ദദൃശുസ്തം രഥശ്രേഷ്ഠം ജനാ ജീമൂതനിസ്വനമ്। സുഭദ്രാസങ്ഗൃഹീതസ്യ രഥസ്യ മഹതഃ സ്വനമ്
ജനങ്ങൾ ആ ഉത്തമരഥവും, സുഭദ്രയുടെ വലിയ രഥം മേഘഗർജ്ജനപോലെയുള്ള ശബ്ദത്തോടുകൂടി പോകുന്നതും കണ്ടു.
മേഘസ്വനമിവാകാശേ ശുശ്രുവുഃ പുരവാസിനഃ। സുഭദ്രയാ തു സംപന്നേ തിഷ്ഠന്രഥവരേഽര്ജുനഃ
പുരവാസികൾ ആ രഥത്തിന്റെ ശബ്ദം ആകാശത്തിലെ മേഘഗർജ്ജനപോലെ കേട്ടു; അർജുനൻ, സുഭദ്രയോടൊപ്പം ഉത്തമരഥത്തിൽ നില്ക്കുന്നു.
പ്രബഭൌ ച തയോപേതഃ കൈലാസ ഇവ ഗങ്ഗയാ। പാര്ഥഃ സുഭദ്രാസഹിതോ വിരരാജ മഹാരഥഃ
അവളോടൊപ്പം പാർഥൻ, ഗംഗയോടൊപ്പം കൈലാസം പോലെ, അതീവ ഭംഗിയായി തെളിഞ്ഞു.
വിരാജതേ യഥാ ശക്രോ രാജഞ്ശച്യാ സമന്വിതഃ। സുഭദ്രാം പ്രേക്ഷ്യ പാര്ഥേന ഹ്രിയമാണാം യശസ്വിനീമ്
രാജാവേ, ശചിയോടൊപ്പം ഇന്ദ്രൻ തെളിയുന്നതുപോലെ, അർജുനനും സുഭദ്രയെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ അതീവ പ്രശസ്തയായവളെ കണ്ടു.
ചക്രുഃ കിലകിലാശബ്ദാനാസാദ്യ ബഹവോ ജനാഃ। ദാശാര്ഹാണാം കുലസ്യ ശ്രീഃ സുഭദ്രാ മദ്രഭാഷിണീ
അവിടെ ഒത്തുചേർന്ന അനേകം ആളുകള് വലിയ ശബ്ദത്തോടെ വിളിച്ചു; ദാശാര്ഹ വംശത്തിന്റെ മഹിമയായ സുഭദ്ര, മദ്ര ദേശത്തിന്റെ ഭാഷയില് സംസാരിച്ചു.
അഭികാമാ സകാമേന പാര്ഥേന സഹ ഗച്ഛതി। അഥാപരേ തു സംക്രുദ്ധാ ഗൃഹ്ണീത ഘ്നത മാചിരമ്
സ്വന്തം മനസ്സോടെ പാര്ത്ഥനോടൊപ്പം പോകാന് ആഗ്രഹിച്ച അവളെ, മറ്റുചിലര് കോപത്തോടെ, 'പിടിക്കൂ! അടിക്കൂ! വൈകരുത്!' എന്നുവിളിച്ചു.
ഇതി സംവാര്യ ശസ്ത്രാണി വവര്ഷുരഭിതോ ദിശമ്। ഇതി സംഭാഷമാണാനാം സ നാദഃ സുമഹാനഭൂത്
അവരിങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആയുധങ്ങള് എടുത്ത് ചുറ്റും എല്ലാടും മഴപെയ്യുന്നപോലെ എറിയുകയും വലിയ ഒരു ഗൗരവമുള്ള ശബ്ദം ഉയരുകയും ചെയ്തു.
