സ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ സഹിതോ യതിനാ ഹരിഃ। കൃത്വാ തു സംവിദം തേന പ്രഹൃഷ്ടഃ കേശവോഽഭവത്
അത് ശരിയെന്ന് സമ്മതിച്ച് ഹരിയും യതിയും ചേർന്ന് തമ്മിൽ ധാരണയുണ്ടാക്കി, ഹരിക്ക് അതിൽ വലിയ സന്തോഷം ഉണ്ടായി.
പര്വതേ തൌ വിഹൃത്യൈവ യഥേഷ്ടം കൃഷ്ണപാണ്ഡവൌ। താം പുരീം പ്രവിവേശാഥ ഗൃഹ്യ ഹസ്തേന പാണ്ഡവമ്। പ്രവിശ്യ ച ഗൃഹം രമ്യം സര്വഭോഗസമന്വിതമ്
കൃഷ്ണനും പാണ്ഡവനും പർവതത്തിൽ ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിച്ചു. പിന്നെ കൃഷ്ണൻ പാണ്ഡവന്റെ കൈ പിടിച്ച് ആ നഗരം പ്രവേശിച്ചു; എല്ലാ സൗഖ്യങ്ങളും ഉള്ള മനോഹരമായ ഭവനത്തിൽ അവർ കടന്നു.
പാര്ഥമാവേദയാമാസ രുക്മിണീസത്യഭാമയോഃ। ഹൃഷീകേശവചഃ ശ്രുത്വാ തേ ഉഭേ ചോചതുര്ഭൃശമ്
പാർഥനെ കുറിച്ച് കൃഷ്ണൻ രുക്മിണിയെയും സത്യഭാമയെയും അറിയിച്ചു; ഹൃഷീകേശന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഇരുവരും അതീവ സന്തോഷത്തോടെ സംസാരിച്ചു.
മനോരഥോ മഹാനേഷ ഹൃദി നൌ പരിവര്തതേ। കദാ ദ്രക്ഷാവ ബീഭത്സും പാണ്ഡവം പുരമാഗതമ്
"ഈ വലിയ ആഗ്രഹം നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഉണ്ട്: പാണ്ഡുവിന്റെ മകനായ അർജുനൻ നഗരത്തിൽ എത്തിയതിനെപ്പറ്റി നാം എപ്പോൾ കാണും?"
ഇത്യേവം ഹര്ഷമാണേ തേ വദന്ത്യൌ സുഭൃശം പ്രിയമ്। രുഗ്മിണീസത്യഭാമേ വൈ ദൃഷ്ട്വാ പ്രീതോഽഭവദ്യതിഃ
ഇങ്ങനെ സന്തോഷത്തോടെ ഇഷ്ടവാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രുക്മിണിയും സത്യഭാമയും ആ യതിയെ കണ്ടപ്പോൾ സന്തോഷിച്ചു.
സര്വേഷാം ഹര്ഷമാണാനാം പാര്ഥോ ഹര്ഷമുപാഗമത്। പ്രാപ്തമജ്ഞാതരൂപേണ ചാഗതം ചാര്ജുനം ഹരിഃ
എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചപ്പോൾ പാർഥനും അതിൽ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; ഹരിയ് അജ്ഞാതവേഷത്തിൽ എത്തിയ അർജുനനെ കൊണ്ടുവന്നു.
സത്കൃത്യ പൂജ്യമാനം തു പ്രീത്യാ ചൈവ ഹ്യപൂജയത്। സ തം പ്രിയാതിഥിം ശ്രേഷ്ഠം സമീക്ഷ്യ യതിമാഗതമ്
അവനെ സ്നേഹപൂർവ്വം ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, അത്യുത്തമനായ പ്രിയ അതിഥിയെ കണ്ടപ്പോൾ യതിയെ യഥോചിതമായി ആദരിച്ചു.
സോദര്യാം ഭഗിനീം കൃഷ്ണഃ സുഭദ്രാമിദമബ്രവീത്। അയം ദേശാതിഥിര്ഭദ്രേ സംശിതവ്രതവാനൃഷിഃ
കൃഷ്ണൻ തന്റെ സഹോദരിയായ സുഭദ്രയോട് പറഞ്ഞു: "ഭദ്രേ, ഈ വിദൂരദേശത്തുനിന്നുള്ള അതിഥി ദൃഢവ്രതനായ ഒരു ഋഷിയാണ്."
