പറഞ്ഞു; അതു കേട്ട കമലനയനൻ തന്റെ പ്രധാന നഗരത്തിലേക്ക് എത്തി.
അര്ജുനം പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠമിന്ദ്രപ്രസ്ഥഗതം തഥാ। `യിയാസുഃ ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥമമന്ത്രയത കേശവഃ
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോയിരുന്നു; ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിച്ച കേശവൻ ആലോചിച്ചു.
പൂര്വം സത്കൃത്യ രാജാനമാഹുകം മധുസൂദനഃ। തഥാ വിപൃഥുമക്രൂരം സംകര്ഷണവിഡൂരഥൌ
ആദ്യം, മധുസൂദനൻ രാജാവായ ആഹുകനെ ആദരിച്ചു; പിന്നെ വിപൃഥുവിനെയും അക്രൂരനെയും സംകർഷണനെയും വിദൂരഥനെയും ആദരിച്ചു.
മന്ത്രയാമാസ തൈഃ സാര്ധം പുരസ്താദഭിമാനിതൈഃ। സംകര്ഷണേന സംമന്ത്ര്യ ഹ്യനുജ്ഞാതോ മഹാമനാഃ
അവരെല്ലാവരോടും, മുൻകൂട്ടി ആദരിക്കപ്പെട്ടവരോടും കൂടെ ആലോചിച്ചു; സംകർഷണനോടൊപ്പം ആലോചിച്ച്, മഹാമനസ്സുള്ളവൻ അനുമതി നേടി.
സംപ്രീതഃ പ്രീയമാണേന വൃഷ്ണിരാജ്ഞാ ജനാര്ദനഃ। അഭിമന്ത്ര്യാഭ്യനുജ്ഞാതോ യോജയാമാസ വാഹിനീമ്
സന്തോഷത്തോടെ, വൃഷ്ണിരാജാവിന്റെ അനുമതിയോടെ, ജനാർദ്ദനൻ ആലോചിച്ച ശേഷം അനുമതി വാങ്ങി സൈന്യം ഒരുക്കി.
തതസ്തു യാനാന്യാസാദ്യ ദാശാര്ഹാണാം യശസ്വിനാമ്। സിംഹനാദഃ പ്രഹൃഷ്ടാനാം ക്ഷണേന സമപദ്യത
പിന്നീട്, പ്രശസ്തരായ ദാശാര്ധരുടെ വാഹനങ്ങളിൽ കയറി, ആനന്ദത്തോടെ യുദ്ധക്കാർ ഒരു സിംഹം പോലെ ഉച്ചത്തിൽ കൂവുകയും ചെയ്തു.
യോജയന്തഃ സദശ്വാംസ്തു യാനയുഗ്യം രഥാംസ്തഥാ। ഗജാംശ്ച പരമപ്രീതഃ സമപദ്യന്ത വൃഷ്ണയഃ
വൃഷ്ണികൾ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ, തങ്ങളുടെ രഥങ്ങളിൽ മികച്ച കുതിരകളെ കെട്ടി, ആനകളെയും മറ്റു വാഹനങ്ങളെയും ഒരുക്കി.