സ തേന ജനഘോഷേണ വീരോ ഗജ ഇവാര്ദിതഃ। വവര്ഷ ശരവര്ഷാണി ന തു കംചന രോഷയത്
ആ വീരന്, ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തില് അലമുറയുയര്ന്ന ആനയെപ്പോലെ, അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു; എങ്കിലും ആരെയും കോപിപ്പിച്ചില്ല.
മുമോച നിശിതാന്ബാണാന്ദീപ്യമാനാന്സ്വതേജസാ। പ്രാസാദവരസങ്ഘേഷു ഹര്മ്യേഷു ഭവനേഷു ച
സ്വന്തം തേജസ്സില് ജ്വലിക്കുന്ന കൂര്മ്മായ അമ്പുകള് അവന് ഗോപുരങ്ങള്ക്കും കൊട്ടാരങ്ങള്ക്കും ഭവനങ്ങള്ക്കുമേല് വിട്ടുവിട്ടു.
ക്ഷോഭയിത്വാ പുരശ്രേഷ്ഠം ഗരുത്മാനിവ സാഗരമ്। പ്രേക്ഷന്രൈവകതദ്വാരം നിര്യയൌ ഭരതര്ഷഭഃ
ഗരുഡന് സമുദ്രത്തെ അലയ്ക്കുന്നതുപോലെ, അവന് ആ മഹാനഗരം നടുക്കി, റൈവത ദ്വാരത്തെ നോക്കി, ഭാരതവംശത്തിലെ ശക്തന് പുറപ്പെട്ടു.
ശാസനാത്പുരുഷേന്ദ്രസ്യ ബലേന മഹതാ ബലീ। ഗിരൌ രൈവതകേ നിത്യം ബഭൂവ വിപൃഥുശ്രവാഃ
പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്റെ ആജ്ഞയിലും വലിയ സൈന്യത്തിന്റെ ശക്തിയിലും വിശാലശ്രവാ എന്നവന് എപ്പോഴും റൈവതപര്വ്വതത്തില് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
പ്രവാസേ വാസുദേവസ്യ തസ്മിന്ഹലധരോപമഃ। സംബഭൂവ തദാ ഗോപ്താ പുരസ്യ പുരവര്ധനഃ
വാസുദേവന് വിദൂരത്തായിരുന്നപ്പോള്, ഹലധരനോടു സമമായ അവന് ആ നഗരത്തിന്റെ രക്ഷകനും വളര്ച്ചയ്ക്കുള്ള കാരണവനും ആയി.
പ്രാപ്യ പാണ്ഡവനിര്യാണം നിര്യയൌ വിപൃഥുശ്രവാഃ। നിശമ്യ പുരനിര്ഘോഷം സ്വമനീകമചോദയത്
പാണ്ഡവന് പുറപ്പെട്ട വിവരം അറിഞ്ഞ്, വിശാലശ്രവാ പുറപ്പെട്ടു; നഗരത്തിലെ ആ വലിയ ശബ്ദം കേട്ടു, തന്റെ സൈന്യത്തെ ഉണര്ത്തി.
സോഽഭിപത്യ തദാധ്വാനം ദദര്ശ പുരുഷര്ഷഭമ്। നിഃസൃതം ദ്വാരകാദ്വാരാദംശുമന്തമിവാമ്ബിരാത്
അവന് ആ വഴിയില് മുന്നേറി, ദ്വാരകയുടെ വാതില് വഴി പുറപ്പെട്ട പുരുഷശ്രേഷ്ഠനെ, സമുദ്രത്തില് നിന്നു ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ കണ്ടു.
സവിദ്യുതമിവാമ്ഭോദം പ്രേക്ഷതാം തം ധനുര്ധരമ്। പാര്ഥമാനര്തയോധാനാം വിസ്മയഃ സമപദ്യത
മിന്നലോടുകൂടിയ കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള ആ ധനുര്ധരിയെ കണ്ടപ്പോള്, ആനര്ത്ത സൈന്യത്തിലെ യോദ്ധാക്കള്ക്കിടയില് അത്ഭുതം പടര്ന്നു.