പ്രാപ്നോതു സതതം പൂജാം തവ കന്യാപുരേ വസന്। ആര്യേണ ച പരിജ്ഞാതഃ പൂജനീയോ യതിസ്ത്വയാ
അവൻ നിന്റെ കന്യാമന്ദിരത്തിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ എപ്പോഴും അവനു ആദരം ലഭിക്കട്ടെ; മഹാന്മാരാൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ യതി നിനക്ക് ആദരിക്കേണ്ടവനാണ്.
രാഗാദ്ഭരസ്വ വാര്ഷ്ണേയി ഭക്ഷ്യൈര്ഭോജ്യൈര്യതിം സദാ। ഏഷ യദ്യദൃഷിര്ബ്രൂയാത്കാര്യമേവ ന സംശയഃ
സ്നേഹത്താൽ, വൃഷ്ണികളുടെ മകളേ, നീ എപ്പോഴും ഈ യതിക്ക് വിഭവങ്ങളും ഭക്ഷണങ്ങളും നൽകണം; ഈ ഋഷി എന്ത് പറഞ്ഞാലും അതു നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം.
സഖീഭിഃ സഹിതാ ഭദ്രേ ഭവാസ്യ വശവര്തിനീ। പുരാ ഹി യതയോ ഭദ്രേ യേ ഭൈക്ഷാര്ഥമനുവ്രതാഃ
സഖികളോടൊപ്പം നീ ഭദ്രേ, അവന്റെ ആജ്ഞയിൽ നിൽക്കണം; മുമ്പ് ഭദ്രേ, യതികൾ ഭിക്ഷയ്ക്കായി വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നതാണ്.
തേ ബഭൂവുര്ദശാര്ഹാണാം കന്യാപുരനിവാസിനഃ। തേഭ്യോ ഭോജ്യാനി ഭക്ഷ്യാണി യഥാകാലമതന്ദ്രിതാഃ। കന്യാപുരഗതാഃ കന്യാഃ പ്രയച്ഛന്തി യശസ്വിനി
അവർ ദശാർഹരുടെ കന്യാമന്ദിരത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നു; അവർക്കായി കന്യാമന്ദിരത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന പെൺകുട്ടികൾ സമയബന്ധമായി, അശ്രദ്ധയില്ലാതെ വിഭവങ്ങളും ഭക്ഷണങ്ങളും നൽകി, മഹത്വമുള്ളവളേ.
സാ തഥേത്യബ്രവീത്കൃഷ്ണം കരിഷ്യാമി യഥാഽഽഥ മാമ്। തോഷയിഷ്യാമി വൃത്തേന കര്മണാ ച ദ്വിജര്ഷഭമ്
അവള് കൃഷ്ണനോടു പറഞ്ഞു: "ശരി, ഞാന് നിന്റെ പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്യും. എന്റെ പെരുമാറ്റത്തിലും പ്രവൃത്തികളിലും ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും."
ഏവമേതേന രൂപേണ കംചിത്കാലം ധനഞ്ജയഃ। ഉവാസ ഭക്ഷ്യൈര്ഭോജ്യൈശ്ച ഭദ്രയാ പരമാര്ചിതഃ
അങ്ങനെ കുറേ നാളുകള് ധനഞ്ജയന് അവിടെ ഭദ്രയുടെ സ്നേഹപൂര്വ്വം, രുചികരമായ ഭക്ഷണങ്ങളോടും ആഹാരങ്ങളോടും കൂടി ആദരിക്കപ്പെട്ടു താമസിച്ചു.
തസ്യ സര്വഗുണോപേതാം വാസുദേവസഹോദരീമ്। പശ്യതഃ സതതം ഭദ്രാം പ്രാദുരാസീന്മനോഭവഃ
വാസുദേവന്റെ സഹോദരിയായ എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നയായ ഭദ്രയെ നിരന്തരം കാണുമ്പോള് ധനഞ്ജയന്റെ മനസ്സില് ആഗ്രഹം ഉണര്ന്നു.