ഉദീര്ണരഥനാഗാശ്വമനീകമഭിവീക്ഷ്യ തത്। ഉവാച പരമപ്രീതാ സുഭദ്രാ ഭദ്രഭാഷിണീ
രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ ആ സൈന്യത്തെ കണ്ടു, ശുഭദ്ര, മധുരമായ വാക്കുകളോടെ, വലിയ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു.
സംഗ്രഹീതുമഭിപ്രായോ ദീര്ഘകാലകൃതോ മമ। യുധ്യമാനസ്യ സങ്ഗ്രാമേ രഥം തവ നരര്ഷഭ
യുദ്ധഭൂമിയില് നീ പോരാടുമ്പോള് നിന്റെ രഥം ഓടിക്കാന് എനിക്ക് എത്രകാലമായി ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു എന്നറിയുമോ, മഹാനായവനേ.
ഓജസ്തേജോദ്യുതിബലൈരന്വിതസ്യ മഹാത്മനഃ। പാര്ഥ തേ സാരഥിത്വേന ഭവിതാ ശിക്ഷിതാസ്മ്യഹമ്
ശക്തിയും തേജസ്സും ഉജ്ജ്വലതയും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞ മഹാത്മാവേ, പാര്ത്ഥാ, നിന്റെ രഥസാരഥിയായി പ്രവര്ത്തിക്കാന് ഞാന് പരിശീലനം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
ഏവമുക്തഃ പ്രിയാം പ്രീതഃ പ്രത്യുവാച നരര്ഷഭഃ। ചോദയാശ്വാനസംസക്താന്വിശ്തു വിപൃഥോര്ബലമ്
പ്രിയപ്പെട്ടവളെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള്, ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന് സന്തോഷത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'കഴിഞ്ഞില്ലാത്ത കുതിരകളെ ഓടിക്കൂ, നാം വിശാലശ്രവാവിന്റെ സൈന്യത്തിലേക്ക് കടക്കാം.'
ബഹുഭിര്യുധ്യമാനസ്യ താവകാന്വിജിഘാംസതഃ। പശ്യ ബാഹുബലം ഭദ്രേ ശരാന്വിക്ഷിപതോ മമ
എന്റെ അമ്പുകള് എറിയുന്നപ്പോള് നീ കാണൂ, ഭദ്രേ, എത്രയും ആളുകള് നിന്റെ ബന്ധുക്കളെ തോല്പ്പിക്കാന് ശ്രമിക്കുമ്പോഴും എന്റെ കൈകളുടെ ശക്തി എങ്ങനെയാണെന്ന്.
ഏവമുക്താ തദാ ഭദ്രാ പാര്ഥേന ഭരതര്ഷഭ। ചുചോദ സാശ്വാന്സംഹൃഷ്ടാ തേ തതോ വിവിശുര്ബലമ്
പാര്ത്ഥന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, ഭദ്ര സന്തോഷത്തോടെ കുതിരകളെ ഓടിച്ചു; അങ്ങനെ അവര് സൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്നു.
തദാഹതമഹാവാദ്യം സമുദഗ്രധ്വജായുതമ്। അനീകം വിപൃഥോര്ഹൃഷ്ടം പാര്ഥമേവാന്വവര്തത
അന്ന്, വലിയ പതാകകളും മഹാവാദ്യങ്ങളുമുള്ള സന്തോഷഭരിതമായ വിശാലശ്രവാവിന്റെ സൈന്യഭാഗം പാര്ത്ഥനെ പിന്തുടര്ന്നു.
രഥൈര്ബഹുവിധാകാരൈഃ സദശ്വൈശ്ച മഹാജവൈഃ। കിരന്തഃ ശരവര്ഷാണി പരിവവ്രുര്ധനഞ്ജയമ്
വിവിധരീതിയിലുള്ള രഥങ്ങളിലിരുന്ന, വേഗമേറിയ ഉത്തമ കുതിരകളാൽ ഇഴകുന്നവർ, ധനഞ്ജയനെ ചുറ്റി അമ്പുകളുടെ മഴപെയ്യിച്ചു.