ഗൂഹയന്നിവ ചാകാരമാലോക്യ വരവര്ണിനീമ്। ദീര്ഘമുഷ്ണം വിനിശ്വസ്യ പാര്ഥഃ കാമവശം ഗതഃ
അവളുടെ ഭംഗിയെയും കാന്തിയെയും നോക്കി, തന്റെ ഭാവങ്ങള് ഒളിപ്പിച്ചുപോലും, പാര്ത്ഥന് ആഗ്രഹത്തിന്റെ പിടിയില് പെട്ട് ദീര്ഘവും ചൂടുള്ളതുമായ ഒരു നെടുവീര്പ്പ് വിട്ടു.
സ കൃഷ്ണാം ദ്രൌപദീം മേനേ ന രൂപേ ഭദ്രയാ സമാമ്। പ്രാപ്താം ഭൂമാന്വിന്ദ്രസേനാം സാക്ഷാദ്വാ വരുണാത്മജാമ്
വരുണപുത്രിയായും നേരിട്ട് ഭൂമിയില് നിന്നു ലഭിച്ച കൃഷ്ണയായ ദ്രൗപദിയെ പോലും ഭദ്രയുടെ സൗന്ദര്യത്തില് സമം എന്നു പാര്ത്ഥന് വിചാരിച്ചില്ല.
അതീതകാലേ സംപ്രാപ്തേ സര്വാസ്താപി സുരസ്ത്രിയഃ। ന സമാ ഭദ്രയാ ലോകേ ഇത്യേവം മന്യതേഽര്ജുനഃ
നിശ്ചയിച്ച സമയമാവുമ്പോള് ലോകത്തിലെ ദേവസ്ത്രിയരാരും ഭദ്രയ്ക്ക് തുല്യരല്ലെന്ന് അര്ജ്ജുനന് കരുതി.
അതീതസമയേ കാലേ സോദര്യാണാം ധനഞ്ജയഃ। ന സസ്മാര സുഭദ്രായാം കാമാങ്കുശനിവാരിതഃ
ആ കാലഘട്ടത്തില് ധനഞ്ജയന് ആഗ്രഹത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തില് ആയതിനാല് സഹോദരിമാരില് സുഭദ്രയെ ഓര്മ്മിച്ചില്ല.
ക്രീഡാരതിപരാം ഭദ്രാം സഖീഗണസമാവൃതാമ്। പ്രീയതേ സ്മാര്ജുനഃ പശ്യന്സ്വാഹാമിവ വിഭാവസുഃ
കളിയിലും ആനന്ദത്തിലും മുഴുകി, സുഹൃത്തുക്കളാല് ചുറ്റപ്പെട്ട ഭദ്രയെ കാണുമ്പോള് അര്ജ്ജുനന് സ്വാഹയെ കണ്ടപ്പോള് അഗ്നി ആനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ സന്തോഷിച്ചു.
പാണ്ഡവസ്യ സുഭദ്രായാഃ സകാശേ തു യശസ്വിനഃ। സമുത്പത്തിഃ പ്രഭാവശ്ച ഗദേന കഥിതഃ പുരാ
പാണ്ഡവന്റെയും സുഭദ്രയുടെയും സാന്നിധ്യത്തില് അവന്റെ ജനനവും മഹത്വവും ഗദ മുന്പ് വിവരിച്ചിരുന്നു.
ശ്രുത്വാ ചാശനിനിര്ഘോഷം കേശവേനാപി ധീമതാ। ഉപമാമര്ജുനം കൃത്വാ വിസ്തരഃ കഥിതഃ പുരാ
അശനിയുടെ മുഴക്കം കേട്ടശേഷം, ധീരനായ കേശവന് അര്ജ്ജുനനെ ഉപമയായി എടുത്തു ആ കഥ വിശദമായി പറഞ്ഞിരുന്നു.
ക്രുദ്ധമാനപ്രലാപശ്ച വൃഷ്ണീനാമര്ജുനം പ്രതി। പൌരുഷം ചോപമാം കൃത്വാ പ്രാവര്തത ധനുഷ്മതാമ്
വൃഷ്ണികള് അര്ജ്ജുനനെ കുറിച്ച് കോപത്തോടും അഭിമാനത്തോടും കൂടിയ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു; ധനുര്ധാരികളില് പുരുഷാര്ത്ഥം ഉപമാക്കി സംവാദം ആരംഭിച്ചു.
അന്യോന്യകലഹേ ചാപി വിവാദേ ചാപി വൃഷ്ണയഃ। അര്ജുനോപി ന മേ തുല്യഃ കുതസ്ത്വമിതി ചാബ്രുവന്
പരസ്പര വഴക്കുകളിലും തര്ക്കങ്ങളിലും വൃഷ്ണികള് പറഞ്ഞു: "അര്ജ്ജുനന് എനിക്ക് തുല്യനല്ല; നീ എവിടുന്ന്?"
ജാതാംശ്ച പുത്രാന്ഗൃഹ്ണന്ത ആശിഷോ വൃഷ്ണയോഽബ്രവന്। അര്ജുനസ്യ സമോ വീര്യേ ഭവ താത ധനുര്ധരഃ
പുത്രന്മാരെ ചേര്ത്തു വൃഷ്ണികള് അനുഗ്രഹം നല്കി പറഞ്ഞു: "മകനേ, അര്ജ്ജുനനു തുല്യമായ ധൈര്യവും ധനുര്വ്വിദ്യയും നേടുക."
തസ്മാത്സുഭദ്രാ ചകമേ പൌരുഷാദ്ഭരതര്ഷഭമ്। സത്യസന്ധസ്യ രൂപേണ ചാതുര്യേണ ച മോഹിതാ
അതിനാല് സുഭദ്രയ്ക്ക് സത്യനിഷ്ഠയിലും സൗന്ദര്യത്തിലും ബുദ്ധിയിലും ആകര്ഷിതയായി ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായ അര്ജ്ജുനനില് ആഗ്രഹം തോന്നി.
ചാരണാതിഥിസംഘാനാം ഗദസ്യ ച നിശമ്യ സാ। അദൃഷ്ടേ കൃതഭാവാഭൂത്സുഭദ്രാ ഭരതര്ഷഭേ
ചാരണന്മാരുടെയും അതിഥിസമൂഹങ്ങളുടെയും കാര്യത്തില് ഗദ പറഞ്ഞത് കേട്ടു, നേരില് കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഭാരതശ്രേഷ്ഠനോട് സുഭദ്രയ്ക്ക് ആഗ്രഹം ജനിച്ചു.
കീര്തയന്ദദൃശേ യോ യഃ കഥംചിത്കുരുജാങ്ഗലമ്। തം തമേവ തദാ ഭദ്രാ ബീഭത്സും സ്മ ഹി പൃച്ഛതി
ആരെങ്കിലും കുറുജാംഗളത്തെപ്പറ്റി പറയുകയോ വിവരിക്കുകയോ ചെയ്താല് ഭദ്ര ഉടനെ ബീഭത്സുവിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
അഭീക്ഷ്ണശ്രവണാദേവമഭീക്ഷ്ണപരിപൃച്ഛനാത്। പ്രത്യക്ഷ ഇവ ഭദ്രായാഃ പാണ്ഡവഃ പ്രത്യപദ്യത
ഇങ്ങനെ ആവര്ത്തിച്ച് കേള്ക്കുകയും നിരന്തരം ചോദിച്ചറിയുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട് പാണ്ഡവന് ഭദ്രയുടെ മനസ്സില് നേരില് കാണുന്നവനായി തോന്നി.
ഭുജൌ ഭുജഗസങ്കാശൌ ജ്യാഘാതേന കിണീകൃതൌ। പാര്ഥോഽയമിതി പശ്യന്ത്യാ നിഃശംസയമജായത
അവന്റെ ഭുജങ്ങള് പാമ്പുപോലെയും വില്ലിന്റെ ദാഗം പതിഞ്ഞതുപോലെയും കാണുമ്പോള് ഭദ്രയ്ക്ക് സംശയമില്ലാതെ തോന്നി: "ഇവന് പാര്ത്ഥനാണ്."