തേഷാമസ്ത്രാണി സംവാര്യ ദിവ്യാസ്ത്രേണ മഹാസ്ത്രവിത്। ആവൃണോന്മഹദാകാശം ശരൈഃ പരപുരഞ്ജയഃ
ശത്രുനഗരങ്ങൾ കീഴടക്കുന്നവനും ദിവ്യായുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമായ ധനഞ്ജയൻ, അവരുടെ ആയുധങ്ങൾ ദിവ്യാസ്ത്രംകൊണ്ട് തടഞ്ഞു, തന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആകാശം മുഴുവൻ നിറച്ചു.
തേഷാം ബാണാന്മഹാബാഹുര്മുകുടാന്യങ്ഗദാനി ച। ചിച്ഛേദ നിശിതൈര്ബാണൈഃ ശരാംശ്ചൈവ ധനൂംഷി ച
ബലവാനായ ധനഞ്ജയൻ, കൂരമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരുടെ അമ്പുകളും കിരീടങ്ങളും കൈവളയും, കൂടാതെ അമ്പുകളും വില്ലുകളും വെട്ടിമുറിച്ചു.
യുഗാനീഷാന്വരൂഥാനി യന്ത്രാണി വിവിധാനി ച। അജിഘാംസന്പരാന്പാര്ഥശ്ചിച്ഛേദ നിശിതൈഃ ശരൈഃ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച പാർത്ഥൻ, അവരുടെ രഥങ്ങളുടെ ചുമലുകളും അക്ഷങ്ങളും കൊടികളും വിവിധ യന്ത്രങ്ങളും കൂരമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തകർത്തു.
വിധനുഷ്കാന്വികവചാന്വിരഥാംശ്ച മഹാരഥാന്। കൃത്വാ പാര്ഥഃ പ്രിയാം പ്രീതഃ പ്രേക്ഷ്യതാമിത്യദര്ശയത്
പാർത്ഥൻ, മഹാരഥന്മാരെ വില്ലില്ലാതെയും കവചമില്ലാതെയും രഥം ഇല്ലാതെയും ആക്കി, സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ എല്ലാവർക്കും കാണിച്ചു.
സാ ദൃഷ്ട്വാ മഹദാശ്ചര്യം സുഭദ്രാ പാര്ഥമബ്രവീത്। അവാപ്താര്ഥാഽസ്മി ഭദ്രം തേ യാഹി പാര്ഥ യഥാസുഖമ്
ആ അത്ഭുതം കണ്ടു സുഭദ്ര പാർത്ഥനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ആഗ്രഹം പൂർത്തിയായി. നിനക്ക് ആശംസകൾ—നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ പോകൂ, പാർത്ഥാ.'
സ സക്തം പാണ്ഡുപുത്രേണ സമീക്ഷ്യ വിപൃഥുര്ബലമ്। ത്വരമാണോഽഭിസംക്രമ്യ സ്ഥീയതാമിത്യഭാഷത
പാണ്ഡുപുത്രൻ തന്റെ സൈന്യത്തെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നത് കണ്ട വിപൃഥു, വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് വന്നു: 'നിൽക്കൂ!' എന്നു വിളിച്ചു.
തതഃ സേനാപതേര്വാക്യം നാത്യവര്തന്ത യാദവാഃ। സാഗരേ മാരുതോദ്ധൂതാ വേലാമിവ മഹോര്മയഃ
അപ്പോൾ, സേനാധിപന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം യാദവന്മാർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങാതെ നിന്നു; കടലിലെ വലിയ തിരകൾ കരയാൽ തടയപ്പെടുന്നതുപോലെ, കാറ്റ് എത്രയേറെ അടിച്ചാലും.